Shinxu'a agéntliqining shi jinping heqqidiki xewer seweblik jazalinishi xelq'arada inkas qozghidi

Muxbirimiz méhriban
2016-03-16
Share
zhang-zemin-we-xi-jinping-xitay-emeldarliri-305 Sabiq xitay sékrétari jyay zémin we eyni waqittiki mu'awin re'is shi jinping.
Anglighuchilirimiz teminligen.

Ötken hepte échilghan xitayning ikki yighini mezgilide, xitay hökümet taratquliridin shinxu'a agéntliqi tehririning sewenliki seweblik bérilgen"Shi jinping axirqi rehber" serlewhelik xewer xelq'arada we xitaydiki ijtima'iy taratqularda munazire qozghighan idi. 16 - Mart charshenbe küni xelq'ara taratqularda yene bu xewerni tehrirligen tehrir we muxbirning jazalan'ghanliqi heqqide xewer - inkaslar bérildi.

Xitayning shinxu'a agéntliqining 13 - mart künidiki sanida "Xitayning eng axirqi rehbiri shi jinping" dégen sözler bésilip bir sa'ettin kéyin shinxu'a agéntliqi jiddiy uqturush chiqirip, tehrirning xataliqi sewebidin "Shi jinping xitayning eng ali rehbiri" dégen sözning "Xitayning eng axirqi rehbiri shi jinping" digen'ge özgirip qalghanliqini izahlighan we eslidiki xewer éliwétilgen idi.

Sin'gaporda chiqidighan "Birleshme seher gézit" ning xewiride déyilishiche, 15 - mart charshenbe küni shinxu'a agéntliqi jiddiy yighin chaqirip, mezkur xewerni tehrirligen 48 yashliq li key isimlik tehrirning "Xizmitidin qaldurush, xitay kompartiyisining kandidat ezaliq salahiyitini éliwétish" qismitige yoluqqanliqi xewer qilindi. Sin'gapor "Birleshme seher géziti" ning xewiride yene ötken hepte özini öltürüwalghan shinxu'a agéntliqining muxbiri heqqidimu toxtilip, shinxu'a agéntliqining muxbiri xu'ang shawnen xitayning islandiyide turushluq muxbiri ikenliki, uning ikki yighin mezgilide xitaygha qaytip kélip 11 - mart jüme küni öyi jaylashqan binadin özini tashlap ölüwalghanliqi, saqchi terep tekshürüsh dokladida mezkur muxbir "Éghir chüshkünlük késilige giripdar bolghan" dégen xulasini chiqarghanliqi xewer qilndi. Xitayning ikki yighini mezgilide yüz bergen bu weqeler chet'ellerdiki xitay démokratliri tor béketliri we taratqularning munazire témisigha aylandi. Boshün torining 15 - ,16 - marttiki sanlirida "Shi jinping xitayning eng axirqi rehbiri dégen xewer shinxu'a agéntliqigha palaket ekeldi", " Shinxu'a agéntliqi kech - küz mezgilige qedem qoydi, shi jinping eng axirqi rehber dégen xewerning tehriri jazalandi, mezkur agéntliqining muxbiri binadin sekrep ölüwaldi" serlewhelik maqaliler bésildi. Xitaydiki ijtima'iy taratqulardimu mezkur xewer we xewerge chétishliq muxbir, tehrirlerning aqiwiti heqqide inkaslar köpeydi.

Xongkongda chiqidighan "Alma géziti" ning bu heqtiki xewiride, "Chet'el taratqulirida re'is shi jinping xitaydiki xewer - axbarat organlirini tertipke salidighanliqi heqqide xewerler tarqalghan mezgilde xitay kompartiyisining axbarat orgini bolghan shinxu'a agéntliqida bundaq xataliqning yüz bérishi, eqilge sighmaydighan xataliq boldi" dégen sözler yézildi.

Amérika awazidimu xitay weziyet analizchilirining "Xitayda kompartiye hökümitining awazi bolghan shnxu'a agéntliqining xewerliri adette nechche basquchluq qattiq tekshürüshtin ötidu, bolupmu xitay rehberlirige munasiwetlik xewerlerde eng kichik xataliqlarning yüz bérishimu éghir siyasiy mesile qatarida bir terep qilinidu, bundaq shara'itta bu xil xataliqqa yol qoyulushi kishini oylanduridu" dégen sözliri neqil élin'ghan.

Öz kimlikini ashkarilimasliq sherti bilen radiyomiz gu'angdung bölümining ziyaritini qobul qilghan xitaydiki bir muxbir shinxu'a agéntliqining mezkur xewirini tehrirligen tehrirge körülgen chare heqqide toxtilip,"Méningche, tehrirge bérilgen xizmitidin qaldurush jazasini yénik bolup qaptu déyishke bolidu. Dölitimizning shara'itida bu xewerdiki xataliqni tehrir we korriktorlarning adettiki tinchliq xataliqi déyishke bolmaydu. Chünki xetni xata yézip qoyush ayrim mesile. Emma bu xewer siyasiy jehette zor tesir peyda qilghan xataliq hésablinidu. Dölet rehbirining isimliri adette tipik siyasiy mesile, chong mesile hésablinidu" dédi.

Melum bolushiche, xitay teshwiqat ministirliqining belgilimiside, xitay rehberlirige a'it xewer we resimlerge qattiq telep qoyulidighan bolup, kolliktip chüshken resimlerde rehberlerning isimliki uning emel - derijisining chong - kichikligige qarap ret boyiche tizilishi, hökümet emeldarlirining ismi we emilide xataliq bolmasliqi, bundaq xataliqni ötküzgen muxbir we tehrirlerning mes'uliyiti sürüshtürülüp bir terep qilinidighan" liqi alahide eskertilgen.

Chet'ellerdiki xitay weziyet analizchiliridin "Béyjing bahari" zhurnilining bash muherriri xu ping ependi ziyaritimizni qobul qilip öz qarishini otturigha qoydi.

Xu ping ependi sözide "Nöwettiki xitay re'isi shi jinping öz hakimiyitini mustehkemlesh üchün, reqiplirige nispeten "Parixorluqqa qattiq zerbe bérish", "Partiye istilini tüzesh" qatarliq namlarda qattiq tedbir qolliniwatqan mezgilde, xitay rehberlik qatlimi ichide shi jinpinggha qarshi pikir éqimi ashkara ipadilinishke bashlidi. Ikki yighindiki jiddiy keypiyat buning ipadisi. Undin bashqa ötken hepte xitaydiki ijtima'iy taratqularda shi jinpingning istipa bérishi telep qilin'ghan ochuq xet élan qilindi, arqidinla shinxu'a agntliqi xewiride " shi jinping eng axirqi rehber" dégen xewer bésildi. Bu ehwallarni tasadipiliq déyishke bolmaydu. Hazir bu heqtiki munazirilerde xitay rehberlik qatlimida shi jinping guruhi bilen jyang zémin guruhining eslide ichki jehette élip bériliwatqan jiddiy kürüshi awam puqralar hetta xelq'ara taratqularda ashkarilinish derijisige yetti, méningche, xitay kompartiysining hakimiyet qatlimida yéqin arida chong bir dawalghush bolushi, hetta shi jniping texttin chüshüshke mejbur qilinidighan sada küchiyishi muqerrer" dédi.

Xu ping ependi bayanida yene, bultur xitayda yüz bergen "Xitay merkizi téliwiziye istansisi muxbir, tehrirlirining tutqun qilinish weqesi" heqqidimu toxtilip, "Parixor emeldarlarni jazalash" namida özige qarshi guruhtikilerni tazilighan shi jinpingning emdi xitaydiki hökümet taratquliri ichidiki qarshi guruhning ademlirige qarshi bir qétimliq tazilash élip baridighanliqini eskertip, xitayning nöwettiki weziyiti 60 - 70 - yillardiki chong küresh tüsini alghan teshwiqat - zerbe bérish ewjige chiqqan, hakim - mutleqliq dewrige qaytiwatqanliqi we bu ehwalning xitayda yéngi bir özgirishke seweb bolushi mumkinlikini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet