Коза күндә чеқилмайду, күнидә чеқилиду

Вәнвий оқурмәнләр тор бити 2011‏-йили 9‏-айниң 26‏-күни сумурғ тор битиниң “чәтәл мәблиғи ғалҗирлиқ билән чекинишкә башлиди” мавзулуқ хәвирини көчүрүп басти.
Обзорчимиз сидиқ һаҗи рози
2011.09.30

Хәвәрдә “дуня бойичә әң зор хусуси пайчәк һоқуқи шеркити-хеиши гуруһи нөвәттә җуңгода мәһсулатлирини сетиветип, хитайниң өй-имарәт базиридин чекинип чиқти, алимлар, чәтәл капитали хитайниң өй-имарәт базириға қизиқмиди бәлки ишәнчини йоқатти, чәтәл капиталиниң чекинишиниң зәнҗирсиман инкас қилишидин әнсирәшти, деди дәп көрсәтти.

Тәтқиқатчи го шипиң мундақ көрсәтти: хеши гуруһидин башқа, америка шир кәтлириму җуңгодин аста-аста чекинишкә башлиди, чәтәл ширкәтлириниң җуңгодин чекиниши мәсилисидә җуңго һошярлиқини өстүрүши керәк.

Буниңдин башқа “җуңгоға нәзәр” торбетидә 2011‏-йили 9‏-айниң 22‏-күни “винҗуда җазанигә пул тарқитилип, хусуси карханиларниң тақилиши барғансери еғирлашти” мавзулуқ хәвәр елан қилинған иди. Хәвәрдә: йеқиндин бери җуңгода пул муамилә обороти үзүлүп қелип, җазанихорлардин қәрз алған пулни қайтуралмиған хусуси ширкәтләр, ишчиларниң маашини тарқиталмай, аммиви характерлик намайишлар арқа-арқидин партлап, 9‏-айниң 22‏-күни 9 нәпәр ширкәт хоҗайини туюқсиз ғайиб болди, дәп көрсәтти.

Бу йил хитайниң мәркизи банкиси қәрз беришни тарайтиш пул сияситини йолға қоюп, оттура, кичик типлиқ хусуси ширкәтләр нормал тиҗарәт қилип юқири пайда алалмиғандин кейин, бу ширкәтләр җәмийәттин җазанигә пул елишқа башлиди. Пайдиниң үстигә пайда домилитидиған җазанихорларниң бесимидин ширкәт башлиқлири яки қечип кәтти, яки бинадин өзини ташлап өлүвалди.

Иқтисад саһәсидики әнәничиләрниң пикирлиригә асаслансақ, дуняда рус билән хитайдин ибарәт икки милләтниң сода-тиҗарәт әнәниси йоқ, булар әзәлдин хиянәтчилик, парихорлуқ, зораванлиқ билән пул тапидиған дөләтләр дейиләтти. Коммунистлар сода-тиҗарәтни, капитални, буржуазийини изим түпәйли яман көридила әмәс, рус җәмийити билән хитай җәмийити пул тапқан байларни сиғдуралмайдиған җәмийәтләр иди, шуңа капитализмниң җәмийәттә бихлиниши явропа тәрәптә пәқәт русийидә, асияда пәқәт җуңгодәк бир чоң дөләттә кечикип кәлгән бир иш иди.

Русийә киропостнойлуқ җәмийәттә сотсиялизм қурған болса, хитай йерим феодал, йерим мустәмликә җәмийитидә сотсиялизм вә коммунизм билән шуғулланған дөләт иди. Растини ейтқанда, бу икки дөләттә капитализмға орун йоқ. Чүнки, бу икки дөләттә капитализмниң идийиви асаслири йоқ иди. юқирида өзиниң тиришчанлиқи билән қурулған хусуси ширкәтләрниң тиҗаритигә банкидин қәрз алалмиғанлиқи, җуңгода капитализмға орун йоқ икәнликини толуқ испатлап бәргәндин башқа, буниңдин кейин, чәтәл ширкәтлириниң җуңгодин чекинидиғанлиқиниму толуқ испатлап бериду. Әгәр шундақ болидиған болса, җуңгода коза күнидә чеқиламду?

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.