Türkiyediki bezi ammiwi teshkilatlar 5-iyul ürümchi weqesining 7-yilliqi we rozi héyt munasiwiti bilen bayanat élan qildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2016-07-04
Share
bayamat-5-iyul-turkiye-teshkilat.jpg Ramizan éyi we 5-iyul ürümchi weqesining 7-yilliqi munasiwiti bilen sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq teshkilati re'isi séyit tümtürk ependi bayanat élan qilmaqta. 2016-Yili 5-iyul, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Ramizan éyi we 5-iyul ürümchi weqesining 7-yilliqi munasiwiti bilen chorum ülkü ojaqliri teshkilati re'isi exmet xettab imal ependi we qeyseride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq teshkilati bayanat élan qilip, xitay hökümitining Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitini eyiblidi. Bulardin bashqa ijtima'iy taratqularda ürümchi weqesini xatirilesh heqqide köp uchurlar tarqitildi.

www.corumhakimiyet.net Namliq tor gézitide élan qilin'ghan bayanatta mundaq déyilgen: “Sherqiy türkistan medeniyitimizning böshüki we atilirimizning zéminidur. Bu zémin sultan satuq bughraxan mezgilidin tartip musulmanlar yashighan zémindur. Bu zémin mexmut qeshqiri, yüsüp xas hajip we elishir nawayigha oxshash köpligen alimlar yétishken munbet zémindur. Epsuski bügünki künde Uyghurlar sistémiliq halda assimilyatsiye siyasitige duchar bolmaqta.”

Bayanatida Uyghurlarning ana tilda ma'arip élip bérish we diniy étiqad jehettin cheklimilerge uchrawatqanliqi bayan qilinip mundaq déyilgen: “Musulman Uyghurlar öz ana tilida sözlishish, diniy étiqadini erkin yashash erkinlikige ige emes. Biz igiligen melumatlargha asaslan'ghanda, xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasiti künsayin éshiwétiptu. Biz ammiwi teshkilat bolush süpitimiz bilen Uyghur türklirining heqliq dewasini qollap ‏-quwetleshni dawam qilimiz. 5-Iyul ürümchi weqeside hayatidin ayrilip qalghan qérindashlirimizni esleymiz.”

Sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq teshkilati re'isi séyit tümtürk ependi 5-iyul ürümchi weqesining 7-yilliqi we rozi héyt munasiwiti bilen teshkilat merkizide bayanat élan qilghanliqini tekitligendin kéyin, bayanat mezmuni toghrisida melumat berdi.

U, axbarat bayanatini türkiyediki pütün axbarat organlirighimu ewetkenlikini, ete gézitlerde orun alidighanliqigha ishinidighanliqini tekitlidi.

5-Iyul ürümchi weqesidin kéyin türk siyasetchiler, akadémikler, ammiwi teshkilatlar we uniwérsitét oqughuchilirining Uyghur mesilisige bolghan qiziqishi barghanséri kücheygen idi. Bu yil bezi ammiwi teshkilatlar bu heqte bayanat élan qilghandin sirt köp küntertipke kelmidi. Buning sewebliri toghrisida köz qarishini igilesh üchün türkiye istratégiyelik chüshenche instituti türkiye-xitay munasiwetliri mutexessisi doktor erkin ekrem bilen téléfon söhbiti élip barduq.

U, aldi bilen 5-iyul ürümchi weqesining Uyghur diyarida mesile barliqini, xitay bésimi barliqini dunyagha körsitip bergenlikini bayan qildi.

Doktor erkin ekrem ependi, 2014-yili 11-ayda bir xitay hey'iti türkiyege ziyaret élip barghandin kéyin türkiyening Uyghur siyasitide bezi özgirish bolghanliqini, shunga bu yil her sahede Uyghur mesilisige bolghan qizghinliqning töwen ikenlikini ilgiri sürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet