Xitayning yer shari waqit géziti néme deydu ?

2009‏ - Yili 8‏ - ayning 25‏ - küni xitayda neshr qilinidighan "yer shari waqit géziti", "urush tehditi xitaydin yiraq emes" mawzuluq maqale élan qildi. Bu maqale shu küni Uyghur biz tor bétige köchürüp bésildi.
Obzorchimiz sidiq haji rozi
2009-08-28
Share

Maqale "yer shari xaraktérlik isitratégiyilik nuqtilarda urushtin saqlan'ghili bolmaydu" dep bashlandi. 20‏ - Esirning otturiliridin burunqi yawropada, 20‏ - esirning 60 ‏ -, 80 ‏ - yilliri ottura sherqte urushtin saqlan'ghili bolmidi. Nöwette asiya - tinch okyan rayonida, xitay yer shari isitratégiyisining asasliq nuqtisigha aylinip qalghanda, junggo tarixi qanuniyetlerning sirtida qalidu dep kim éytalaydu? maqalide mundaq déyildi: nöwette junggoni hilal ay shekillik qorshash tamamlandi. Sherq tereptin amérika,yapuniye, koriye ittipaqdash boldi.

Amérika 1 ‏ -, 2 ‏ - halqilarni özlüksiz kücheytmekte, jenubiy déngiz etrapida bir qanche döletler su asti paraxotlirini, küreshchi ayropilanlarni yasashni tereqqi qildurmaqta, amérika perdining arqisida turup bu döletlerge qomandanliq qilmaqta.

Maqalide yene: jenubiy déngizda amérikining 3 yürüsh herbiy bazisi bar, gu'amda, sin'gaporda déngiz armiyisi herbiy bazisi bar, jenubiy déngizda 3 burjeklik birleshme qorshash weziyitini yaratti, déyildi.

Junggoning armiyisi, déngiz armiyiliri ichide eng layaqetsiz armiyidur dep körsitildi maqalide.

Maqalide yene: quruqluqta amérika, pakistan,afghanistandin bashlap herbiy yürüsh qilip biwaste urush qilalaydu. Hindi okyandiki herbiy bazigha we hindistanning qollishigha hemde ottura asiyada 18 orunda qurulghan herbiy bazigha tayinip, amérika qolini tashqi mongghüliyige uzartti. Oxshashla waqitta shinjang we tibetke biwaste tehdit peyda qildi dep körsitildi. Urush junggodin uzaqta dégen mesile mewjut emes. Urush her xil meydanda boluwatidu. Dölet igilikidiki karxanilarni qurughdap qoyush, tashqi périwotqa baghlap qoyush, medeniyette chüshkünleshtürüshmu urush katégoriyisi ichidiki "yumshaq urush"qa mensüptur.

2008‏ - Yilidin bashlap tibette, mustemlike uyghüristanda arqa - arqidin zor kölemde siyasiy qozghilang yüz bergenliki toghrisida toxtilip maqalide yene: arqida turup amérika we gherb dunyasi qollidi we küshkürtti, kelgüsi junggoning xatirjemliki teske toxtaydu, déyildi.

Uningdin bashqa istratégiyilik qorallarni hésabqa almighandimu, amérikining asiya, tinch okyan, ottura asiya, hnidi okyandiki herbiy baziliri, hawa armiyisining küchidin qarighanda, junggoning sherqi, jenubi déngiz boyliri, tibet we shinjang ölkiliri amérika armiyisining yérim sa'et ichide zerbe bérish da'irisige kirip qaldi déyildi maqalide.

Junggo tinchliqini ümid qilidu déyildi maqalide. Sorap baqayliki, junggogha kériki zadi qandaq tinchliq? Uyghurlarni, tibetlerni xitayning armiyisi, saqchiliri qirghin qilghanda, bashqa döletler qarap turidighan tinchliqmu? yéngi junggoning tarixi tejribiliri bizge uqturup qoydiki, urushtin qorqmighandila, tinchliqqa érishkili bolidu, her küni tinchliq, tinchliq dep yürseng bundaq gep bir küni sini urushqa sörep kiridu, urush we tinchliq qarimu - qarshiliqning bérlikidur, déyildi maqalide.

Démek, xitay tinchliq üchün urush qilishi kérek ikende؛ démek, xitay memlikitining tinchliqi üchün, xitayning milliy siyasitige qarshi namayish qilghan tibetlerni, tinch yol bilen namayish qilghan Uyghurlarni qirghin qilishi kérek ikende!? qirghin qilishning köchme menisi xitayning neziride "tinchliq" bolidikende !?


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet