Biryussélda xitaygha qarshi zor namayish élip bérildi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-10-02
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q ning teshebbusi bilen élip bérilghan namayishta Uyghur ösmür Uyghurlarning hazirqi weziyiti ipadilen'gen süretni kötürüp turghan körünüshi. 2019-Yili 1-öktebir, biryussélda, bélgiye.
D u q ning teshebbusi bilen élip bérilghan namayishta Uyghur ösmür Uyghurlarning hazirqi weziyiti ipadilen'gen süretni kötürüp turghan körünüshi. 2019-Yili 1-öktebir, biryussélda, bélgiye.
RFA/Ekrem

Bélgiye paytexti biryussélda xitayning jaza lagérliri we mustemlike siyasitige qarshi birleshme zor namayish élip bérildi.

D u q ning teshebbusi bilen wakaletsiz milletler teshkilati, xelq'ara tibet herikiti, xongkong, teywen teshkilatlirining birlikte teshkillishi, bélgiye Uyghur jem'iyiti we yawropadiki Uyghur teshkilatlirining hemkarlishishi astida xitay xelq jumhuriyiti qurulghanliqining hemde Uyghur diyarining xitay kommunistik hakimiyiti teripidin bésiwélin'ghanliqining 70 yilliqigha étiraz bildürüsh shundaqla xitayning nöwettiki jaza lagérliri siyasitige qarshi turush, xitayning Uyghur, tibet, xongkong xelqliri üstidin yürgüzüwatqan bésim siyasitini eyiblesh yüzisidin 10-ayning 1-küni bélgiye paytexti biryusséldiki yawropa ittipaqining aldida kölimi zor bolghan birleshme namayish élip bérildi.


Bu qétimqi namayishqa bélgiyediki Uyghurlardin sirt, gollandiye, norwégiye, shiwétsiye, shiwétsiye, en'gliye, firansiye, gérmaniye, kanada, qazaqistan qatarliq ellerdin kelgen yüzligen Uyghurlar shundaqla tibet, mongghul, xongkongluq kishilik hoquq teshkilatlirining ezaliri qatnashti.

Namayish chüshtin burun sa'et 11:00 da yawropa parlaménti aldida bashlandi. Yawropa parlaméntining 10 gha yéqin ezasi bu meydanda xitayning gheyriy insani siyasitini, bolupmu jaza lagérliri tüzümini eyiblep arqa-arqidin nutuqlar sözlidi. Qattiq yamghur kishilerning üsti-bashlirini chiliq-chiliq höl qiliwetken bolsimu, yamghurluq tutidighan qollar sherqiy türkistanning ay yultuzluq kök bayraqlarni mehkem qamallap, özlirining xitay hakimiyitige bolghan ghezep-nepretlirini namayan qildi. Neq meydandin ziyaritimizni qobul qilghan d u q mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependi bizge bu qétimqi namayishning meqsiti heqqide chüshenche berdi.

Közetküchilerning qarishiche, 2018-yili 27-aprél yawropa ittipaqi aldida ötküzülgen "5 Ming kishilik namayish" ning 2018-yili 4-öktebir yawropa parlaménti teripidin qobul qilin'ghan jaza lagérlirigha qarshi 15 maddiliq qararning wujudqa chiqishida belgilik roli bolghan. Emma xitayning jaza lagérliri siyasiti gerche oxshashla dawam qiliwatqan bolsimu, shundin kéyin yawropa parlaméntidin ta hazirghiche bu qararning rohini ijra qilidighan yaki xitaygha qarita amérika kebi izchil bésim ishlitidighan küchlük bir sada chiqmighan. Bu yil 10-iyul b d t kishilik hoquq kéngishige eza 25 gherb dölitining jaza lagérlirigha qarshi birleshme bayanatini hésabqa almighanda, jaza lagérliri mesilisige heqiqiy köngül bölüwatqan, uni jiddiy xelq'araliq mesilige aylandurushqa küch chiqiriwatqan dölet peqet amérika bolmaqtiken.

Ay yultuzluq kök bayraqlar we jaza lagérlirigha qarshi türlük lozunkilarni, lagérdiki tutqunlarning süretlirini kötürgen yüzligen Uyghurlar hem bashqa milletler sa'et 12:30 ötkende yawropa parlaménti aldidin uzun sep tüzüp yolgha chiqip, xitaygha qarshi türlük sho'arlarni towlighan halda yürüsh qilip yawropa ittipaqi aldigha kélip toxtidi. Sa'et 15:00 ge qeder dawam qilghan bu namayish nahayiti jushqun keypiyatta, jarangliq sho'ar sadaliri ichide dawam qildi. Sherqiy türkistanning istiqlal marshi, tibet, xongkongluqlarning dölet marshliridin kéyin d u q re'isi dolqun eysa we tibet, xongkong teshkilatlirining mes'ulliri, yawropadiki Uyghur teshkilatlirining rehberliri bu yerde nutuqlar sözlep, xitaygha bolghan qarshiliq idiyelirini ipade qildi. Norwégiye Uyghur komitétining re'isi behtiyar ömer ependi bu qétimqi namayish heqqide özining héslirini qisqiche bayan qilip ötti.

Bu qétimqi namayish d u q ning teshebbusi bilen yawropa ittipaqi aldida ötküzülgen 2-qétimliq birleshme zor namayish bolup hésablinidu. Melum bolghinidek, d u q ning teshebbusi bilen Uyghurlar xitayning jaza lagérliri siyasitige qarshi 2018-yili 4-ayning 27-küni yawropa ittipaqi aldida "5 Ming kishilik namayish" élip barghan, bu namayishqa 20 din artuq dölettin kelgen Uyghurlar qatnashqan. Shu yili 6-noyabir küni b d t binasi aldida yene bir qétim keng kölemlik xelq'araliq birleshme namayish ötküzgenidi.

Toluq bet