Шавгүән вәқәсидә уйғурларни ғәзәпләндүргән икки нуқта

Чәтәлләрдики уйғур сияси паалийәтчилириниң қаришичә, бу қетим шәндуң өлкисиниң шавгүән шәһиридики оюнчуқ завутида шәрқий түркистандин мәҗбурий йөткәп килингән уйғур ялланма ишчилар билән хитай ишчилар оттурисида йүз бәргән кәң көләмлик қанлиқ тоқунуш болса, хитай һакимийитиниң уйғурларға қаритип келиватқан ирқий кәмситиш вә ирқий тазилаш сияситиниң бивастә мәһсули болуп, бу қетимқи трагидийиниң баш җавабкариму дәл хитай мәркизи һөкүмитидин ибарәт !
Обзорчимиз пәрһат муһәммиди
2009-07-01
Share
Uyghur-dixan-guangdong-toqunush-305 Бу сүрәт, video.sohu.com Дин елинған, бир уйғур қиз ишчиниң ундин артуқ хитай ишчилири тәрипидин рәһимсизләрчә калтәклинип, еғир зәхимлинип, өлүк һаләттә йатқан көрүнүши билән бир уйғур бовайниң сүрити.
video.sohu.com Дин елинди.

Бир қанчә йилдин буян хәлқаралиқ кишилик һоқуқ тәшкилатлири вә чәтәллик сияси көзәткүчиләрму, хитай һакимийитиниң " ешинча әмгәк күчлирини башқа юртларға йүзләндүрүш " дегән ниқап билән уйғур қиз - йигитлирини кәң көләмдә ички өлкиләргә мәҗбурий ишләмчиликкә әвәтиш сияситиниң болса уйғурларға қаритилған ирқий тазилаш һәрикитиниң муһим тәркиби қисми икәнликини, әгәр хитай һакимийити бу хил ғәйри инсаний сияситини тохтатмиған тәқдирдә, еғир сияси ақивәтләрниң келип чиқидиғанлиқини тәкитләп кәлгән иди. Бу қетим шавгүән шәһиридә йүз бәргән ечинишлиқ һадисә, уларниң мөлчәр вә әндишилириниң нәқәдәр тоғра икәнликини толуқ испатлиди.

Бу қанлиқ вәқә һәққидә вәтән ичи вә сиртидики уйғурларниң әң қаттиқ нәпритини қозғиған икки нуқта болуп, бири, хитай һакимийитиниң ечинишлиқ һалда өлтүрүлгән вә яриланған уйғурларға тутқан пәрвасизлиқ вә мәңситмәслик позитсийиси иди.


Әскәртиш:   бу син - алғу филими www.ireport.com Дин елинған. Нәширят һоқуқи www.ireport.com Ниң. Мәзмуни вә көрүнүшләрниң тәпсилатиға RFA ниң мәсулийити йоқ.

Вәқә йүз бәргәндин буян хитай мәркизи һөкүмити уяқта турсун, һәтта, " биз шинҗаңдики һәр милләт хәлқиниң вәкили, уларниң бәхт - саадити үчүн хизмәт қиливатимиз " дәп номуссизларчә давраң селип келиватқан аталмиш шинҗаң уйғур аптоном районлуқ хәлқ һөкүмити вә униң рәиси нур бәкриму қилини тәвритип қойғини йоқ, пәқәтла шавгүәндики оюнчуқ завутиға уйғур деһқанлирини тутуп бәргән қәшқәр тоққузақ наһийисидин бир һәйәт ғиппидә берип икки җәсәтни қайтуруп кәлди вә худди бир қатил җинайитини йошуруш үчүн өлтүргән адимини хилвәт чуқурға ташлиғинидәк, шәписиз һалда көмүп қоюшти.

Вәқә йүз бәргәндин буян, шәрқий түркистандики хитай мәтбуатлирида бу һәқтә кишиләрниң көзигә челиқмайдиған бир булуңда наһайити кичик бир хәвәр елан қилинди, бу хәвәрдиму, " уйғур " дегән кәлимә тилға елинмиған, пәқәтла " хәнзу ишчилар билән шинҗаңлиқ ишчилар оттурисида тоқунуш йүз бәрди " дейилгән, мумкин бар бу қанлиқ трагидийини шәрқий түркистан хәлқидин йошурушқа, буни адәттики әһмийәтсиз бир һадисә қилип көрситишкә тиришқан иди.
 
Техиму рәзил тәрипи шуки, шәрқий түркистандики пүтүн хитай мәтбуатлириниң шавгүән вәқәси йүз бәргән күни, йәни, 6 - айниң 26 - күни елан қилған әң асаслиқ хәвири болса, " гәнсу өлкисидин шинҗаңға 500 миң ишчи кәлмәкчи " дегән мавзудики хәвири иди.

Мәзкур хәвәрдә, гәнсу өлкилик һөкүмәтниң, өз өлкисидики ешинча әмгәк күчлири вә ишсизлиқ мәсилисини һәл қилиш үчүн, бу йиллиқ пахта мәвсүмидә шәрқий түркистанға 500 миң нәпәр хитай ишчи әвәтишкә һазирлиниватқанлиқи, гәнсу өлкисидин бу районға 2006 - йили 420 миң нәпәр ишчи кәлгәнлики, 2007 - 2008 - йиллири болса йерим милйондин ашқанлиқи, аптоном районлуқ партком вә хәлқ һөкүмитиниң гәнсулуқ хитай ишчиларни қизғин күтүвелиш үчүн һазирлиниватқанлиқи баян қилинған иди.

Ундақта, бу қетим шавгүән шәһиридә хитайлардин таяқ - тохмақ йигән уйғурлар кимләр иди ?

Булар дәл, хитай һакимийити тәрипидин, " тәргили йери, қилғили иши йоқ ешинчә әмгәк күчлири " дегән намда шавгүән шәһиридики оюнчуқ завутиға мәҗбурий әвәтилгән бичарә уйғур деһқанлири иди.

Бир тәрәпкә қарисиңиз, сияси вә қануний бесим, иқтисади җаза вә тәһдитләр билән юрт - маканлиридин һәйдилип хитайниң ички өлкилиригә қул - малайлиққа ивәтиливатқан йүз миңлиған уйғурлар, йәнә бир тәрәпкә қарисиңиз, һакимийәтниң қоллиши вә ярдими билән ички өлкиләрдин келип һәйдәлгән уйғурларниң юрт - маканлириға йәрлишиватқан милйонлиған хитай көчмәнлири !

Дуняда бундақ рәзиллик вә өктәмлик кам учриса керәк !

Худди, " җинниң қәсти шаптулда " дегәндәк, юқириқи реаллиқ, хитай һакимийитиниң уйғурларни ички өлкиләргә мәҗбурий ишләмчиликкә әвәтиштә, тамамән уйғур хәлқини ассимилятсийә қилип йоқитишни мәқсәт қилғанлиқини муназирә тәләп қилмайдиған һалда очуқ көрүвелиш мумкин !

Уйғурларниң қаттиқ ғәзипини қозғиған йәнә бир нуқта шуки, хитай хоҗайинлириға қуллуққа тутуп берилгән бичарә уйғур деһқанлириға коллектип һуҗум қозғиған хитайларниң дәриҗидин ташқири рәһимсизлики, қанхорлуқи вә өчмәнлик туйғуси иди.

Вәқә һәққидики нәқ мәйдан көрүнүшлиригә қарайдиған болсиңиз, хитайларниң уйғурларға қилған һуҗуми, худди ечирқап кәткән бир топ чилбөриниң, йиңи туғулған қозиларға һуҗум қилишиға охшайтти, инсанлиқ, мәрһәмәт, рәһим - шәпқәт дегәнләрдин қилчә әсәр йоқ иди !

Бундақ явузлуқ, пәқәтла қарши тәрәпкә болған нәпрәт вә өчмәнлик туйғуси әң юқири пәллигә көтүрүлгән, шундақла кишиләр өзиниң инсанлиқ хислитини тамамән йоқатқан бир пәйттила мәйданға келиду, буни башқичә изаһлаш әсла мумкин әмәс !

Бундин бурунму хитайниң ички өлкилиридики тор бәтлиридила әмәс, һәтта чәтәлдики " йоту п " қатарлиқ хәлқаралиқ тор бәтлиридиму, сәргәрдан уйғур өсмүрлириниң хитай сақчи вә пуқралири тәрипидин, " янчуқчи ", " оғри " дегәндәк намлар билән тутивилинип кочиларда рәһимсизләрчә думбалиниватқанлиқиға даир фото вә видио көрүнүшлирини наһайити көп учратқан идуқ, һәтта бу көрүнүшләрниң ичидә 5 - 6 яшлиқ уйғур өсмүрлириниңму хитайлар тәрипидин пут - қоллири бағлинип, муш, типик вә шапилақлар ичидә ечинишлиқ чирқирап җан талишиватқанлиқиға даир дәһшәтлик мәнзириләрму бар иди.

Ундақта хитайларниң уйғурларға болған бу дәриҗидики нәпрәт вә өчмәнликиниң сәвәби немә ?

Буниң җаваби наһайити адди, бу, хитай һакимийитиниң уйғурларға қаратқан ирқий кәмситиш сиясити вә тәшвиқатиниң бивастә нәтиҗиси.

Әгәр диққәт қилидиған болсиңиз, хитайниң ички өлкилиридики тәшвиқат вастилирида, уйғурларға даир бирму иҗабий хәвәрни учриталмайсиз, һөкүмәтниң башқурушидики бу ахбарат вастилириниң һәммисидә дегүдәк уйғурлар оғри, янчуқчи, булаңчи, қатил, террорчи, радикал исламчи вә бөлгүнчи қилип көрситилгән болуп, хитай һакимийити, " дөлитимиздә әң зор хәвп шәрқий түркистан террорчилиридин келиду " дәп давраң селиш арқилиқ, " уйғурлар болса еһтият қилидиған вә назарәт қилидиған дүшмән милләт " дегән фашистик қаришини хитай пуқралириниң каллисиға сиңдүргән иди.

Демәк, хитай пуқралириниң нәзиридә адәттики бир уйғурму " дүшмән " һесаблинатти.

Қисқиси, " ешинча әмгәк күчлири " дегән намда ички өлкиләргә сүргүн қилиниватқан 100 миңлиған уйғур қиз - йигитлирини күтиватқини болса, хитай мәтбуатлири тәшвиқ қилғинидәк қандақтур " тәрәққи тапқан, заманивийлашқан, аз санлиқ милләтләрни бағриға басқан иллиқ бир муһит " әмәс, бәлки уйғурларға болған дүшмәнлик вә нәпрәт туйғулири юқири пәллигә чиққан мана мушундақ фашистик бир муһит иди!


Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт