Түркшунас профессор җәңгиз алйилмаз уйғурларниң тарихий төһпилиригә юқири баһа бәрди

Мухбиримиз әркин тарим
2014.05.11
prof-dr-jengiz-alyilmaz-turkiye-uyghur-tarixi-tohpisi.jpg Түркшунас профессор җәңгиз алйилмаз йғурларниң тарихий төһпилири тоғрисида докилат бәрмәктә
RFA/Erkin Tarim


9 - Май күни түркийәдә тонулған түркшунас җәңгиз алйилмаз әпәнди “тарихий мәнбә вә испатлар бойичә түрк тарихи” мавзусида доклат бәрди. Түркийә тил тәтқиқат идарисиниң залида өткүзүлгән доклат бериш йиғиниға түрк тил тәтқиқат идариси мәсули мустафа қачалин әпәнди, тонулған тилшунас зәйнәп қорқмаз ханим қатарлиқ 500 дин артуқ оқутқучи - оқуғучи қатнашти.

Йиғинда җәңгиз алйилмаз әпәнди 25 йилдин буян оттура асия түркий җумһурийәтлири, ташқи вә ички моңғулийә, сибирийә, кавказийә, түркийә, хитай вә уйғур дияридин тепилған археологийилик боюмлар, мәңгу ташлар, миң өйләрдики рәсимләр, гиләм вә кигизләргә чүшүрүлгән символларға асаслинип туруп түрк тарихи вә уйғур тоғрисида йеңи мәлуматларни бәрди.

Җәңгиз алйилмаз доклатида һазирғичә тепилған тарихий боюмларға асаслинип, уйғур тарихи тоғрисидиму йеңи мәлуматларни оттуриға қойди. Униң түп қариши

Тарихтики вә һазирқи барлиқ түркий қовмларниң һәммиси қан - қериндаш, йәни бир милләт икәнликидин ибарәттур.

У доклатида ғәрб дөләтлиридики тарихчилар билән хитай тарихчиларниң һазирқи шәрқий түркистан земиниға уйғурларниң 840 - йилида көчүп кәлгәнликини язғанлиқи, әмма шәрқий түркистандин тепилған археологийилик боюмларға қариғанда, шәрқий түркистанда 5 миң йил бурунла уйғурларниң әҗдадлири барлиқини илгири сүрди.

Профессор алйилмаз доклатида тарим вадисида тепилған қәдимки қуруқ җәсәдләрниң бәдинигә бесилған тамға излири барлиқини, бу адәтниң түркийәниң газиантәп райониниң низип наһийисидиму барлиқини, буниңға қариғанда лопнорда тепилған җәсәтләрниң уйғурларниң әҗдадлириға мунасивәтлик икәнликини илгири сүрди.

Профессор җәңгиз алйилмаз әпәнди доклатида йәнә сәлҗуқлу дөлитини уйғурларниң қурғанлиқини ейтти.

Профессор җәңгиз алйилмаз әпәнди 5 йилдин бери бейҗиң университети билән әрзурум унивәрситети ортақлишип елип бериватқан хитайдики көк түрк йезиқи билән йезилған мәңгу ташларни тепип тәтқиқ қилиш темисидики иш пиланида ишләватқанлиқини, шәрқий түркистандин көп санда көктүркчә мәңгү ташларни тапқанлиқини баян қилди.

Җәңгиз алйилмазниң көк түркчә тоғрисида йезилған көп санда китаб вә мақалилири бар.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.