Türkiyining netijisiz ishqa küch serp qilmasliqi üchün meslihet

Türkiye tashqi islar ministiri ehmed dawud oghlining téhran'gha bérip, iranliqlarni erebler bilen bolghan ixtilapini tügitip, tinchliq yolini tutushqa chaqirghanliqining héchbir ehmiyiti yoq.
Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2011.07.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Londonda chiqidighan “Ottura sherq” gézitining 2011-yili 14-iyul sanida, meshhur yazghuchi salih el qalab dégen kishi teripidin “Türkiyining netijisiz ishqa küch serp qilmasliqi üchün meslihet” dégen témida bir maqale élan qilin'ghan bolup, maqalide mundaq dep yézilghan: “Iran inqilabining rehbiri éli xaminining ötken heptidiki bayanatida “Behreyinde boluwatqan namayishlar heqqaniy küreshtur. Emma süriyide chiqqan namayishlar yoldin azghanlarning ishi” dégenliki, iran qanun chiqirish kéngishining re'isi ehmed jennetining “Behreyinde élip bériliwatqan tinchliq söhbetliri teqdirleshke layiq emes, musulmanlar bu döletni qoligha élishi kérek” dégen sözi iran hakimiyitining peylidin yanmighanliqini we ereblerning béshini bi'aram qilishni dawam qiliwatqanliqini körsitidu.

Iranliqlar étiqad qilidighan shi'e mezhibide özining ichki dunyasini yoshurup, kishilerge niqab bilen mu'amile qilish perzdur. Shunga ular dunya siyasitige maslashqan halda chirayliq sözlerni qilip kéliwatqan bilen her qaysi döletlerdiki shi'e mezhibige étiqad qilidighan ereblerning shu döletlerning hakimiyet maqamigha chiqishi üchün qolidin kelgen yolsizliqlarni qilidu. Buningdin melumki, türkiye tashqi islar ministiri ehmed dawud oghlining téhran'gha bérip, iranliqlarni erebler bilen bolghan ixtilapini tügitip, tinchliq yolini tutushqa chaqirghanliqining héchbir ehmiyiti yoq. Chünki iranliqlar özliri bilen söhbetleshkenlerge ichki yüzini körsetmeydu, ularning teleplirini aghzaki qobul qilidu, emma emel qilmaydu. Bu bir qanche qétim qaytilan'ghan ish. Iranliqlar ereb döletliridiki shi'elerni téhrandiki diniy rehberning qol astigha kirgüzüsh we iran siyasitini ereb döletliride omumlashturush üchün toxtimay tirishmaqta. Iranliqlar özlirining étiqadida iraq, liwan, behreyin we bashqa ereb döletliridiki az sanliq shi'elerni biwasite téhran siyasitige qulaq salidighan muxlislardin qilip bolghan. Buning eng chong misali liwandiki hizbullahchilar bolup, hizbullahchilar 1980-yillarda süriyidiki iran bash elchisi muhemmed hesen exteri dégen kishining wasitisi bilen iran teripidin barliqqa keltürülgen siyasiy heriket partiyisidur. Bu iranning ereb döletliri ichide nopuzini kéngeytish yolidiki deslepki qedimi idi.”

Iran peylidin yan'ghini yoq

Maqalide yene mundaq dep yézsilghan: “Iranda 1979-yili bashlan'ghan islam inqilabi toxtap qalghini yoq. Ular axirqi ghelibisige yétish üchün bashqilarni qurban qilmaqta. Behreyinning tinchliqi pütün ereb dunyasi üchün nahayiti zörürdur. Behreyinde chiqqan namayishlar we buzghunchiliqlarning arqisida iranning qoli barliqi hemmige ayan.

Iran bu weziyette tursa türkiyining yaxshi niyitining teqezzasi bilen iran hakimiyitini erebler bilen zitlishishtin waz kéchishke chaqirghanliqi paydisiz ishtur. Shunga türkiye buni bilishi kérek we küchini bundaq emelge ashmaydighan ishqa serp qilishning ornigha netijilik ishlargha qaritishi lazim. Chünki ereb dunyasining türkiyidin kütidighanliri köp. Shundaqla türkiye yaxshiliq kütüshke tamamen layiq bolghan bir dölet bolup meydan'gha chiqiwatidu.

Türkiye dunya musulmanlirining, xususen ereb qoshnilirining ümidlirini aqlashqa yéterlik sewiyige kelgen bir dölettur. Se'udi erebistan bashchiliqida bir qanche ereb döliti  iran bilen bolghan ötmüshtiki ziddiyetlerni pütünley tügitip, ortaq menpe'et üchün yéngidin dostluq alaqisi qurushqa teyyar ikenlikini semimiyet bilen élan qildi. Emma iran tereptinmu mushundaq semimiy qobulning kélishi kütülmekte.”

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.