Istanbuldiki Uyghurlar xitay konsulxanisi aldida namayish qildi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2016-07-04
Share

Ürümchi weqesi yüz bergenlikining 7-yili munasiwiti bilen 3-iyul yekshenbe küni chüshtin kéyin “Hör sherqiy türkistan munbiri” ning uyushturushi we türkiyediki ammiwi teshkilatlardin “Turanchi heriket munbiri” ning qollap-quwwetlishi bilen istanbuldiki xitay konsulxanisi aldida namayish we bayanat élan qilish pa'aliyiti ötküzüldi.

Namayishqa sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti, sherqiy türkistan wexpi, sherqiy türkistan yashlar we hemkarliq jem'iyiti qatarliq ammiwi teshkilatlarning ezaliri we istanbulda yashawatqan Uyghurlardin er-ayal we ösmürler bolup köp sanda kishi qatnashti.

Namayishchilar istanbulning zeytinburnu we sefaköy rayonidiki belgilen'gen orunlardin qollirida ay yultuzluq kök bayraqlarni kötürgen halda aptobus we kichik aptomobillar bilen yolgha chiqip, xitay konsulxanisining aldigha yétip keldi. Turanchi heriket munbiri ezalirining her biri, türk dunyasini simwol qilghan sherqiy türkistan, qazaqistan, qirghizistan, türkmenistan, ezerbeyjan we türkiye bayraqlirini égiz kötürgen halda xitay konsulxanisi aldigha yétip keldi.
Qollirida sherqiy türkistanning ay yultuzluq kök bayriqi we türkiye bayriqi kötürüwalghan, er-ayal we balilardin teshkil tapqan namayishchilar xitayning yürgüzüwatqan basturush, siyasiti we cheklimilirige qarshi sho'ar towlap konsulxanigha yéqinlap keldi.Namayishchilar birdek dégendek sho'arlar towlidi.

Xitay konsulxanisining aldida bixeterlik saqchiliri konsulxana derwazisi aldini tömür rishatkilar bilen tosuwalghan bolup, namayishchilar tosuqtin ötelmey bu yerde toxtimay sho'ar towlidi we tekbir keltürüp etrapni zilzilige saldi.
Namayishchilar qollirida 2009-yili 5-iyulda yüz bergen ürümchi qetli'amidin körünüshler we sho'arlar yézilghan wiwiska toxtilarni kötürüwalghan bolup, taxtilargha, “Xitay sherqiy türkistanda jinayet sadir qiliwatidu. Hörriyet, hörriyet, sherqiy türkistan'gha hörriyet... ” dégendek chong hejimlik xetler yézilghan.

Namayish jeryanida bir türküm yashlar xitay konsulxanisigha kirishke urunup saqchilar bilen ittiriship ketti. Kéyin jem'iyet mes'ullirining chaqiriq qilishi bilen yashlar qarshiliq qilishtin toxtidi.

Kéyin hör sherqiy türkistan munbirige wakaliten, sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining re'isi hidayetullah oghuzxan ürümchi qirghinchiliqigha alaqidar teyyarlighan bayanatni oqup ötti.

Hidayetullah oghuzxan bayanatta buningdin yette yil burun ürümchi shehiride yüz bergen wehshiy qirghinchiliqni xatirilep ötti we shundin buyan Uyghurlar üstidin zulum we basturushlarning hélihem dawamlishiwatqanliqini tekitlidi. Ishghalchi xitay tajawuzchilirigha bu zulum we qirghinchiliqlarni toxtitish heqqide chaqiriq qildi.

Namayish jeryanida yene jama'et erbabi abdulqadir yapchan we ibrahim damollam qatarliq kishilermu söz qilip xitayning zulum we basturush siyasetlirini tenqid qildi we xitayni zulumni toxtitishqa chaqiriq qildi.

Ibrahim damollam sözide aldi bilen bu namayishning ürümchide weten xelqining heq-hoquqlirini qoghdash yolida meydan'gha chiqip shéhit bolghan aka-uka we hede-singillarning rohini shadlandurush we ularning iradilirini ishqa ashurush we shundaqla özlirining islami we milliy burchini ada qilish meqsitide namayishqa toplan'ghanliqini bildürdi.

Yighinda yene istanbulda yashawatqan siyasiy pa'aliyetchi abdul'eziz ependi söz qilip, xitayni Uyghurlargha zulum qilmasliqqa chaqiriq qildi we zulum bilen hakimiyet bashqurushning shu hakimiyetni halaketke yüzlendüridighanliqi bilen agahlandurdi.

Namayish jeryanida yashlar xitayni eyiblep toxtimay sho'ar towlidi.

Namayishta yene amérikidin istanbulgha kelgen Uyghur siyasiy pa'aliyetchi enwer yüsüp turani mikrofonni élip “Sherqiy türkistan istiqlal marshi” ni jarangliq oqup ötti.

Iptar waqti bolghanda namayishchilargha türkistan polusi bilen opche iptar ziyapiti bérildi.

Biz bu namayish toghrisida pikir qarashlirini élish üchün namayishta ürümchi weqesige alaqidar bayanatni élan qilghan sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining re'isi hidayetullah oghuzxan bilen söhbet élip barduq.
Hidayetullah oghuzxan bu namayishni oyushturushtiki meqsiti we namayishning ehmiyiti toghrisida toxtaldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet