Харабилиқтики бир кесәкни еливәтти немә болди ...

Ваң лечүәнниң әмили елип ташлинамду ‏- ташланмамду, бу иштин уйғурларниң пәрвайи пәләк идиғу? җуңнәнхәй биһудә аварә болуп йүргәнму немә, ички - ташқи вәзийәтниң алдида пути көйгән тохудәк путини алмаштуруп йәргә дәсләп туруватқан җуңнәнхәйниң вақит чиқирип ваң лечүәнни уян - буян қилип йүрүши һечнемигә әрзимәйдиған бир иш иди.
Обзорчимиз сидиқ һаҗи рози
2010-11-09
Share

Ваң лечүәнниң тәхттин чүшкәнлики һәргиз мустәмликичи хитай партийисиниң тәхттин чүшкәнликидин дерәк бәрмәйду. Шуңа ваң лечүән яки ху җинтавниң, яки җу йүңкаңниң қучиқиға чүшкән болиду.

Һәрбий ишлар комитетиниң рәиси буйруқ чүшүрмәй туруп бир хитай әскәр мустәмликә уйғур җәмийитидә бир пай оқ чиқиралмайду.

Сияси қанун комитетиниң башлиқи җу йүңкаң буйруқ чүшүрмәй туруп, бир хитай сақчи мустәмликә уйғур дөлитидә бир пай оқ чиқиралмайду. Ваң лечүән пәқәт җуңнәнхәй бәлгилигән сиясәтни иҗра қилди халас.

2009 - Йили 7 - айниң 7 - күни ваң лечүән телевизийә нутқи сөзләп, хитай көчмәнлиригә йәл берип, хитай көчмәнлиригә ишәнч ата қилғанда, тор бетигә чиққан нурғунлиған хитай милләтчилири, "уйғурларни қаттиқ бастуруш керәк, худди әйни чағда ваң җин бастурғандәк бастуруш керәк" дейишкән.

Әйни чағда мавзедуң генерали ваң җинни мустәмликә уйғур дөлитигә әвәтип: зу зуңтаң уйғурларни бастурғандәк бастурушқа сиясәт бәлгиләп бәргән. Ваң җин шу сиясәтни иҗра қилди. Иҗарә кемәйтиш, йәр ислаһатида уйғурларни бастурди, 1962 - йили или қозғилиңини бастурди. Кейин ши җуңшүнни ғәрбий шималға әвәтип хитайниң мәркизи комитетини ақлап, бастуруш "хаталиқи"ни ваң җинға артип қойған вә ваң җинни йөткәп кәткән иди. Бу қетим ваң лечүән йөткәп кетилди. Униң әмилини елип ташламду, ташлимамду, харабилиқтики бир кесәкни еливәтти немә болди, еливәтмиди йәнә немә болди, охшашла бир гәп.

4 - Айниң 24 - күни "шинҗаң хизмәт йиғини"да ши җинпиң: "ваң лечүән сияси җәһәттә қәтий, партийигә садиқ, шинҗаңниң тәрәққияти вә муқимлиқи үчүн зор төһпиләрни қошти" деди. Ваң лечүән өлгәндә йәнә шу мәркизи комитет, дәпнә мурасими өткүзүп: партийимиз, армийимизниң узақ синақлардин өткән яхши кадири иди, улуғ пролетарият инқилабчиси иди, дәйду бабавшәнгә апирип көйдүриду халас.

Хитайниң надан милләтчилири тарқатқан өсәкләрдә, әйни чағда ваң җин мустәмликә уйғур дөлитидә бастуруш вәзиписини ада қилип болғандин кейин, "ваң җин келиватиду десә, бөшүктики балиларму тинч ухлайдикән. Ваң лечүәнму ваң җиндәк болуши керәк," дейишти. Хитайниң рәңваз милләтчилири ваң, җаңларни улуғлап йәнә қандақ өсәкләрни оттуриға чиқириду, бу әлвәттә кейинки бир иш.

Мән ейтип қояйки, бу хитай милләтчилиригә, хитайдин у қорқиши, бу қорқиши мумкин, хитайдин у дөләт қорқиши, бу дөләт қорқиши мумкин. Лекин, хитайдин қорқмайдиған дуняда бир милләт бар. У болсиму уйғурдур. Хитайдин қорқудикән у уйғур әмәс. Йеқинда ушбу радиониң ахбарат хәвиридә аңлитилған "қудрәтлик бомба" мавзулуқ мақалидә мәдһийиләнгән алимҗан, өткән йили 7 - айниң 7 - күни үрүмчидә оқ чиқириватқан хитай сақчилириниң алдиға қиңрақ елип йүгүргән икки нәпәр уйғур йигитниң батурлуқи уйғурниң хитайдин қорқмайдиғанлиқиниң дәлилидур.
 
Батур хәлқ һәтта дүшмини болсиму қоралсиз адәмгә оқ чиқармайду, әксичә, қорқунчақ хәлқ гәрчә һөкүмран болсиму, қолида төмүрниң сунуқи йоқ милләткә, намайишқа чиққан аяллар - балиларға оқ чиқириду. Бу пакиттин ейтқанда, һәқиқий қорқунчақлар дәл хитай һөкүмранлириниң өзидур.

Ваң лечүәнни әмилидин елип ташламду яки әтиварлап ишлитәмду, бу ишниң уйғур билән немә алақиси бар?

 
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт