Öz milliti üchün küresh qaynimigha kirgen ikki Uyghur kapitan (1)

Muxbirimiz ümidwar
2017-06-29
Share
Mirzigul-Nasirof-305.jpg Mirzigul nasirof.
RFA/Oyghan

1949-1944-Yillardiki Uyghur, qazaq, qirghiz we bashqa milletlerning ili, tarbaghatay we altayni asas qilghan keng kölemlik milliy azadliq herikiti jeryanida qurulghan milliy armiye terkibide her millet perzentliridin yétiship chiqqan qabil ofitsérlar milliy armiyining jenggiwar musapiliride öz rolini jari qildurup, inqilabqa tégishlik hessisini qoshqanliqi Uyghur tarixi shahitlar teripidin tilgha élinip kelmekte.

Sabiq milliy armiye qomandanliq shtabining 1946-1949-yilliri arisidiki siyasiy bölümining bashliqliri toxti ibrahim we zahir sawdanof qatarliqlar özlirining milliy armiyining ösüp-yétilish musapiliri heqqide yazghan eslimiliride milliy armiyining köpligen Uyghur,qazaq, qirghiz, tatar, rus, özbék, tunggan, shibe, mongghul ofitsérlirini tilgha alidu. Ene shularning qatarida milliy armiyining ikki neper jenggiwar ofitséri sopaxun sowurop bilen mirzigül nasirofning nami Uyghurlarning arisida da'im iptixar we qayilliq tuyghuliri bilen eslinidu.

Mezkur ikki ofitsérning biri sopaxun sowurop özi hayat eslimisini qaldurghan bolup, uning "Men kechken kéchikler" mawzuluq eslimisi 2010-yili neshr qilinip oqurmenlerning hawalisige sunuldi.

Emma mirzigül nasirof özi eslime yazmighan bolsimu, biraq uning heqqide qazaqistanda bir qatar kitablar,eslimiler, filim we bashqa mezmundiki maqaliler élan qilin'ghan idi.

Mezkur ikki ofitsérning nami köpinche, 1945-yili 8-10-ay arisidiki ikki ayliq aqsu urushi jeryanliri bilen munasiwetlik bolup, milliy armiyining jenubiy fronttiki jengliri mana bu ikki ofitsérning herbiy qomandanliq sen'iti we batur xisletliri bilen zich baghlinishliq idi.

Qiziqarliq nuqta shuki, milliy armiyining mezkur ikki ofitsérining her ikkilisining hayat qismetliri murekkep we mol mezmunluq bolup, her ikkilisi eslide bashqa dölet armiyisining ofitsérliri idi. Mirzigül nasirof eslide sowét ittipaqi qizil armiyisining létinant derijilik ofitséri, sopaxun sowurop bolsa eslide gomindang armiyisining kapitan derijilik ofitséri bolup, ular aqiwette milliy armiye sépide jeng qilghan.

1920-Yili,qazaqistanning Uyghurlar zich olturaqlashqan yettisu tewesidiki tügmen yézisida tughulup chong bolghan mirzigül nasirof 1939-yilidin 1940-yilighiche ketmen yézisidiki 7 yilliq mektepte, 1940-1942-yilliri arisida tügmen yézisidiki 7 yilliq mektepte mu'ellim bolghan. U, 1942-1944-yilliri arisida sowét qizil armiyisining léytinant derijilik ofitséri süpitide öz izwotigha qomandanliq qilip, gitlér armiyisige qarshi jenglerge qatnashqan. Bu heqte mirzigül nasirofning oghli, almatadiki chish késelliklirini dawalash institutining oqutquchisi mirshéker nasirop toxtaldi.

Mirzigül nasirof 1944-yilining axirida, sowét ittipaqi kompartiyesi merkizi komitéti mexsus herbiy-siyasiy meslihetchilerni ghuljigha, yeni milliy azadliq heriketke yardem bérishke ewetkende, bashqa bir qisim Uyghur we bashqa millet ofitsérliri bilen iligha kelgen.

Uning qol astida jengchi bolghan, hazir almata shehiri yénidiki türgén yézisida yashawatqan nurmuhemmet sadiqofning éytishiche, mirzigül nasirof yerlik milliy armiye jengchilirini herbiy jehettin terbiyiligen hemde milliy armiye ayrim atliq diwiziyonining komandiri bolup, aqsu teweside jeng qilishqa ewetilgen idi.

Mirzigül nasirof 1946-yili, 7-aylarda öz dölitige qaytip ketkendin kéyin, ömür boyi kolxoz ishlirigha yétekchilik qilip, qazaqistanda dangliq kolxoz re'islirining biri süpitide tonulghan hem ömrini özining tughulup ösken tügmen yézisida ötküzüp, 88 yéshida,2008-yili shu yerde wapat bolghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet