"тарих вә бүгүн" (29 - январ)

Тарих вә бүгүн сәһипимизниң 29 - январдики қисмида 1944 - 1949 - йилидики миллий азадлиқ инқилаб қатнашқучилири вә миллий армийиниң юқири дәриҗилик командирлиридин бири мәрғуп исқақофниң һаят паалийәтлири һәққидә, 1914 - йили түркийә маарипчиси әхмәт камалниң уйғур елидә елип барған маарип - ақартиш паалийәтлиригә аит мәлуматларни диққитиңларға тәқдим қилимиз.
Мухбиримиз үмидвар
2012-01-29
Share

Мәлумки, өткәнки әсирниң 40 - йиллири әвҗ алған миллий - азадлиқ һәрикитигә уйғурлардин башқа һәр милләт оғул - қизлириму актип қатнашқан һәм муһим рол ойниған.

Сабиқ миллий армийисиниң полковники, татар хәлқидин келип чиққан мәрғуп исқақоф әнә шундақ шәхсләрдин бири болуп, у 1944 - йили инқилабқа қатнишип, илгири кейин сүйдүң пиядиләр полкиниң башлиқлиридин бири болған шуниңдәк 1946 - йилидин кейин оттура йөнилиш қисимлириниң командирилиқ вәзиписини ақтурған.

Мәрғуп исқақоф әйни 20 - әсирдики уйғур тарихидики мәшһур шәхсләрниң бири. У, миллий азадлиқ инқилабидики батур сәркәрдиләр қатаридин орун елиш билән уйғур вә башқа милләтләрниңму һөрмитигә сазавәр болған иди. Мәрғуп исқақоф 1950 - йилларда башланған тәқибләшләр вақтида, хитай хәлқ азадлиқ армийисиниң әң яш генераллиридин бири дәп тонулғиниға қаримай, бу унван вә вәзипилирини ташлап, сабиқ совет иттипақиға чиқип кетип, 1992 - йили алмута шәһиридә вапат болған. Бу һәқтә ойған тәпсилий тохталди.

Буниңдин 98 йил илгири әйни замандики османли дөлитиниң "иттиһад вә тәрәққи" дәп атилидиған түркләрниң дөләт бихәтәрликини қоғдаш тәшкилатиниң әмәлдари һәбибизадә әхмәт камал вә униң сәпдашлири 1914 - йили қәшқәргә берип оқутқучилар уюшмиси җәмийити қуруп, ақартиш һәрикити елип барған.

Әхмәт камал "иттиһат вә тәрәққи" дегән мәхпий тәшкилат тәрипидин 1914 - йили оқутқучилиқ салаһийити билән қәшқәргә әвәтилгән. Әхмәт камал 1914 - йилидин, 1920 - йилғичә қәшқәр вә үрүмчидә алтә йил төт ай турған. У бир мәзгил түрмидә ятқан, кейин шаңхәйгә барған вә у йәрдин түркийигә қайтқан.

Әхмәт камал шәрқий түркситан вә хитай саяһити тоғрисида "хитай - түркистан хатириси", "шаңхәй хатириси", "түркистан вә хитай йоллирида унтулмиған хатириләр" қатарлиқ үч парчә китаб язған. Униң "хитай - түркистан хатириси" намлиқ китаби 1925 - йили нәшир қилинған. Қалғанлири кейинки мәзгилләрдә нәшир қилинған. Бу һәқтә арслан тәпсилий тохталди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт