ຊາວບ້ານຂໍຄ່າຊົດເຊີຍ ດິນ ທີ່ເໝາະສົມ

ພູວົງສ໌
2020-07-28
ອີແມວລ໌
ຄໍາເຫັນ
Share
ພິມ
ເຂດທີ່ດິນ ທີ່ມີການຂັດແຍງກັນ ກັບຄອບຄົວຊາວນາ ທີ່ ເຮັດໄຮ່ເຮັດນາໃສ່ ມາໄດ້ຫຼາຍສິບປີ ແລະ ກໍໄດ້ເສັຽພາສີນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ມາໂດຍຕລອດ
ເຂດທີ່ດິນ ທີ່ມີການຂັດແຍງກັນ ກັບຄອບຄົວຊາວນາ ທີ່ ເຮັດໄຮ່ເຮັດນາໃສ່ ມາໄດ້ຫຼາຍສິບປີ ແລະ ກໍໄດ້ເສັຽພາສີນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ມາໂດຍຕລອດ
RFA/TP

ຊາວບ້ານໃນເຂດ ບ້ານດົງໂພສີ, ທ່ານາແລ້ງ ແລະ ດົງໂພນແຮ່ ຈຳນວນ 100 ປາຍຄອບຄົວ ທີ່ຈະຕ້ອງສູນເສັຽທີ່ດິນ ໃຫ້ແກ່ໂຄງການ ພັທນາ ທ່າບົກ-ທ່ານາແລ້ງ ແລະ ເຂດໂລ່ຈິສຕິກ ທັງໝົດ 90 ຕອນ ໃນເນື້ອທີ່ດິນປະມານ 51 ເຮັກຕ້າຣປາຍ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພາກສ່ວນ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈ່າຍເງິນຊົດເຊີຍ ທີ່ເໝາະສົມ ແລະເປັນທັມ ແກ່ຊາວບ້ານ. ດັ່ງຊາວບ້ານ ທ່ານນຶ່ງ ທີ່ບໍ່ປະສົງອອກຊື່ ແລະ ສຽງ ທີ່ຢູ່ບ້ານ ທ່ານາແລ້ງ, ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ຜູ້ສື່ຂ່າວ ວິທຍຸເອເຊັຽເສຣີ ໃນວັນທີ 28 ກໍຣະກະດາ ນີ້ວ່າ:

“ຖ້າມັນມີຄ່າຊົດເຊີຍ ທີ່ເປັນທັມແທ້ໆແລ້ວ ຂະເຈົ້າສາມາດເອົາ ຈຳນວນເງິນຊົດເຊີຍໂຕນັ້ນ ສາມາດໄປຊື້ພື້ນທີ່ໃໝ່ໄດ້, ຫັ້ນນ່າ ຖ້າຫາກວ່າ ມັນເປັນຜົລປໂຍດສ່ວນລວມແທ້ໆເນາະ. ປະຊາຊົນຂະເຈົ້າກະຍອມ ທີ່ຈະເສັຽສຣະໂຕນັ້ນເນາະ, ແຕ່ວ່າບັນຫາມັນກະຄືວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມ ເປັນທັມ ຫຼືວ່າຊົດເຊີຍຕ່ຳ, ຈັ່ງຊີ້ເນາະ.”

ຊາວບ້ານອີກທ່ານນຶ່ງ ຢູ່ບ້ານດົງໂພສີ ກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ຜູ້ສື່ຂ່າວ ວິທຍຸເອເຊັຽເສຣີ ໃນມື້ດຽວກັນນີ້ວ່າ ໂຄງການພັທນາ ດັ່ງກ່າວນີ້ ໃຫ້ເງິນ ຊົດເຊີຍ ທີ່ຕ່ຳແທ້ ເຮັດໃຫ້ຊາວບ້ານ ທີ່ໄດ້ຮັບ ຜົລກະທົບ ຮູ້ສຶກວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມຍຸຕິທັມ ປານໃດ, ແຕ່ຫາກທາງການລາວ ບໍ່ສາມາດ ຈ່າຍເງິນຊົດເຊີຍໄດ້ ຕາມທີ່ຊາວບ້ານຕ້ອງການ ທ່ານກໍບໍ່ຈັກຊິວ່າຄືກັນ.

“ໂຄງການນີ້, ໂອ້! ບໍ່ໄດ້ລາຄາໄດ໋. ເຮົາກະບໍ່ຊ່າງຊິວ່າ ມັນກະນາຍທຶນແລ້ວຈ່າຍນ່າ, ແຕ່ວ່າ ນັກວິຊາການ ເພິ່ນຊິເວົ້າກັບນາຍທຶນແນວໃດ ກະບໍ່ຮູ້. ແຕ່ຄັນເຂົາວັດເອງ ລາຄາກະສູງຢູ່.”

ຊາວບ້ານ ບ້ານດົງໂພສີ ອີກທ່ານນຶ່ງ ກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ຜູ້ສື່ຂ່າວ ວິທຍຸເອເຊັຽເສຣີ ໃນມື້ດຽວກັນນີ້ວ່າ ຕອນດິນທີ່ຖືກໂຄງການ ທັງໝົດ ມີ 3 ປະເພດ, ອັນປະກອບດ້ວຍດິນ ເປົ່າຫວ່າງ ລາຄາ 35 ໂດລ່າຣ ສະຫະຣັຖ/ຕາຕະຣາງແມັຕ, ດິນໄຮ່-ດິນນາ ລາຄາ 80 ໂດລ່າຣ/ຕາຕະຣາງແມັຕ ແລະ ດິນຕິດທາງ ລາຄາ 110 ໂດລ່າຣ/ຕາຕະຣາງແມັຕ ແລະ ສະເລັ່ຽລາຄາ 100,000 ໂດລ່າຣ/ເຮັກຕ້າຣ ທີ່ຊາວບ້ານຕ້ອງການ. ແຕ່ທາງການລາວ ກໍບອກວ່າ ແພງເກີນໄປ ແລະ ຍັງບໍ່ທັນຕົກລົງ ເຫັນດີເທື່ອ.

“ຄັນສົມມຸດວ່າ ດິນລາຄາທົ່ງນາ ເຮົາເຄີຍເຊັນຊື້-ຂາຍ 1 ໄຣ່ ສະເລັ່ຽ 3 ແສນບາທ (ຫຼື 10,000 ໂດລ່າຣ) ເຮົາໄລ່ເພື່ອໄວ້ ຍ້ອນຫຍັງ? ຍ້ອນວ່າ ເພື່ອຂະເຈົ້າ ຕັດຮອນລົງຫຼາຍ, ຫັ້ນນ່າ. ຂ້ອຍປະເມີນຊຸດນີ້ ບໍ່ເຫັນເຂົາຕີກັບໄດ໋ລ່ະ. ໂຕນີ້ ຈຳເປັນມັນກະໄດ້ເອົາຫັ້ນແລ້ວ ເພາະວ່າມັນເປັນໂຄງການ ຂອງຣັຖບານ ເພິ່ນຫ້າມແລ້ວ ດິນໂຕໃດຖືກໂຄງການ ຫ້າມຂາຍ.”

ຊາວບ້ານ ບ້ານທ່ານາແລ້ງ ອີກທ່ານນຶ່ງ ກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ຜູ້ສື່ຂ່າວ ວິທຍຸເອເຊັຽເສຣີ ໃນມື້ດຽວກັນນີ້ວ່າ ປະເມີນລາຄາດິນ ໄປໃຫ້ທາງການລາວ ແລ້ວ, ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນເຫັນວ່າ ທາງການຈະ ພິຈາຣະນາ ເງິນຊົດເຊີຍໃຫ້ຕາມທີ່ຊາວບ້ານ ໄດ້ສເນີໄປຫຼືບໍ່?

“ຍັງໆ, ແຕ່ລາຄາກະຍັງບໍ່ທັນໄດ້ອອກໂຕຈິງຫັ້ນນ່າ, ມີແຕ່ທາງບ້ານປະເມີນໄປ. ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮູ້ຈັກນ່າ. ເຮົາປະເມີນໄປຊື່ໆ, ແຕ່ວ່າເພິ່ນຫາກ ຍັງບໍ່ທັນ ໄດ້ລົງຕີລາຄາ ລົງມາໃຫ້ເຮົານ່າ.”

ກ່ຽວກັບເຣື່ອງນີ້, ເຈົ້າໜ້າທີ່ຜແນກ ຊັພຍາກອນທັມຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທ່ານນຶ່ງ ກໍໄດ້ກ່າວຕໍ່ຜູ້ສື່ຂ່າວ ວິທຍຸເອເຊັຽ ເສຣີ ໃນມື້ດຽວກັນນີ້ວ່າ ການປະເມີນ ລາຄາທີ່ດິນ ແລະ ເງິນຊົດເຊີຍ ທີ່ຊາວບ້ານຈະໄດ້ຮັບ ກໍຖືວ່າໄດ້ຫຼາຍສົມຄວນ ເມື່ອທຽບໃສ່ເຂດອື່ນ, ເຊິ່ງກໍປະເມີນລາຄາ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ ກັບສະພາບພື້ນທີ່ນັ້ນໆ.

ສ່ວນຊາວບ້ານທີ່ ບໍ່ຍອມຮັບ ແລະ ບໍ່ເຫັນດີກັບລາຄາທາງການປະເມີນ ກໍມີພຽງຄອບຄົວດຽວ. ດັ່ງກ່າວກ່າວວ່າ:

“ກະບໍ່ໜ້ອຍດອກເນາະ, ເພິ່ນກະຮັບເອົາໝົດ ສ່ວນຫຼາຍກະຮັບເອົາໝົດ. ມັນມີ້ຂໍ້ຂັດແຍ່ງແຕ່ຜູ້ດຽວ ສຳລັບຜູ້ອື່ນ ເພິ່ນກະເຫັນດີເອົາແລ້ວ ເນາະ. ມັນເຂດພັທນາ ມັນເປັນຊຸມຊົນ ກວ້າງຂວາງແລ້ວ. ດຽວເພິ່ນກຳລັງແກ້ໄຂຢູ່.”

ຂະນະດຽວກັນ, ທ່ານ ດຣ. ສິນລະວົງ ຄຸດໄພທູນ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ກອງປະຊຸມ ສມັຍສາມັນ ເທື່ອທີ 9 ຂອງ ສະພາ ປະຊາຊົນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຊຸດທີ 1 ທີ່ຈົບລົງໄປ ເມື່ອວັນທີ 17 ກໍຣະກະດາ 2020 ທີ່ຜ່ານມາວ່າ ບັນຫາການຊົດເຊີຍເງິນ ໃຫ້ຊາວບ້ານ ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ທີ່ພວມເປັນບັນຫາໃນຕອນນີ້ ເກີດຂຶ້ນເນື່ອງຈາກວ່າ ທາງການລາວ ໄດ້ກຳນົດລາຄາຊົດເຊີຍ ຖືກເກີນໄປ ແລະ ບໍ່ເໝາະສົມກັບ ສະພາບເສຖກິຈ ເຮັດໃຫ້ຊາວບ້ານ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົລກະທົບ ບໍ່ພໍໃຈຕໍ່ເງິນຊົດເຊີຍ ຈາກຫຼາຍໂຄງການ ແລະ ພາໃຫ້ ເກີດຂໍ້ຂັດແຍ້ງ.

“ມັນບັນຫາບ່ອນວ່າ 1 ລະແມ່ນມັນຖືກ ລາຄາຣັຖປະກາດ ຫັ້ນນ່າ, ອັນນີ້ເວົ້າຊັດເຈນ. ຫຼາຍໂຄງການບໍ່ແມ່ນ ປະຊາຊົນບໍ່ຢາກໃຫ້ດິນ, ແຕ່ມັນຖືກ. ຄັນຊັ້ນເຮົາຊິແກ້ ແນວໃດ? ສາເຫຕອັນທີ່ວ່າ ໃຫ້ມັນແພງຫັ້ນນ່າ, ມັນບໍ່ທັນມີທາງອອກ, ທ່ານຜູ້ແທນ. ສະນັ້ນ, ຄຳຖາມອັນນີ້ ຊິບໍ່ແມ່ນ ຂອງເຈົ້າຄອງຜູ້ດຽວ ມັນແມ່ນ ຂອງທົ່ວພັກທົ່ວຣັຖ ແລະ ປະຊາຊົນລາວ ພ້ອມກັນໄດ໋ ຈັ່ງໄດ້ໄດ໋.”

ທ່ານກ່າວຕື່ມວ່າ ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ການຊົດເຊີຍເງິນ ໃຫ້ແກ່ຊາວບ້ານ ໃນຂອບເຂດນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈັນ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົລກະທົບ ຈາກ ໂຄງການພັທນາຕ່າງໆ ຍັງເປັນບັນຫາ ແລະ ພວມເລັ່ງຫາທາງແກ້ໄຂ ຢູ່ນັ້ນ, ມີປະມານ 10 ໂຄງການ. ໃນຈຳນວນ 10 ໂຄງການນີ້, ມີໂຄງການກໍ່ສ້າງທາງຣົດໄຟ ລາວ-ຈີນ ປະມານ 603 ຄອບຄົວ,

ໂຄງການກໍ່ສ້າງທາງດ່ວນນະຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ-ວັງວຽງ ປະມານ 400 ປາຍຄອບຄົວ, ໂຄງການທາງດ່ວນວຽງຈັນ ໝາຍເລຂ 1 ກະທົບ 906 ຄອບຄົວ, ແຕ່ທັງໝົດນັ້ນ ກໍທະຍອຍ ແກ້ໄຂໄດ້ ເປັນສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວ ແລະ ໂຄງການພັທນາ ທ່າບົກ-ທ່ານາແລ້ງ ແລະ ເຂດ ໂລ່ຈິສຕິກ ປະມານ 100 ປາຍຄອບຄົວ.

ສ່ວນກອງປະຊຸມສມັຍສາມັນ ເທື່ອທີ 9 ຂອງສະພາປະຊາຊົນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຊຸດທີ 1 ທີ່ຈົບລົງໄປ ເມື່ອວັນທີ 17 ກໍຣະກະດາ 2020 ທີ່ຜ່ານມານັ້ນ, ສະມາຊິກສະພາ ປະຊາຊົນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 85% ບໍ່ເຫັນດີ ຕໍ່ຂໍ້ສເນີລາຄາຊົດເຊີຍ ຂອງໂຄງການພັທນາ ທ່າບົກ-ທ່ານາແລ້ງ ແລະ ເຂດໂລ່ຈິສຕິກ ທີ່ຖືກສເນີເຂົ້າມາ ຮັບຜ່ານຕໍ່ສະພາ. ພ້ອມກັນນີ້, ສະມາຊິກສະພາ ປະຊາຊົນ ນະຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ ກໍມີຂໍ້ສເນີ ໃຫ້ມີການປັບປຸງ ລາຄາປະເມີນຄືນໃໝ່ ທັງໝົດ ເພື່ອໃຫ້ການຊົດເຊີຍເງິນ ໃຫ້ແກ່ຊາວບ້ານ ທີ່ໄດ້ຮັບຜົລກະທົບ ຈາກ ໂຄງການດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ມີຄວາມເປັນທັມ ແລະ ເໝາະສົມກັບສະພາບໂຕຈິງໃນປັດຈຸບັນ.

ສຳລັບໂຄງການພັທນາ ທ່າບົກ-ທ່ານາແລ້ງ ແລະ ເຂດໂລ່ຈິສຕິກ ແບບຄົບວົງຈອນ ເປັນການລົງທຶນ ຂອງບໍຣິສັດວຽງຈັນ ໂລຈິສຕິກ ຈຳກັດ ດ້ວຍມູລຄ່າການລົງທຶນ 727 ລ້ານໂດລ່າຣ ສະຫະຣັຖ ໃນເນື້ອທີ່ 200 ເຮັກຕ້າຣ ພາຍໃຕ້ຮູບແບບສັນຍາ BOT, ເຊິ່ງມີອາຍຸ ສັມປະທານ 50 ປີ ແລະ ມີກຳນົດເປີດນຳໃຊ້ ພ້ອມກັບເສັ້ນທາງຣົດໄຟ ລາວ-ຈີນ. ນອກຈາກນີ້, ໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຍັງຈະຮອງຮັບການ ຂົນສົ່ງສິນຄ້າ ຈາກປະເທດໄທຍ ກໍຄືໂຄງການທາງຣົດໄຟ ລາວ-ໄທຍ, ເຊິ່ງປັດຈຸບັນ ກຳລັງກໍ່ສ້າງໄລຍະທີ 2 ຈາກສະຖານີທ່ານາແລ້ງ ຫາບ້ານຄຳສະຫວາດ, ເມືອງໄຊເສດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄລຍະທາງ 7,5 ກິໂລແມັຕ.

ເຕັມຫນ້າ