Yaponiye heptilik zhurnili: xitay déngiz armiyesi tarixta birer qétimmu déngiz urushida ghelibe qazan'ghan emes

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2015-05-15
Share
yaponiye-heptilik-hewerliri-zhurnal.jpg Yaponiye heptilik zhurnili
RFA/Haji Qutluq Qadiri


Ilgiri béyjingdiki yaponiye elchixanisida dölet mudapi'e ishliri boyiche diplomatiye meslihetchilik wezipisi ötügen, hazir tokyo tetqiqat merkizide xizmet qiliwatqan herbiy ishlar tetqiqatchisi obara bonji yéqinda yaponiye heptilik zhurnilida “Xitayning ikki xil yipek yoli qurush pilani bar. U bolsimu amérika kebi dunya saqchisi bolush” namliq maqalisini élan qildi.

Maqale aptori obara maqalisining muqeddimisini mundaq bashlaydu:“30 - Mart küni yemenning el - hudaydah déngiz portida bir top kishiler " yashisun junggo! yashisun junggo! " dep towlighiniche qollirida junggoning dölet bayriqini kötürgen halda junggo déngiz armiyesi eskerlirining yardimi bilen herbiy paraxotqa chiqiwatatti. Bular junggo puqraliri bolup, arisida qismen chet'elliklermu bar idi. Bu qétimqi yemende élip bérilghan junggo puqralirini qutquzush pilani re'is shi jinpingning permani, junggo kommunistik partiyesi merkizi herbiy ishlar komitétining pilanlishida élip bérilghan idi.”

Aptor maqaliside, xitayning bu herbiy paraxotining somaliy adén déngiz portidin yolgha chiqip yemen'ge kelgenlikini,xitay déngiz armiyesining somaliydiki déngiz qaraqchilirigha zerbe bériwatqan amérika déngiz armiyesi bilen birlikte qizil déngizda heriket élip bériwatqanliqini alahide eskertip ötidu.

Yaponiye heptilik zhurnilidiki xitay déngiz armiyesi toghrisidiki maqale
Yaponiye heptilik zhurnilidiki xitay déngiz armiyesi toghrisidiki maqale

Aptor maqaliside 29 - mart küni xitayning bu herbiy paraxoti somaliydiki adén portidin 122 neper xitay puqrasini we töt neper chet'ellikni élip yemen'ge qarap yolgha chiqqanliqini bayan qilidu we shundaqla yemendiki urush weziyiti ichide turuwatqan 571 neper xitay we chet'el puqralirini qutquzwalghanliqini otturigha qoyidu.

30 - Marttiki xitay taratqulirining xewiride bolsa, shu qétimqi xitay déngiz armiyesining yemen we somaliydiki qutquzush herikitide qutquzuwélin'ghan 571 kishining 179 nepirining pakistan puqrasi ikenlikini ilgiri süridu.

Maqalide déyilishiche, bu qétimqi yemen weziyitining urush halitidin endishe qilghan bir qisim döletler öz puqralirini déngiz we hawa armiyesige tayinip qutquzush élip barghanliqi xelq'ara jem'iyetning neziride normal bir herbiy heriket hésablan'ghan bolsimu, emma xitay déngiz armiyesining urush paraxotliridin teshkillen'gen qutquzush etritining yemenning déngiz portida peyda bolushi bir qisim döletlerning küchlük diqqitini qozghighan.

Herbiy ishlar tetqiqatchisi obaraning qarishiche, yéqindin buyan xitay déngiz armiyesining herbiy pilan boyiche hindi okyandin ottura sherqqe, ottura sherqtiki afriqa elliri arqiliq “Bir belwagh, bir yol” istratégiyesi bilen yawropagha yürüsh qilishi, qoshna eller bilen öz - ara hemkarlishish, birlikte ortaq iqtisadni güllendürüsh emes, belki xitay déngiz armiyesining küchini xelq'aragha namayen qilish üchün iken.

Mutexessis obaraning közitishiche, bu qétimqi xitay déngiz armiyesining qizil déngizda élip barghan öz puqralirini qutquzush herikiti xitay dölitining “Bir belwagh, bir yol” din ibaret herbiy istratégiyelik pilanining muweppiqiyetlik orunlan'ghanliqining bishariti dep qaralsimu, emma xitay déngiz armiyesining küchini heddin artuq qudiretlik dep perez qilishqa bolmaydiken.

Maqalide otturigha qoyulushiche, xitay merkizi herbiy ishlar komitétining bu heqtiki uqturushini somaliy adén portida herbiy wezipe ötewatqan xitay déngiz armiyesi 3 - ayning 26 - küni kéchide tapshurup élip shundin bashlap wezipe ijra qilishqa atlan'ghan.

Maqalide, xitay déngiz armiyesining bu qétimliq qutquzush herikitide tartilghan bezi süret, sin'alghulargha asaslan'ghanda, qutquzwélin'ghan xitay puqraliri qollirida dölet bayriqini kötürgen, rohiy keypiyatida jiddiylik bolmighan, temkin halda, “Junggoluq qérindashlarni qarshi alimiz” dégen lozunkilar ésilghan herbiy paraxotqa chiqqanliqini, buningdin bayraqlarning shu döletlerdiki xitay elchixaniliri teripidin aldin teyyarlan'ghanliqini shundaqla xitay puqralirining yemende héchqandaq bir xeterge yoluqmighanliqini körüwélishqa bolidighanliqini ilgiri sürgen.

Aptor maqaliside, xitay déngiz armiyesining chet'el puqralirini qutquzup, ulargha qizghin yumshaq mu'amilide bolushi we bu qétimqi herikette kishilerning diqqitini tartish üchün köp küch serp qilishi, béyjing hökümitining “Bir belwagh, bir yol” istratégiyesini xelq'ara jem'iyetke namayen qilishni asasliq meqset qilghanliqini bayan qilghan.

Xelq'aradiki bir qisim iqtisadshunaslarning tehliliche, xitay öz mehsulatlirini yawropagha ékisport qilishta, yemenning déngiz yolidin paydilanmaqchi boluwatqan bolsimu, emma yemende siyasiy weziyet tosattinla nacharliship urush haliti shekillinip qalsa, u chaghda yene xitay dölitining bashqa déngiz yolliridin paydilinishigha toghra kélidiken.

Herbiy ishlar mutexessisi obara maqaliside, xitay “Bir belwagh, bir yol” istratégiyesi bilen özining déngiz armiye küchini kücheytmekchi boluwatqan bolsimu, emma xitayning urush paraxotlirigha ikkidin oshuq küreshchi ayropilanlarni orunlashturushqa bolmaydighanliqini, shundaqla urush tejribisining töwenliki sewebidin amérika qatarliq döletler bilen urushi élip bérishining esla mumkin emeslikini ilgiri sürgen.

Obara maqalisining xatimiside, hazirqi dölet re'is shi jinpingning xitay dölitining herbiy küchini üzlüksiz ashurush üchün izchil küchep urushqa teyyarliq qiliwatqanliqini ilgiri sürüsh bilen birge, xu jintaw, jyang zémin qatarliq re'islerning öz dewrde herbiy ishlargha anche köngül bölmey, siyasiygha küchep ketkenlikini alahide eslep ötken.

Axirida ziyaritimizni qobul qilghan, qanunshunas yamagajo xitayning déngiz armiyesining herbiy küchi heqqide toxtilip mundaq dédi:

- Xitay déngiz armiyesi gerche san jehette köp bolismu, emma téxnik we süpet jehettin töwen, xitayning köpligen urush paraxotliri kona, bashqa döletlerdin import qilin'ghan paraxotlar shundaqla tarix nuqtisidin qarisaqmu, xitay döliti tarixta birer qétimmu déngiz urushida ghelibe qazan'ghan emes.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet