តើ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​បែប​ណា​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៤?

ដោយ យ៉ង ចាន់តារា
2023.12.30
តើ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​បែប​ណា​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៤? ជន​សង្ស័យ​ជា​ជនជាតិ​ចិន និង​ខ្មែរ​សរុប ១១នាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី ជួញដូរ​មនុស្ស និង​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់ ដែល​អាជ្ញាធរខេត្តព្រះសីហនុ​ឃាត់ខ្លួន កាល​ពីថ្ងៃ​ទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ

រយៈពេល​ជិត ១០​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ កម្ពុជា​ជាប់​ឈ្មោះ​ជា​ប្រទេស​ខ្វះ​នីតិរដ្ឋ និង​សម្បូរ​ដោយ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នានា ខណៈ​ប្រទេស​មហាអំណាច​ធំៗ​កំពុង​សម្លឹង​ឃើញថា កម្ពុជា​កំពុង​ក្លាយជា​ទីតាំង​របស់​ឧក្រិដ្ឋជន​សម្រាប់​ជួញដូរ​មនុស្ស​ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​តំបន់​។ រដ្ឋាភិបាល​តែងតែ​ប្រកាស​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​ប្រឆាំង និង​ទប់ស្កាត់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជួញដូរ​មនុស្ស ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​នេះ នៅតែ​បន្ត​កើតមាន​ដដែល និង​បាន​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់ និង​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​កម្ពុជា​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។

តើ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​បែប​ណា​ដើម្បី​រំដោះខ្លួន​ពី​បញ្ជីខ្មៅ​អាមេរិក និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស​នេះ​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២៤?

យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​បញ្ហា​ឆបោក​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ (Online) សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២៤ ទំនង​មិន​ខុសពី​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​នេះ​ទេ ដោយ​គ្រាន់តែ​ប្រកាស​ពី​ការ​ប្ដេជ្ញាចិត្ត និង​ណែនាំ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​បង្កើន​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​តាម​ចាប់​ជនល្មើស​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស។

ថ្លែង​ក្នុង​វេទិកា​ជាតិ​ប្រឆាំង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស សុខា អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​នៅតែ​បន្ត​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​ប្រឆាំង អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស​គ្រប់​ទម្រង់ និង​បទល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ​នានា​ដែល​លោក​ថា កំពុង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ដល់​ប្រទេសជាតិ។ លោក​ណែនាំ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ ពង្រឹងស្មារតី​ទទួលខុសត្រូវ​ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស ប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ និង​ពង្រឹង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ កុំឱ្យ​ជឿ​តាម​មេខ្យល់​អូសទាញ​រហូត​ក្លាយ​ជា​ជនរងគ្រោះ​ត្រូវ​ឈ្មួញ​ជួញដូរ។

ទោះជា​យ៉ាងណា ប្រមុខ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លោក ស សុខា ហាក់​បាន​ត្រឹម​អំពាវនាវ តែ​មិន​បាន​បង្ហាញ​ចេញ​នូវ​ផែនការ​ម៉ឺងម៉ាត់​ស៊ើបអង្កេត និង​បង្ក្រាប​មេខ្លោង​ធំៗ​ដែល​នៅ​ពីក្រោយ​បញ្ហា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​អំពើ​ឆបោក​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ​នៅ​កម្ពុជា​ឡើយ។

របាយការណ៍​របស់​ក្រសួងមហាផ្ទៃ​ឱ្យ​ដឹង​ថា ចាប់ពី​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០២២ ដល់​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៣ គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស ទទួល​បាន​ពាក្យបណ្ដឹង​ជាង ១​ពាន់ ២​រយ​ករណី (.២៧៦) ស្រាវជ្រាវ​រក​ឃើញ​បទល្មើស​ជាង ១​ពាន់​ករណី (.២១៣) និង​ជួយសង្គ្រោះ​មនុស្ស​បាន​ជាង ២​ពាន់​នាក់ (.១៥៥) មាន ២១​សញ្ជាតិ​។ ក្នុង​រយៈពេល​ដូចគ្នា សមត្ថកិច្ច​បង្ក្រាប​បាន​ជនសង្ស័យ​ជាង ១​រយ​នាក់ (១២៦)

ការណ៍​ដែល​កម្ពុជា​ក្លាយជា​ទីតាំង​រងគ្រោះ​នៃ​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​បញ្ហា​ឆបោក​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ អាច​មិនមែន​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​នោះ​ទេ ដ្បិត​ក្រុម​ឧក្រិដ្ឋជន​អាច​សម្លឹង​មើល​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​ខ្វះ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ត្រឹមត្រូវ ជាពិសេស​ការប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ​ជា​ប្រព័ន្ធ ខណៈ​អំពើ​និទ្ទណ្ឌភាព​នៅតែ​គ្មាន​ការ​លុប​បំបាត់។

ជុំវិញ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស​នេះ ប្រធាន​អង្គការ​សម្ពន្ធភាព​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា ច្រាក់ (CHRAC) លោក រស់ សុដ្ឋា លើកឡើង ដោយ​ប្រៀបធៀប​ថា កម្ពុជា​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ដោយមាន​ជំងឺ​ធំៗ​ជាច្រើន ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេសជាតិ​កាន់តែ​ស្គមរីងរៃ​បន្តិច​ម្ដងៗ​។ លោក​មានប្រសាសន៍​ថា វា​មិនអាច​កើតឡើង​បាន​ឡើយ ចំពោះ​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​អាច​បង្ខាំង​មនុស្ស​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​ឱ្យធ្វើ​ការ​ខុសច្បាប់ ប្រសិនបើ​គ្មាន​អ្នក​មាន​លុយ​មានអំណាច​នៅ​ពីក្រោយ​ខ្នង​។ លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស​បាន លុះត្រាតែ​រដ្ឋាភិបាល​ក្លាហាន​កែទម្រង់​ផ្ទៃក្នុង និង​ស៊ើបអង្កេត​រក​អ្នក​ដែល​សង្ស័យ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។

លោក រស់ សុដ្ឋា៖ «បើ​យើង​វះកាត់​សាច់​ស្អុយ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក យើង​ត្រូវ​វះកាត់​ឱ្យ​ស្អាត ឱ្យ​អស់​បើ​នៅ​ដុំ​សាច់​ណាមួយ​វា​រាលដាល​មក​ទៀត ឬក៏​បន្ត​យក​ជំងឺ​ហ្នឹង​បន្ត​ទៀត​។ ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​រាជរដ្ឋាភិបាល​នឹង​មិន​អាច​កាត់​សាច់​ស្អុយ​ទាំងនោះ​ឱ្យ​អស់ ១០០​ភាគរយ​ទេ លុះត្រា​តែ​មាន​ភាព​ក្លាហាន និង​ឆន្ទៈ​ខ្ពង់ខ្ពស់​ទើប​បញ្ហា​នេះ​នឹង​ត្រូវ​សម្អាត​បាន ១០០​ភាគរយ»

ចំណែក ប្រធាន​ផ្នែក​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​ទេសន្តរប្រវេសន៍ នៃ​អង្គការ​សង់ត្រាល់ (CENTRAL) លោក ឌី ថេហូយ៉ា មាន​ប្រសាសន៍​ថា យុទ្ធនាការ​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជួញដូរ​មនុស្ស​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ឡើយ ដោយសារតែ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្វះ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ និង​បង្ហាញ​ទិន្នន័យ​ពុំគួរ​ឱ្យ​ទុកចិត្ត​អំពី​ប្រតិបត្តិ​ការ​បង្ក្រាប និង​ស្វែងរក​ជនរងគ្រោះ​ដោយ​អំពើ​ជួញដូរ និង​បង្ខាំង​ដោយ​ខុសច្បាប់​។ លោក​បារម្ភ​ថា បើ​សមត្ថកិច្ច​បង្ក្រាប​តែ​ជនល្មើស​តូចតាច ហើយ​មេខ្លោង​ធំៗ​នៅតែ​រស់នៅ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់ ស្ថានភាព​នៃ​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស​កម្ពុជា​នឹង​កាន់តែ​អាក្រក់​ដែល​នឹង​ជះឥទ្ធិពល​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច និង​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​កម្ពុជា​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។

លោក ឌី ថេហូយ៉ា៖ «ខ្ញុំ​មិន​រំពឹង​ថា នឹង​មាន​ការ​ថមថយ​ជាង​មុន​ទេ ព្រោះ​មេខ្លោង​នៃ​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស​មិន​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន និង​ទទួល​អំពី​ចំណាត់ការ​ផ្លូវច្បាប់​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នៅឡើយ​ទេ​។ ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នេះ វា​មិនមែន​ជា​រឿង​បុគ្គល​តូចតាច​ធ្វើ​បានទេ ទល់​តែ​ក្រុម​កំពូលៗ មេខ្លោង​ធំៗ​ណាស់ ហើយ​មក​ដល់​ពេលនេះ មិន​ទាន់​ឃើញ​ចាប់បាន​មេខ្លោង​ណាមួយ ដើម្បី​អនុវត្ត​ទោស​ផង​ហ្នឹង​។ គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​ដដែល​ហើយ​ដដែល​ទៀត»

អាជ្ញាធរ​តែងតែ​បង្ក្រាប​ទីតាំង​បង្ខាំង​មនុស្ស និង​ចាប់ខ្លួន​ជនសង្ស័យ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែ អាជ្ញាធរ​ពុំបាន​ស្វែងរក​មេខ្លោង​ធំៗ​ដែល​សង្ស័យ​នឹង​ការប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នេះ បង្ហាញ​ឱ្យ​មហាជន​បានឃើញ​នោះ​ទេ។

អ្នក​អត្ថាធិប្បាយ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ឃាត់ខ្លួន​ជនល្មើស​តូចតាច​អាច​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា ខ្លួន​មាន​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស និង​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​បំភាន់​ភ្នែក​មហាជន​ថា រដ្ឋាភិបាល​សស្រាក់សស្រាំ​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ជួញដូរ​មនុស្ស​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក គឹម សុខ៖ «ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជួញដូរ​មនុស្ស​គ្រាន់តែ​ជា​មុខរបរ​មួយ​ផ្នែក​របស់​ពួក​មេ​បណ្ដាញ​លាងលុយកខ្វក់​អន្តរជាតិ ហើយ​ពួក​អ្នក​ទាំងអស់​ហ្នឹង​កាលណា លុក​ដៃ ឈាន​ជើង រកស៊ី​ដល់​ប្រទេស​ណា​ហើយ គឺ​គេ​មាន​ឥទ្ធិពល​ជាមួយ​អ្នក​មាន​អំណាច​ធំៗ នៅ​ប្រទេស​ហ្នឹងហើយ​។ ដូច្នេះ សមត្ថកិច្ច​ថ្នាក់ក្រោម​ទោះបីជា​ជំនាញ​បច្ចេកទេស ពូកែ ប៉ុណ្ណា​ក៏ដោយ ទោះបីជា​ស្គាល់​មុខ​មេ​បណ្ដាញ​ទាំងនោះ​ក៏ដោយ ក៏​មិន​ហ៊ាន​ធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេត ស្រាវជ្រាវ​បង្ហាញ​របាយការណ៍​ពិត​នោះ​ដែរ»

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង​អនុប្រធាន​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ជួញដូរ​មនុស្ស អ្នកស្រី ជូ ប៊ុនអេង និង​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លោក ខៀវ សុភ័គ ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ការ​លើកឡើង​នេះ​បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែ​ធ្នូ។

កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ចក្រភព​អង់គ្លេស (UK) ប្រកាស​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុមហ៊ុន​កាស៊ីណូ​ចំនួន ៥ និង​មនុស្ស​ចំនួន ៣​នាក់ ក្នុង​នោះ​មាន​អ្នកជំនួញ​ខ្មែរ​ដើមកំណើត​ចិន ២​នាក់ ដោយ​បង្កក​ទ្រព្យសម្បត្តិ និង​រិតត្បិត​ទិដ្ឋិ​ការ (VISA) ជាន់​ទឹកដី​អង់គ្លេស ដោយសារតែ​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា និង​បង្ខំ​ឱ្យ​ជនរងគ្រោះ​ធ្វើការ​សម្រាប់ «​កសិដ្ឋាន​ឆបោក​» តាម​អ៊ីនធឺណិត​។ មនុស្ស​រង​ទណ្ឌកម្ម​ទាំងនោះ​សុទ្ធ​តែ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ និង​ធ្លាប់​ផ្ដល់​ផលប្រយោជន៍​ដល់​លោក ហ៊ុន សែន។

ទន្ទឹង​គ្នា​នេះ របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ (UN) ចេញផ្សាយ​កាលពី​ចុង​ខែ​សីហា កន្លងទៅ​បង្ហាញថា មនុស្ស​ប្រមាណ ១​សែន​នាក់​កំពុង​រងគ្រោះ បង្ខំ​ឱ្យធ្វើ​ការ​ជា​អ្នក​បោក​ប្រាស់​តាម​អ៊ីនធឺណិត​នៅ​កម្ពុជា​។ ជនរងគ្រោះ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការបំពាន​គំរាមកំហែង​ដល់​សុវត្ថិភាព ទទួលរង​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ដោយ​អំពើ​ឃោរឃៅ​អមនុស្សធម៌ ការ​ឃុំខ្លួន​ដោយ​បំពាន អំពើ​ហិង្សា​ផ្លូវភេទ ការ​ធ្វើ​ការ​ដោយ​បង្ខំ និង​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ផ្សេងៗ​ទៀត។

អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្សជាតិ និង​អន្តរជាតិ វាយតម្លៃ​ថា ការ​ដាក់​ចេញ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កន្លង​មក​នេះ​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព ដោយសារតែ​អាជ្ញាធរ​បង្ក្រាប​បានតែ​ជនល្មើស​តូចតាច ប៉ុន្តែ​អ្នកមាន​ឥទ្ធិពល​ដែល​សង្ស័យ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នេះ នៅតែ​រស់នៅ​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​ដដែល។ ពួកគេ​ទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល មាន​ឆន្ទៈ​មោះមុត​បង្ក្រាប​ការ​ជួញដូរ​មនុស្ស​ឱ្យ​ដល់​ឫសគល់ ដើម្បី​ស្ដារ​កិត្តិយស​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​របស់​កម្ពុជា​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​ឡើងវិញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។