Хитайниң сәһийә ярдими дипломатийәси униң хәлқарадики хунүкләшкән образини қутулдуралмиди

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2020-04-01
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийә хитайдин сетивалған биринчи түркүм корона вирус диагноз үскүнилири ата түрк айродромида.
Түркийә хитайдин сетивалған биринчи түркүм корона вирус диагноз үскүнилири ата түрк айродромида.
Social Media

Хитай һөкүмити корона вируси сәвәблик дуня миқясида өзиниң хунүкләшкән образини түзәш вә «бир йол бир бәлвағ» линийәсидики дөләтләр билән болған дипломатик мунасивитини күчләндүрүш мәқситидә корона вируси вабасиниң қаттиқ тәсиригә учриған дөләтләргә теббий мәһсулат ярдими вә тәминатини кәң көләмдә кеңәйтмәктә.

Лекин хитай һөкүмитиниң сүпәтсиз теббий мәһсулат експорти вә корона вирусиниң дуня миқясида кеңийиши сәвәблик хәлқара җәмийәттә хитайниң образи барғансери начарлашмақта икән.

Йеқинниң бери хитай һөкүмитиниң түркийә, италийә, голландийә, чехийә қатарлиқ дөләтләргә експорт қилған маска вә диагноз қоюш үскүнилириниң сүпитидин еғир дәриҗидә мәсилә көрүлгән. юқириқи дөләтләр мәзкур мәһсулатларға қарита дәрһал тәдбир елишқа мәҗбур болған болуп, голландийә аммиви нәшр қурлиши (NOS) ниң торида ейтилишичә, голландийә тәнтәрбийә вә сағламлиқ министирлиқи хитайдин маска експортини тохтатқан вә тарқитилған 600 миң маскиниң йиғивелинидиғанлиқини елан қилған.

Түркийәдики билим комиссийониниң әзаси профессор, доктор атәш караниң ейтишичә, хитайдин импорт қилинған диагноз қоюш үскүнилириниң хата нәтиҗә бериш еһтималлиқи юқири болуп, сүпәтсиз мәһсулат сәвәблик хитайдин теббий мәһсулат импорти тохтитилған. Охшаш вәқәләр чехийә вә испанийәдиму көрүлгән иди. Түркийә ахбарат васитилириниң хәвәр қилишичә, сүпәтсиз теббий мәһсулатларға қарита хитайдики мәһсулат ишләпчиқарғучилар мәһсулатниң сүпәтсиз әмәсликини, әксичә явропалиқларниң тоғра ишлитишни билмигәнлики сәвәблик хата чүшиниш келип чиққанлиқини ейтқан.

Мутәхәссисләрниң қаришичә, сүпәтсиз сәһийә мәһсулатлири болупму, диагноз үскүниси вә маска қатарлиқ корона вирусиниң алдини елиш вә давалаш хизмитидики муһим теббий мәһсулатларниң сүпәтсизлики юқум вә өлүм нисбитини юқирилитиветидикән.

Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған йилдирим бәязат университети теббий пәнләр факултетиниң оқутқучиси доктор намәтҗан мәһмәт әпәнди сүпәтсиз теббий мәһсулатларниң корона вирусиниң алдини елиш вә давалаш хизмитидә кәлтүрүп чиқиридиған ақивити һәққидә тохтилип өтти.

Көзәткүчләрниң қаришичә, корона вируси сәвәблик пүтүн дуняда образи хунүкләшкән хитай вә хитай дөләт түзүлмиси сәһийә мәһсулатлири дипломатийәси арқилиқ түзәлмәктә йоқ, әксичә сүпәтсиз теббий мәһсулатлар сәвәблик хәлқараниң техиму сәлбий көз қаришиға учримақта икән.

Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған дуня уйғур қурултийи хитай ишлири комитетиниң мудири илшат һәсән әпәндим мундақ дәйду: «хитай өз образини қутулдурмақчи болуватиду. Хитайниң хәлқарадики образи алиқачан бузулуп болған. Корона вируси чиққандин кийин хитай мәвҗут әһвални йошуруш билән бир вақитта йәнә өз образиниң начарлиқиға дәлил испат көрситип бәрди. Әмди сәһийә ярдими арқилиқ образини өзгәртмәкчи болған иди, бирақ буниң үнүми болмайватиду. Малларниң сахта вә сүпәтсиз чиқиши коруна вирусниң алдини елиш ишлириға техиму яман ақивәт елип келиватиду.»

Һиндистанда чиқидиған «бизинес стандард» гезитиниң хәвәр қилишичә, тивиттерда хитайға қарши өчмәнлик вә нәпрәт сөзлириниң ишлитилиш нисбити 900 пирсәнт ашқан. Хитайниң сүпәтсиз мәһсулатлири хәлқара җамаәтниң ғәзипини қозғашқа башлиған болуп, портигалийәлик сиясийон, явропа хәлқ партийәси яшлар тәшкилатиниң рәиси, явропа парламентиниң әзаси лидия перәйра тивиттерда көз қаришини билдүрүп, мундақ дегән: «бу кризисни хитай башлиди. Әмма һазир улар бизгә медитсина үскүнилири, тәкшүрүш қаплири вә маска сетип берип, худди һәммимизни қутқузидиған қәһриманлардәк болувалди. Шуни қайта тәкитләймәнки, хитай у нәрсилирини бизгә пулға сетип бериватиду. Хитайниң сүпәтсиз әсваблирини бизгә сетиши һәргизму бизни қутқузуш әмәстур. Гәрчә германийә билән фирансийәму пешкәлчиликкә йолуққан болсиму, әмма уларниң италийәгә бәргән маскилири хитайниңкидин көп.»

Көзәткүчләрниң қаришичә, явайи һайван тиҗарити вә начар тазилиқ адәтлири сәвәблик хитай корона вирусиниң мәнбәси дәп қаралмақтикән. Униң үстигә сиртқа експорт қиливатқан сүпәтсиз сәһийә мәһсулатлири сәвәблик хитайниң хәлқарада хунүкләшкән образи техиму начарлашмақтикән. Анализчиси илшат һәсән әпәнди сүпәтсиз сәһийә мәһсулатлириниң хитайниң образ қурулушиға болған тәсири вә күнсайин начарлишиватқан хитай образиниң мәнбәси һәққидә тохтилип, мундақ деди: «хитай һөкүмитиниң сәһийә ярдими тәшвиқати ақмайватиду, уларниң хәлқараға бәргән аталмиш ярдимиму үнүм бәрмәйватиду. Хитай һөкүмити бир күндила образини өзгәртимән дәп мәһсулат чиқарған билән сүпәтсизлик әһвалини өзгәртәлмәйду. Бу түзүм характерлик келип чиққан ақивәттур.»

Корона вируси 2019-йили декабирда хитайниң вухән шәһиридә байқалған болуп, һазирғичә 182 дөләттә 803 миң киши юқумланған, 39 миң киши һаятидин айрилған. Хәлқара ахбарат васитилири вә ғәрб сиясийонлири корона вирусиниң пүтүн дуняға йейилишини хитай һөкүмитиниң һәқиқий әһвални йошуруши вә дәсләпки мәзгилдә җиддий тәдбир алмиғанлиқи билән мунасивәтлик дәп қаримақта.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт