Алматада “милләтләр ара достлуқни мустәһкәмләш” кә аит илмий муһакимә йиғини болди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2015.10.21
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ekspeditsiye-ezaliri.jpg “милләтләр ара достлуқни мустәһкәмләш” кә аит илмий муһакимә йиғинидин көрүнүш. 2015-Йили өктәбир, алмата.
RFA/Oyghan

Һазир қазақистанда җиддий вә һәр тәрәплимә муһакимә қилиниватқан мәсилиләрниң бири милләтләр вә динлар ара достлуқ һәм разимәнликни, мәмликәтниң муқимлиқини сақлаш, йүздин ошуқ милләтниң бешини қошуп, уларниң барлиқ иш-паалийәтлирини бир омумий қазақистан хәлқиниң хатирҗәмликини тәминләшкә вә дөләтниң хәлқарадики абруйини сақлап қелишқа сәпәрвәр қилиштур. Бу җәһәттә көплигән илмий-муһакимә йиғинлири, учришишлар вә башқа паалийәтләр болуп өтмәктә. Әнә шундақ паалийәтләрниң бири йеқинда алматада болди.

Шәһәргә орунлашқан “достлуқ өйи” бинасида қазақистан билим вә пән министирлиқи сүлейменоф намидики шәрқшунаслиқ институти, қазақистан уйғурлириниң җумһурийәтлик миллий мәдәнийәт мәркизи вә қазақистан өзбеклириниң алмата шәһәрлик мәдәнийәт мәркизи бирлишип, “мәмликәттики баравәрликниң шәкиллиниш җәрянидики мустәқил қазақистанниң түркий тиллиқ милләтлири” темисида юмилақ үстәл илмий муһакимә йиғини болуп өтти. Уни шәрқшунаслиқ институтиниң мудири, профессор әбсаттар дербисали ачқандин кейин, қазақистан уйғурлириниң җумһурийәтлик миллий мәдәнийәт мәркизиниң иҗраийә мудири зухруллам қурванбақийеф “қазақистан уйғурлириниң җумһурийәтлик миллий мәдәнийәт мәркизиниң паалийити һәққидә”, алмата шәһәрлик өзбек миллий мәдәнийәт мәркизиниң рәиси абдухелил оралбайеф “алмата шәһәрлик өзбек миллий мәдәнийәт мәркизиниң паалийити һәққидә”, шәрқшунаслиқ институти уйғуршунаслиқ мәркизиниң башлиқи, тарих пәнлириниң доктори рисаләт кәримова “мәмликәтлик баравәрликниң шәкиллиниш җәрянидики мустәқил қазақистанниң түркий тиллиқ милләтлири : әмәлгә ашуруш мәқсити вә йоллири” намлиқ доклатлири билән сөзгә чиқти.

Дүгиләк үстәлгә йигирмидин ошуқ киши өз доклатлири билән қатнашқан болуп, уларниң асасий қисмини уйғурлар тәшкил қилған иди.

Атап ейтқанда мәзкур йиғинда йәнә тарих пәнлириниң докторлири рисаләт кәримованиң “мәдәний әнәниләрниң өзгириши-қазақистан уйғурлириниң бәдиий қол-һүнири асасида”, абләт камалофниң “қазақистан уйғурлириниң йәрлик тарихи вә қазақистанлиқ баравәрлик”, филологийә пәнлириниң намзати (доктор намзати) х. Мәсимованиң “уйғурларниң иҗтимаий институти-мәшрәп вә униңға аит аталғулар”, тарих пәнлириниң намзати з. Кәримованиң “қазақистандики милләтләр ара разимәнликни мустәһкәмләштә җәмийәтлик бирләшмиләрниң роли”, иқтисад пәнлириниң намзати г. Һаҗийеваниң “хәлқара бирлишиш җәрянидики түркий тиллиқ милләтләр” намлиқ доклатлири көпчиликниң диққитини қозғиди.

Радиомиз зияритини қобул қилған шәрқшунаслиқ институти уйғуршунаслиқ мәркизиниң илмий хадими, филологийә пәнлириниң намзати халминәм мәсимова мәзкур йиғинниң әһмийити һәққидә тохтилип, мундақ деди: көпчиликкә яхши мәлумки, қазақистан көп милләтлик мәмликәт. Униңда йүздин ошуқ милләт яшайду. Уларниң тили, өтмүш тарихи, дини, мәдәнийити, өрп-адәтлири һәр хил болсиму, амма мәқсити бир. Елимиз президенти нурсултан әбиш оғли назарбайеф рәһбәрликидә йүргүзүлүватқан миллий сиясәт, иқтисадий вә иҗтимаий ислаһатлар вә башқиму чарә-тәдбирләрниң барлиқи асасий җәһәттин елимиздики турақлиқниң, милләтләр ара разимәнликниң яхши болушиға қаритилған. Бизниң өткүзгән дүгиләк үстилимизниң асасий мәқсити вә әһмийитиму мана шуниңда болуп, униң әнә шу сиясәткә аз болсиму иҗабий тәсирини йәткүзиду, дәп үмид қилимән. Уйғуршунаслиқ мәркизи хадимлири бүгүнки күндә әнә шундақ мәсилиләрни өз ичигә алған илмий лайиһә бойичә иш елип бериватиду. Биз бу йиғин материяллирини тез арида алаһидә китабчә қилип нәшр қилишқа тиришимиз. Мән ойлаймәнки, йиғин материяллири қазақистанниң бүгүнки күндики сиясий, иқтисадий, мәдәний вә башқиму саһәләрдики һаятини өгинишкә муһим мәнбә болуп һесаблиниду.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.