Ezerbeyjan obzorchisi za'ur bayramli: yarida qan qalmidi

Türkiyining eng chong tor gézitliridin biri bolghan "Ana yurt" gézitining 24-dékabir künidiki sanida "Yarida qan qalmidi" mawzuluq obzor élan qilindi.
Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2013-01-02
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiyining eng chong tor gézitliridin biri bolghan "Ana yurt" gézitining 24-dékabir künidiki sanida élan qilin'ghan ezerbeyjanliq za'ur bayramlining "Yarida qan qalmidi" mawzuluq obzor. 2012-Yili 24-dékabir.
Türkiyining eng chong tor gézitliridin biri bolghan "Ana yurt" gézitining 24-dékabir künidiki sanida élan qilin'ghan ezerbeyjanliq za'ur bayramlining "Yarida qan qalmidi" mawzuluq obzor. 2012-Yili 24-dékabir.
RFA/Erkin Tarim

Ezerbeyjanliq obzorchi za'ur bayramly ependi yazghan bu maqalide türkiye hökümitining Uyghur siyasitini tenqid qilish bilen birlikte türkiye bashliq türk dunyasini Uyghur mesilisige köngül bölüshke chaqirghan.

U obzorini mundaq bashlaydu:
Türkiyide meyli kimdin sherqiy türkistanni soringiz hemmila kishi oxshashla "Türk dunyasining qanliq yarisi" deydu. Emma hemmila kishi shu yarining némishqa qanighanliqini, qandaq dewagha éhtiyajliq ikenlikini bilemdu yaki bolmisa shu yaridiki qanning toxtishi üchün zerre chaghliq küch chiqardimu, munazire nuqtisi mana bu. Türk qowmi yashaydighan sherqiy türkistan dunyaning eng shepqetsiz, eng yolsiz diktatora küchliridin birining ishghaliyitide turmaqta. 35 Milyon insan heqiqeten pütün heqliridin yeni, milliy, dini, insaniy hoquqliridin mehrum halette yashashqa mehkum qilinmaqta.
Bezide yene Uyghur depmu atilidighan sherqiy türkistan türklirining:
-Milliy en'enisini, kültürini, qisqisi milliy kimlik amillirini jem'iyette ilgiri sürüshi cheklinidu.
-Diniy adet we ibadetlirini dawam qilishi cheklinidu.
-15-16 Yashlardiki balilar "Qosh tilliq ma'arip"ning qurbanigha aylinip xitay rayonlirigha toshulmaqta we öz millitige düshmen kishilerdin qilip yétishtürülmekte.

Ezerbeyjanliq obzorchi za'ur bayramli ependi sherqiy türkistanda yuqiriqidek zulumlar boluwatsa türkiyide bezi siyasiy oyunlarning oyniliwatqanliqini ilgiri süzüp mundaq dep yazidu:
Sherqiy türkistanliqlarning yuqiriqidek derdlerni tartishigha qarimay türkiyide boluwatqan bezi ishlar kishige siyasiy oyundek bilinidu. Mesilen, diniy ishliri idarisi bashliqi mehmet görmez 2011-yili xitaygha bérip kélipla muxbirlargha bayanat berdi. Uning bayanati sherqiy türkistanliqlar özining milliy we meniwi qimmetlirini xatirjem dawam qiliwatqanliqi, u yerde héchqandaq bésim yoqluqi, u yer heqqide déyiliwatqan sözlerning quruq gep ikenlikini ilgiri sürdi. Halbuki, 2012-yili istanbulda ötküzülgen "Xitayda islam, kültür we sen'et eserliri" namliq pa'aliyetning échilish nutqida söz qilghan görmez ependi bunchiwala bésim we bunchiwala zulumni körüshi kérek idi. Menche u xitaylarning uninggha körsetken ijabiy tereplerning xuddi qaysibir élandikidek jennetni körsitip jehennemge mehkum qilish hiylisi ikenlikini chüshinip yétishi kérek idi. Jennetning élanigha ishinip ketken sen, jehennemge mehkum qilin'ghan Uyghurlardur.

Hörmetlik türkiye diniy ishliri idarisi bashliqining bu yazda xitay saqchilirining 10-15 yashliq oghullarning qur'an kursigha bésip kirip balilarni tayaqqa tutqanliqidin, qolgha élinip qiyin qistaqta xudini yoqatqanliqidin, hetta mirzahit abdullah isimlik 11 yashliq Uyghur balining béshigha tegken tayaq zerbisidin shéhit bolghanliqidin xewiri bolushi kérek. Birinchisining (göktürk-1)ning nede ikenlikidin xewirimiz bolmighan tunji türk sün'iy hemrahi göktürk-2 ning xitayda qoyup bérilishi yene bir menidin éytqanda dölet mexpiyitimizning xitaylargha tapshurulup bérilishidin ibaret. Buningdimu bir oyun bar.

Yene bir siyasiy oyun bolsa dunya Uyghur qurultiyi re'isi rabiye qadir xanimning héchqandaq bir qanuniy tosuq yoq turupmu türkiyige kirgüzülmesliki. Xitayning bésimigha uchrash nisbiti téximu yuqiri bolghan yaponiye jénida hemme nersini bir chetke qayrip qoyup, dunya Uyghur qurultiyi wekiller qurultiyining yaponiyide chaqirilishigha imkan yaritip berdi. 20 Din köp yaponiye parlamént ezaliri bu qurultayda yer aldi. Halbuki, sherqiy türkistanliqlar tebi'iy halda yaponiyige qarighanda türkiyidin téximu chong ümidlerni kütidu we türkiyini özining bu dunyadiki nijat yultuzi qatarida sanaydu. Shunglashqa, 2009-yilidiki 5-iyul qanliq qirghinchiliqida Uyghurlarning shéhit bolushi we on minglighan Uyghurlarning qolgha élinishi bilen ayaghlashqan qetli'am waqtida türkiye bash ministirining "Bu bir insanliq qetli'amidin ibaret. Men xitaylarning bu qetli'amni derhal toxtitishini telep qilimen" déyishi sherqiy türkistanliqlar üchün ümid hem ishench ata qilghuchi bir qollash bolghan idi. Bu seweblik xitaylar özini azraq biliwalghan idi. Démek, herkim waqti kelgende muwapiq halda öz meydanini bildürgülük. Uyghur türkliri bizdin meydanimizning özgirishchan emes qet'iy bolushini kütidu.

U obzorining axirida insanlarni Uyghurlar üchün néme qilish kérek bolsa shuni qilishi kéreklikini tekitlep mundaq dep yazidu:
Qisqisi, 35 milyon qérindishimizni asaritige alghan xitay üsti ochuq zindandin bashqa nerse emes. Bu xuddi 35 milyon jenubiy ezerbeyjan türklirini asaritige alghan iran'gha oxshaydu. Bu zindanlarning bashqiliridin tüp perqi shuki, bu zindandiki mehbuslarning hemmisi türktur. Eger yene mushundaq dawam qilidighan bolsa, yéqin kelgüside xitayda türk ismi emes izimu qalmaydu. Buning üchün néme qilish kérek bolsa hemmimiz bille qilishimiz kérek.

Toluq bet