Afghanistanda tutqun qilinip xitaygha qayturulghan Uyghurlar heqqidiki weqening tepsilati ashkarilandi (1)

Muxbirimiz qutlan
2016-02-23
Share
omer-ugyhur-wexpi-omerjan-duq-wekili.jpg Urush rayonlirida yashawatqan Uyghur muhajirlarning ehwalini éniqlash we tégishlik yardemde bolush üchün, afghanistan'gha ewetilgen d u q wekili, ömer Uyghur wexpining mes'uli ömerjan. 2015-Yili öktebir.
Photo: RFA

Afghanistanliq ikki neper shahit yéqinda radi'omiz ziyaritini qobul qilip, ötken yili afghanistan da'iriliri teripidin tutqun qilinip xitaygha tapshurup bérilgen 24 neper Uyghur heqqide tepsiliy melumat berdi.

Buningdin bir yil burun, yeni 2015-yilining féwral aylirida afghan da'irilirining on nechche Uyghurni tutqun qilip xitaygha ötküzüp bergenliki roytérs agéntliqi, "Diplomat" géziti, "El-jezire" téléwiziyisi we radi'omizning Uyghur bölümi arqiliq xewer qilin'ghan idi.

Afghanistan da'irilirining tunji qétim öz tewelikide soda-tijaret bilen shughulliniwatqan Uyghur muhajirlar we ularning xotun, bala-chaqiliridin bolup 24 kishini tutqun qilishi we ularni xitaygha tapshurup bérishi eyni chaghda dunya jama'etchilikining küchlük diqqitini qozghighan idi.

Bu weqe afghanistanda eshref gheni hökümitining yéngidin hakimiyet béshigha chiqqan mezgilide yüz bergen.

Közetküchiler, eshref gheni hökümitining öz qoshnisi pakistandin ülge élip iqtisadiy menpe'et üchün özliri bilen dindash bolghan we minglarche yillar inaq qoshnidarchiliq qilip kelgen Uyghurlarni qurbanliq qilishqa bashlighanliqini ilgiri sürgen idi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan shahitlarning biri ibrahim Uyghur bolup, u 1960-yillarning bashlirida Uyghur élidin afghanistan'gha köchüp chiqqan Uyghurlarning perzenti. U afghanistanda tughulghan we eyni chaghdiki sowét-afghanistan urushigha qatnashqan.

Shahitlarning yene biri afghanistanda uzun mezgil yashighan, emma nam-sheripini ashkarilashni xalimaydighan Uyghur ayal.

Mezkur ikki neper shahit eyni chaghda özliri körgen we bilgen ehwallarni bayan qilish arqiliq afghan da'irilirining öz tewelikide tijaret bilen shughulliniwatqan Uyghurlar we ularning xotun, baliliridin bolup 24 neper kishini qandaq tutqun qilghanliqini we ularni xitaygha qandaq ötküzüp bergenlikini ashkara qildi.

Biz mezkur weqe heqqide afghanistan hökümet terepning inkasini élish üchün afghanistanning washin'gtonda turushluq elchixanisigha téléfon qilduq. Téléfonimiz gerche afghan elchixanisining taratqu we ammiwi munasiwet bölümi bashliqi bilal esqeriyar ependige ulan'ghan bolsimu, lékin qarshi terep téléfonni almidi.

Eyni chaghda afghanistandin xitaygha qayturulghan 24 neper Uyghurning kéyinki teqdirining qandaq bolghanliqi heqqide hazirghiche héchqandaq melumat yoq.

(Dawami bar)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet