Японийә ахбарати: хитай пакистандики шәрқий түркистан мустәқилчилиригә диққәт қиливатиду

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2014-07-01
Share
sherqiy-turkistan-islam-herikiti.JPG Японийә телевизийисидә берилгән "шәрқий түркистан ислам һәрикити" тәшкилатиға аит хәвәрдин сүрәткә елинған. 2014-Йили июн.
RFA/Qutluq

Японийәдин чиқидиған "асаһи шимбун гезити" ниң 27-июн санидики баш мақалисидә "хитай америкиниң террорға тутуватқан юмшақ сияситидин әндишә қиливатиду" сәрләвһилик мақалә елан қилинди.

Мақалә аптори "асаһи шимбун гезити" ниң пакистанниң мәркизи исламабадта турушлуқ мухбири таке ишики болуп, у, мақалисидә хитай һәмишә шикайәт қилидиған "шәрқий түркистан ислам һәрикити" тәшкилатиниң пакистан қәбилиләр районидики һәрикити вә шундақла хитайниң бу тәшкилат һәққидә тарқитиватқан тәшвиқатлири тоғрисида әтраплиқ тохталған.

Мухбир таке ишики мақалисидә, қәбилиләр районидики уйғур мустәқилчилири һәққидә ишләнгән, һазир пакистанда кәң таралған синалғу лентиси һәққидә тохтилип, син алғу лентисидики қәбилиләр районида  қорал етишни мәшиқ қиливатқан он нәччә яшлар чамисидики балиларниң қоманданниң йетәкчиликидә хитайниң сабиқ рәиси ху җинтавниң баш сүрити чапланған нишан тахтисини қариға елип оқ етиватқан көрүнүшни тәсвирлигән.

У, мәзкур синалғу лентисиниң бәзи бөләклириниң интернет ториға қоюлғанлиқини вә шундақла қорал етишни мәшиқ қиливатқан һуҗумчиларниң хитай һөкүмити шикайәт қилип келиватқан шәрқий түркистан уйғур мустәқилчилири икәнликини, улар даим хитай ичидики мусулманларни хитай һакимийитигә қарши "җиһад" қилишқа чақириқ қилидиғанлиқини илгири сүргән.

Мақалидә 6-айниң 15-күни таң сәһәрдә пакистан һава армийиси дуняниң һәр қайси җайлиридин топланған қораллиқ мусулман тәшкилатлириниң мәркизи дәп қариливатқан қәбилиләр райони йәни җәнубий вәзиристанни һавадин бомбардиман қилип, үч йүздин ошуқ һуҗумчини өлтүрүлгәнликини  билдүргән.

Пакистан һава армийиси һуҗум елип барған афғанистанға йеқин болған қәбилиләр районида төт йүзмиңдин ошуқ чәтәллик мусапир бар болуп, бу қетимқи бомбардиман қилиш һәрикити бәш йил аввалқи америка  армийиси бу районда елип барған һуҗумдин кейинки тунҗи һуҗум һесаблинидикән.

Таке ишики йәнә, илгири америка террорлуққа қарши туруш һәрикитидә  пакистандики қәбилиләр районини инчикилик билән көзитип кәлгән болса, әмдиликтә хитай һөкүмитиниң шәрқий түркистан уйғур мустәқилчилириниң бу райондики һәрикитигә йеқиндин диққәттә болуп келиватқанлиқини мақалисидә алаһидә әскәрткән.

Мақалидә:"бу йил 6-айниң бешида пакистанниң  юқири дәриҗилик  һәрбий әмәлдари генерал раһеел шариф бейҗиңда хитай әмәлдарлири билән сөһбәт  елип барғанда хитай мәркизи һөкүмити һәрбий ишлар комитетиниң муавин рәиси генерал фан чаңлуң  униңдин қәбилиләр районидики шәрқий түркистан мустәқилчилириға қаттиқ зәрбә беришни тәләп қилған" дейилгән.

Апторниң мақалисидә "шәрқий түркистан ислам һәрикити"  тәшкилати һәққидә тохтилип:"бәзи бир учурларда шәрқий түркистан ислам һәрикити тәшкилати радикал мустәқилчиләр гуруһи, шундақла уларниң һәрикити  2007-йилидин башлап көрүлүшкә башлиған  дейилгән болсиму, әмма буниси техи намәлум. Бу тәшкилат немә сәвәбтин пакистандики қәбилиләр райониға  келип қалған шундақла улар бу йәрдә туруп қандақчә хитай ичидики әзалири билән алақилишиду? буниси гуманлиқ" дейилгән.

Хитай террорлуқ һәрикәт дәп атаватқан хитай өлкилиридә, уйғур елида йүз бәргән бәзи бир вәқәләрниң толиму гуманлиқ икәнликини билдүргән доктор турмуһәммәт һашим зияритимизни қобул қилип бу һәқтә тохтилип өтти.

Таке ишики мақалисидә:" хитайниң уйғур мустәқилчилирини террорлуққа баһанә қилип туруп бастуруши, америкиниң әлқаидә тәшкилатини бастурушидин кейин рәсмий башланди" дегән.

Доктор турмуһәммәт һашим хитайниң уйғурларни террорлуққа бағлап бастуруш һәрикитиниң ши җинпиң дәвридә илгирики дәврләргә қариғанда техиму юқири пәллигә көтүрүлгәнликини билдүрди.

Аваз улинишидин тәпсилатини аңлаң.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт