Muzikant jo'é hamilton: "Shi jinpingning diktator hakimiyitining ömri az qaldi"

Muxbirimiz méhriban
2016-03-25
Share
shi-jinping-sozde-305.jpg Shi jinping xelq sariyida tashqi ishlar mesilisi toghrisida söz qilmaqta. 2012-Yili 5-dékabir, béyjing.
AFP


Öz naxshiliri bilen Uyghurlarni qollap kelgen shotlandiyelik muzikant jo'é xamilton xitay re'isi shi jinping heqqide "Séning dewring axirlishidu" namliq yene bir naxsha élan qildi. Jo'é hamilton ependi bu heqte radiyomiz ziyaritini qobul qilip, mezkur naxshini ijad qilishigha türtke bolghan amillar we xitayning nöwettiki weziyiti heqqide toxtaldi.

Mezkur naxshining féysbokqa yollan'ghan ulanmisidin melum bolushiche, bu naxsha esli 2014 - yil 28 - féwral jo'é hamilton ependi teripidin yutub torigha qoyulghan.

Melum bolushiche, nöwette xitaydiki ammiwi taratqularda we xelq'ara metbu'atlarda xitay re'isi shi jinpingni istépagha chaqirghan xet hemde bu xetke alaqidar, dep tutqun qilin'ghan zhurnalist jya jya weqesi munazire témisigha aylan'ghan mezgilde jo'é hamiltonning shi jinping heqqide yazghan naxshisi qaytidin qiziq nuqtigha aylan'ghan.

Xitay re'isi shi jinping heqqide yézilghan "Séning dewring axirlishidu" namliq naxshida:

"Siyaqingdin tebessum ichire baqsangmu,
Rohingdiki rehimsizlik boldi ashkare.
Zamaningda hésabsiz bighubar janlar,
Bedel qilip hayatini boldi sekpare.
Bezlisengmu, aldisangmu özüngni qanche
Mehsher kününg kéler haman, kérilme unche..." dégen misralar közge chéliqidu.

Xitay tordashlar naxsha heqqide yollighan inkaslirida, "Naxshida xitay re'is shi jinpingning mustebit hökümranliq dewrining axirlishidighanliqi heqqide aldin'ala bésharet bériliptu", "Bir chet'ellik muzikant junggoning hemme hoquqni qoligha éliwalghan, özige bolghan medhiyedin bashqa barliq qarshi pikirlerni basturuwatqan hökümrani 'shi dada' ning obrazini téximu yaxshi ipadileptu" dégen inkaslarni yazghan.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan jo'é hamilton ependi bu naxshini ijad qilinishidiki arqa körünüsh heqqide toxtilip, "Shi jinping textke chiqqandin kéyinki xitay weziyiti méning mezkur naxshini ijad qilishimgha türtke boldi" dédi.

U mundaq dédi:"Shi jinping textke chiqqandin buyan xitayda élip bériwatqan démokratiye we kishilik hoquqni teshebbus qilghan pikirler kontrol qilindi. Kishilik hoquq aktipliri, démokratiyini teshebbus qilghan ziyaliylar we adwokatlar tutqun qilindi, ilham toxtigha oxshash Uyghurlarning qanuniy heqlirini telep qilghan ziyaliylar türmige tashlandi, tibet rahiblirining özini köydürüsh arqiliq naraziliqini ipadilesh heriketliri köpeydi, Uyghurlarning xitay hökümitige qarshi naraziliq heriketliri kücheydi, xitay ölkiliridimu puqralirining naraziliq namayishliri, ish tashlash weqeliri köpeydi. Bir kishilik hoquq pa'aliyetchisi bolush süpitim bilen uzun mezgil közitish arqiliq shi jinping hökümitining halaketke kétiwatqanliqi heqqide bir nerse yézish xiyalimgha keldi we bu naxshini ijad qildim."

Jo'é hamilton ependi söhbet jeryanida özi közetken xitay re'isi shi jinping heqqide toxtilip: "Melum menidin éytqanda, shi jinping hakimiyet béshigha chiqqandin buyan hemme hoquqni öz qoligha kirgüzüshke urundi. Bilishimche, shi jinping textke chiqqandin buyan qurulghan nurghun komitétlarning, xitaydiki muhim tarmaqlarning 1 - qol bashliqliq wezipisige özini teyinlidi. Parixor emeldarlargha zerbe bérish namida qarshi guruhtiki düshmenlirini tazilashni kücheytti, démokratiyeni, oxshimighan pikirlerni basturdi. Xitayda démokratiye boshluqi barghanche taraydi. Uyghurlargha, tibetlerge qaritilghan basturush hessilep kücheydi." dédi.

Jo'é hamilton ependi yene, xitayning nöwettiki weziyiti bilen sabiq sowét ittipaqining axirqi yillirini sélishturup mundaq dédi: "Men yéqindin bilidighan tibet, sherqiy türkistan, mongghul musteqilchiliri xitayda sabiq sowét ittipaqidek parchilinish weziyiti yüz bersiken dep arzu qilidu. Méningchimu xitay lédiri shi jinping yürgüzüwatqan mustebitlik tüzümi uning hökümitining halakitini yéqinlashturidu. Gherb döletliri xitayni tinch yol bilen démokratik döletke aylandurush ümidide boluwatidu. Emma bu mumkin emes."

Shotlandiyelik muzikant jo'é hamilton ependi chet'ellerdiki tibet erkinliki pa'aliyitini qollap kéliwatqan kishilik hoquq pa'aliyetchilirining biri bolup, u yéqinqi birqanche yildin buyan dunya Uyghur qurultiyi qatarliq teshkilatlarning yighin - pa'aliyetlirige aktipliq bilen qatnishishqa bashlighan.

U ilgiri 2009 - yildiki "Ürümchi qirghinchiliqi" da oghli yoqap ketken patigül ghulam, türmidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxtilar heqqidimu naxsha ijat qilghan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet