Sherq shamili rastila gherb shamilini bésip kettimu?

Dowiy tor biti 2011 - yili 11 - ayning 30 - küni lyu shöwi ependining maqalisini élan qildi. Yazghuchining pikriche, junggoda iqtisadi islahat bashlan'ghandin béri,junggoluqlar 3 qétim sherq shamilidin paydilan'ghan imish. 1 - Qétim 90 - yillardin burun, amérika bilen birliship sowétke qarshi turush, qarshi turush néksun junggoni ziyaret qilghan kündin bashlan'ghan imish. Némishqa amérika bilen birliship sowétlerge qarshi turush zörür bolup qalghandu, bu siyasetni xitaylar belgiligenmidu?
Radi'omizning obzorchisi sidiq haji rozi
2011-12-02
Élxet
Pikir
Share
Print

2 - Qétimliq sherq shamili dunya soda teshkilatigha kirip iqtisadni yer sharilashturush, dunya soda teshkilatining derwazisi nahayiti chong bir organ idi. Xitaylar kélip ishikni chékishigila, dunya soda teshkilatining ishiki özlikidin échilip ketken oxshimamdu. 3 - Qétimliq sherq shamili dunya térrorchilargha qarshi turghandin bashlap junggo, xelq'ara birliksepke qatnashqanmish.

Xtay ene shundaq 3 qétim sherq shamilidin paydilan'ghan imish.

Eyni chaghda sherq shamili, gherb shamilini bésip ketti dégen maw zédung, qandaq bésip ketkenlikini ongida emes, chüshidimu körelmey ölüp ketken idi, emdi bügün maw zédungning ewladi sherq shamilining gherb shamilini bésip ketkenlikini körgen oxshimamdu? nenniwen rohidin üginishni terghip qilip, "Kapitalizim yoligha mangghan hoquqdarlar"gha qarshi sho'ar towlap yürgen junggoluqlar, qachandin bashlap gherb shamilini bésip ketkidek, sherq shamili chiqarghandu?

Junggo nöwette, ikkinchi derijilik iqtisad dölitige aylandi, birinchi derijilik ékisport dölitige aylandi, birinchi derijilik priwot jughlanmisi köp döletke aylandi, deydu,maqaliside yazghuchi. Hazirqi dunyagha kérek bolghan iqtisad, téxnika, iqtisadning dewri qilish xaraktérlik ötkilidin, ishlepchiqirish kuchlirining tereqqiyati ötkilidin, telepchan hazirqi zaman ma'aripining ötkilidin ötüp bolghanmidu, junggoluqlar némige asaslinip shundaq birinchi derijilik döletke aylinip qalghandu. Némige asaslinip amérika bilen üzengge soqushturidighandu?

"Amérika, junggo bilen sherqi asiyada talash - tartish qiliwatidu, 20yildin kéyin yene shundaq talash - tartish qilalamdu" deydu, yazghuchi. Junggoluqlar 20 yil tereqqi qiliwalghiche, amérikiliqlar uxlap tursun deydighan bir buyruq kelmigendu, bir yerdin? junggo dunyaning her qaysi jaylirida amérika bilen üzengge soqushturamdu néme, yazghuchining geplirining uzayigha qarighanda, emeliyette shundaq. Amérikining démokratiyisi, amérikining tashqi siyaset adaliti qeyerge yitip barsa junggoluqlar shu yerde peyda bolup, amérikiliqlar bilen qarshilishiwatidu. Mesilen, iran, shimaliy koriye, süriye, liwiye qatarliq döletler mesiliside junggo, amérikining siyasitige qarshi pikir qiliwatidu.

Lyu shöwi ependi maqaliside, amérika 20 yildin kéyin, sherqiy asiyada junggoluqqa bir néme diyelmeydu, deydu. Lékin kishilerning qarishiche, junggoluqqa 20 yilmu emes, sherqiy jenubi asiya mesiliside 20 künmu waqit qalmidi.
Toluq bet