مەككىدە تىجارەت قىلىۋاتقان ئۇيغۇرلارنىڭ ئىنكاس قىلىشىچە، ھەج ۋاقتىغا بىر ھەپتە قالغان بولسىمۇ، تا بۈگۈنگە قەدەر، مەككىدە ھەج ئۈچۈن شەرقىي تۈركىستاندىن كەلگەن بىرمۇ ئۇيغۇر كۆرۈلمىگەن.
دېيىلىشىچە، 2017-يىلىدىن ئىلگىرى، ھەر يىلى ھەج ۋاقتىدىن ئاز دېگەندە ئىككى ھەپتە بۇرۇن، ھەج قىلغىلى كەلگەن ئۇيغۇرلار سودا-سېتىق ئىشلىرى ئۈچۈن ئۇيغۇرلار ئاچقان دۇكان ۋە ئولتۇراقلاشقان مەھەللىلەرگە كېلىپ تۇرار ئىكەن. بۇ ئەھۋال ئۆزگەرگىنى، يەنى ھەج مەزگىلىدە شەرقىي تۈركىستاندىن كەلگەن ھەج قىلغۇچىلار كۆرۈنمەيدىغان بولۇشى بۇ يىل 9-يىلغا قەدەم قويغان.
ئۇيغۇر ئىلىم ۋە مەدەنىيەت تەتقىقات ۋەخپىنىڭ مۇدىرى، شەرقىي تۈركىستان ئۆلىمالار جەمئىيىتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى سىراجىدىن ئەزىز ئۇزۇن يىللاردىن بېرى مەككىدە ياشاۋاتقان، ئۇيغۇر ھەج قىلغۇچىلارنىڭ يىلدىن-يىلغا ئازىيىپ ئاخىرى كېلىشىنىڭ پۈتۈنلەي توختىغانلىقىغا شاھىد بولغان ۋە قەلبى پۇچىلىنىۋاتقان ئۇيغۇرلاردىن بىرىدۇر.
سىراجىدىن ئەپەندى، ئۇيغۇرلارلا ئەمەس، شەرقىي تۈركىستان ۋە نىڭشيا، گەنسۇلاردىكى تۇڭگانلارنىڭمۇ، بۇ يىل ھەج سەپىرىگە رۇخسەت قىلىنمىغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان. مەلۇم بولۇشىچە خىتاي تەرەپ بۇ يىل تۇڭگانلارغا، ھەج سەپىرىنىڭ توسۇلۇشىغا ئوتتۇرا شەرقتىكى مۇقىمسىز ۋەزىيەتنى، يەنى ئىران ئۇرۇشىنى سەۋەب قىلىپ كۆرسەتكەن.
كورلا شەھەرلىك ساقچى ئىدارىسىدىكى بىر خادىممۇ، ئوتتۇرا شەرقتىكى ئۇرۇش ۋەزىيىتى سەۋەبلىك ھەج ئۆمىكى تەشكىللەنمىگەنلىكىنى ئاشكارىلىدى، ئەمما بۇ ھەقتىكى ھۆججەتلەرنىڭ مەزمۇنىنى دەپ بېرەلمىيدىغانلىقىنى بايان قىلدى. قەشقەر ۋىلايەتلىك دىنىي ئىشلار ئىدارىسى خادىمىمۇ، بۇ يىل تۇڭگانلاردىمۇ ھەجگە ماڭغانلار يوقلۇقىنى ئاشكارىلىدى. ئەمما بارالماسلىقنىڭ سەۋەبىنى دەپ بېرەلمىدى.
سىراجىدىن ئەپەندى نىڭشيا ۋە گەنسۇلاردىنمۇ ھەج سەپىرىنىڭ توختىغانلىقىنى، ئۇيغۇرلارغا يولغا قويغان ھەج چەكلىمىسىنىڭ خىتاي ئۆلكىلىرىگە ئېكسپورت قىلىنىشى دەپ تەسۋىرلەيدۇ ۋە خىتاينىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى ئۇرۇش ۋەزىيىتىنى باھانە قىلىشىنى ساختىپەزلىك دەپ ئەيىبلىيدۇ. ئۇ يەنە مەككىدە ھەر كۈنى مىڭلىغان خىتاي تىجارەتچى ۋە ئىشچىنىڭ ئەركىن ھەرىكەت قىلىپ يۈرگەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ.