Xitay olimpik mezgilide ghuljida tutulghan 12 neper Uyghurni qattiq jazalidi

Xitayning Uyghur élidiki hökümet da'iriliri olimpik mezgilide olimpikni tinch ötküzüshke kapaletlik qilimiz dégen bahanide, Uyghur ilining her qaysi jaylirida zor kölemlik tutqun élip barghan.
Muxbirimiz mihriban
2009.06.02
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Uyghur-tutqun-qilish-305 Uyghur élide, xitay hakimiyitining uyghur tutqunlar üstidin sot qiliwatqan körünüshliridin biri.
RFA File

Ismini ashkarilashni xalimighan melum bir radi'o anglighuchimizning uchur yetküzüshi bilen biz, ghulja tewesidin bultur olimpik mezgilide yeni 2008 - yili 4 - aydin 6 - ayghiche bolghan ariliqta, tutqun qilin'ghan 12 neper Uyghur ustidin 2008 - yili 11 - ayda sot échilghanliqini, emma ularning ustidin höküm chiqirish kéchiktürülüp, bu yil, 2009 - yili 3 - ayning 24 - küni ili oblastliq sot mehkimisi teripidin chiqirilghan 2008 - yil 106 - nomurluq hökümnamide, bu balilar ustidin höküm chiqirilip, ularning " döletni parchilash jinayiti" bilen eyiblinip, éghir dep qaralghinigha muddetsiz qamaq jazasi, yénik déyilginige 3 yilliq qamaq jazasi bérilgenliki heqqidiki uchurgha ige bolduq.

Bu Uyghur yashliri ghulja nahiyisi, ghulja shehiri we nilqa nahiyisi tewesidin tutulghan tijaretchi yashlar bolup, töwendikisi bu qétim jaza höküm qilin'ghan balilarning isimliki, we ulargha bérilgen jaza hökümi:

1. Merdan siyitaxun ( er, Uyghur ) ghulja nahiye toxochiyuzi kentidin, toluqsiz ottura mektep sewiyiside. 1973 - Yili 11 - ayning 23 - küni tughulghan.

2008 - Yili 4 - ayning 14 - küni ghulja shehiri jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ghulja nahiyilik qamaqxanida qamaqliq. 2009 - Yili 3 - ayning 24 - küni höküm élan qilinip, döletni parchilash jinayiti bilen muddetsiz qamaq jazasi bérilgen.

2. Exmetjan emet (er, Uyghur ) 1985 - yili 4 - ayning 18 - küni tughulghan, ghulja nahiye aruz yézisidin, bashlan'ghuch mektep sewiyiside.

2008 - Yili 4 - ayning 14 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ghulja nahiyilik qamaqxanida qamaqliq. 2009 - Yili 3 - ayning 24 - küni höküm élan qilinip, döletni parchilash jinayiti bilen 15 yilliq qamaq jazasi bérilgen.
 
3. Mewlanjan exmet (er, Uyghur ) 1987 - yili 3 - ayning 10 - küni tughulghan, ghulja nahiye xudiyaryüzi yézisidin, toluqsiz ottura mektep melumatliq, 2008 - yili 3 - ayning 29 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ili oblastliq merkizi qamaqxanida qamaqliq. Döletni parchilash jinayiti bilen 10 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

4. Qurbanjan semet (er, Uyghur ) 1985 - yili 8 - ayning 27 - küni tughulghan, nilqa nahiyisidin, toluqsiz ottura mektep melumatliq.

2008 - Yili 4 - ayning 14 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ili oblastliq merkizi qamaqxanida qamaqliq. Döletni parchilash jinayiti bilen 10 yilliq qamaq jazasi bérilgen.
 
5. Dolqun erkin (er, Uyghur ) 1989 - yili 2 - ayning 22 - küni tughulghan, ghulja shehiri xenbing yézisi zayomka kentidin, toluqsiz melumatliq.

2008 - Yili 4 - ayning 16 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ili oblastliq merkizi qamaqxanida qamaqliq. Döletni parchilash jinayiti bilen 10 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

6. Ömerjan mehmut (er, Uyghur ) 1986 - yili 11 - ayning 15 - küni tughulghan, ghulja shehiri qeshqer kochisidin, toluqsiz ottura mektep melumatida.

2008 - Yili 5 - ayning 7 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ili oblastliq merkizi qamaqxanisida qamaqliq. Döletni parchilash jinayiti bilen 10 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

7. Seydexmet awut (er, Uyghur ) 1971 - yili 7 - ayning 12 - küni tughulghan, ghulja nahiye islamyüzi kentidin, toluqsiz ottura mektep melumatliq, 2008 - yili 4 - ayning 14 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ghulja nahiye qamaqxanida qamaqliq, döletni parchilash jinayiti bilen 10 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

8. Erkin emet (er, Uyghur ) 1973 - yili 3 - ayning 3 - küni tughulghan, ghulja nahiye aruz yézisidin, bashlan'ghuch mektep melumatliq, 2008 - yili 4 - ayning 14 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ghulja nahiye qamaqxanida qamaqliq, döletni parchilash jinayiti bilen 10 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

9. Abdujélil abdughupur (er, Uyghur ) 1988 - yili 7 - ayning 2 - küni tughulghan, ghulja sheher yéngi yer yézisidin, toluqsiz ottura mektep melumatliq.

2008 - Yili 4 - ayning 14 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ghulja nahiye qamaqxanida qamaqliq, döletni parchilash jinayiti bilen 6 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

10. Abdulétip ablimit (er, Uyghur ) 1972 - yili 7 - ayning 1 - küni tughulghan, ghulja nahiye aruz yézisidin, toluqsiz ottura mektep melumatliq.

2008 - Yili 6 - ayning 5 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ghulja nahiye qamaqxanida qamaqliq, döletni parchilash jinayiti bilen 6 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

11. Mutellip rozi ( er, Uyghur ) 1979 - yili 3 - ayning 7 - küni tughulghan, ghulja sheher qaridöng yézisi bayköl kentidin, bashlan'ghuch mektep sewiyiside.

2008 - Yili 4 - ayning 16 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ili oblastliq merkizi qamaqxanida qamaqliq.

 12. Obulqasim (er, Uyghur ), 1980 - yili 8 - ayning 10 - kuni tughulghan, ghulja nahiye toxochiyüzi kentidin, toluqsiz ottura mektep sewiyiside.

2008 - Yili 4 - ayning 23 - küni ghulja nahiye jama'et xewpsizlik idarisi teripidin tutulghan, hazir ili oblastliq merkizi qamaqxanida qamaqliq. Döletni parchilash jinayiti bilen 3 yilliq qamaq jazasi bérilgen.

Biz surushturush arqiliq bu 12 neper Uyghur yashning ichide muddetsiz qamaq jazasigha hokum qilin'ghan merdan siyitaxunning dadisi bilen söhbetlishish pursitige ige bolduq.

Siyitaxun aka özining bu heqtiki qarashlirini bayan qilip ötti.

Etiki programmimizda bu heqte dawamliq melumat bérimiz. Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu prorammimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.