Amérika dölet mejlisining xitay ishliri kométiti tutqundiki ilham toxti heqqide bayanat élan qildi

Muxbirimiz méhriban
2021-01-14
Share
Amérika dölet mejlisining xitay ishliri kométiti tutqundiki ilham toxti heqqide bayanat élan qildi Xitay hökümiti teripidin muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghan Uyghur ziyaliysi ilham toxti tutqun qilinishtin ilgiri öyide muxbirlarning so'aligha jawab bermekte. 2013-Yili 4-féwral, béyjing.
AP

12-Yanwar küni amérika dölet mejlisining xitay ishliri kométiti bayanat élan qilip, xitay hökümiti teripidin muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghan Uyghur ziyaliysi ilham toxtini shertsiz qoyup bérishni telep qildi.

Mezkur bayanat xitay ishliri kométitining tiwéttérdiki tor hisabida élan qilin'ghan bolup, bayanatta mundaq diyilgen: "Bundin 7 yil ilgiri Uyghur bilim adimi ilham toxti tutqun qilindi we kéyinrek 'bölgünchilik' bilen eyiblinip, ömürlük qamaq jazasigha höküm qilindi. U tinchliq yoli arqiliq Uyghurlar bilen xitaylar ottursida diyalog bashlighan idi. U shertsiz qoyup bérilishi kérek."

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri kométitining tor ulinishida yene ilham toxtining terjimihali toluq bérilgen. Mezkur bayanatta yene ilham toxti tutqun qilin'ghandin kéyin xitay hökümitining uning heqqide bergen bayanatliri, uninggha 2014-yili 9-ayda ürümchide sot échilip, "Jinayet" békitilgen jeryanlar ay-künliri bilen tepsiliy bérilgen.

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri kométitining mezkur bayanati élan qilin'ghandin kéyin, bu bayanat ilham toxtining amérikadiki qizi jewher we chet ellerdiki Uyghur pa'aliyetchilirining alqishigha érishti.

Xizmet aldirashliqi ichidiki jewher 13-yanwar radiyomiz Uyghur bölümige tékst arqiliq uchur yollap, amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitétining dadisi heqqidiki bayanatigha bolghan teshekkürini bildürdi.

Jewher mundaq yazghan: "Men amérika xitay ishliri komissiyesining dadamning ishini yene bir qétim otturigha qoyghanliqidin minnetdarmen. Dadamning 7 yildin buyan türmide qélishi méni qattiq endishige salidu. Men amérika hökümitining dadamni qoyup bérish üchün dawamliq xitay hökümitige chaqiriq qilishini ümid qilimen."

Jewher xétide öz ümidini ipadilep mundaq dégen: "Men buning men hem amérika hökümitining xitay hökümitidin axirqi qétim dadamni we qanunsiz türmige solan'ghan bashqa bigunah Uyghurlarni qoyup bérishini telep qilishi bolup qélishini ümid qilimen. Bundaq ehwalda erkinlikidin mehrum qilin'ghan dadam we tutqundiki barliq bigunah Uyghur xelqi shertsiz qoyup bérilishi kérek, dep qaraymen."

Gérmanyediki "Ilham toxti inistitoti" ning bashliqi enwer jan ependi ziyartimizni qobul qilip, ilham toxti tutqun qilin'ghanliqining 7 yilliqi munasiwiti bilen amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitétining bu bayanatni élan qilishining muhim ehmiyetke ige ikenlikini bildürdi.

Enwer jan ependi yene ilham toxti ependi we uning xelq'arada tutqun orni heqqide toxtaldi. U ilham toxtining öz xelqining erkinliki we hoquqliri üchün küreshken jasariti üchün "Erkinlik jengchisi" dep teriplen'genlikini, 7 yildin buyan xelq'aradiki kishilik hoquq teshkilatliri üzlüksiz türde xitay hökümitidin ilham toxtini shertsiz qoyup bérishni telep qilip kelgenlikini bildürdi.

Béyjing milletler uniwérsitétining iqtisad penliri dotsénti ilham toxti eyni waqitta xitay hökümitidin Uyghurlarning xitaydiki barawerliki we qanuniy heqlirini ashkara telep qilghan Uyghur ziyaliysidur. Bu sewebtin u 2014-yili 1-ayning 15-küni tutqun qilinip, shu yili 9-ayning 22-küni "Milliy bölgünchilikke qutratquluq qilish, döletni parchilashqa urunush" digendek atalmish "Jinayet" ler bilen muddetsiz qamaqqa höküm qilin'ghan idi. Yéqinqi 7 yildin buyan xelq'rada ilham toxtini qoyup bérish sadaliri barghanche kücheydi. Bu yillarda ilham toxti ependi yene köpligen nopuzluq xelq'araliq kishilik hoquq mukapatlirigha namzat qilip körsitildi. Hazirgha qeder ilham toxti ependi "Martin ennalis kishilik hoquq mukapati", "Saxorof erkinlik mukapati" qatarliq 10 din artuq kishilik hoquq mukapatliri bilen mukapatlandi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet