Қазақистан уйғурлири алматада “матәм күни” ни хатирилиди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2016-10-03
Share
Murasimdin-korunush-2016-Yil-2-Oktebir-Almata.jpg Қазақистанлиқ уйғурлар алматада өткүзгән матәм күни паалийитидин көрүнүш. 2016-Йили 2-өктәбир.
RFA/Oyghan

2-Өктәбирдә алмата шәһириниң заря востока мәһәллисидә җәм болған уйғурлар матәм күнини өткүзди. Дуня уйғур қурултийи хитайниң дөләт байрими сүпитидә нишанлап келиватқан 1-өктәбир күнини уйғур хәлқи үчүн “матәм күни” дәп елан қилғандин буян америка, явропа, түркийә, австралийә һәм дуняниң башқиму мәмликәтлиридә яшаватқан қериндашлири билән бирликтә қазақистанлиқ уйғурларму һәр йили бу күнни өзлириниң коммунистик хитайниң уйғур елидә елип бериватқан бесим сияситигә наразилиқ билдүрүш сүпитидә өткүзүшни әнәнигә айландурғанлиқи мәлум.

Мәзкур паалийәттә чоң доклат билән сөзгә чиққан сиясәтшунас қәһриман ғоҗамбәрди хитайниң уйғур елидә йүргүзүватқан ислаһатлири һәм уларниң уйғур хәлқиниң бешиға елип кәлгән җапалири, бүгүнки хәлқара вәзийәт һәм рабийә қадир ханим башлиқ дуня уйғур қурултийиниң елип бериватқан паалийәтлири һәққидә тәпсилий мәлумат бәрди.

Радиомиз зияритини қобул қилған алмата шәһириниң турғуни алимҗан хәйруллайеф хитайниң совет иттипақи билән тил бириктүрүп, шәрқий түркистан җумһурийитиниң барлиқ рәһбәрликини йоқатқанлиқини илгири сүрүп, мундақ деди: “шуңлашқа улар вәтинимизни бесивелишни наһайити оңайлиқ билән әмәлгә ашурди. Мана шуниңдин башлап хитай коммунистик партийиси һәр түрлүк һийлә-нәйрәңләр билән хәлқимизни алдап кәлди. Улар вәтинимизгә орунлишип, һәр йили нәччә милйонлиған хитайларни ичкиридин көчүрүп, бизниң дөлитимизгә елип келиватиду.”

А. Хәйруллайеф әпәнди хитайларниң уйғур диярини бесивалғандин буян уйғурларни бастуруш сияситиниң күндин-күнгә күчийип, әшәддийлишип кетиватқанлиқини билдүрүп, йәнә мундақ деди: “вәтинимиздә туғутни чәкләш, билим ислаһати билән хәлқимизни идийиви җәһәттин наһайити еғир әһвалға селип қойди.”

Мәзкур паалийәттә қ. Ғоҗамбәрди тәрипидин уйғур вә рус тилида тәйярланған “ахбаратнамә” варақчилири тарқитилди. Шуни алаһидә тәкитләш керәкки, мундақ варақчилар 2009-йилдин буян тарқитиливатқан болуп, улар уйғурлар һаятидики чоң вәқәләргә беғишланған. Бу қетимқи ахбаратнамидә коммунистик хитайниң уйғур елидә йүргүзүватқан сиясити, уйғурларниң миллий лидери рабийә қадир рәһбәрликидики дуня уйғур қурултийиниң кейинки вақитлардики паалийити, шундақла явропа парламенти һәм униң сиясий әрбаб илһам тохтини қоғдаш йолида елип бериватқан һәрикәтлири йорутулған.

Зияритимизни қобул қилған алмата шәһири турғуни қурванҗан турғаноф хитайниң уйғурларниң дини вә тарихини, һәм тилини йоқитишқа тиришип келиватқанлиқини билдүрүп мундақ деди: “биз чәт дөләтләрдә балилиримизға ана вәтәнниң немә икәнликини чүшәндүрүшимиз керәк. Уларни уйғур мәктәплиридә оқутушимиз керәк. Уйғур мәктипидә оқуған бала өзиниң ана тилини, әдәбиятини сөйидиған, билидиған болуп чиқиду. Биз балилиримизни, нәврилиримизни уйғур тилида тәрбийилишимиз керәк. Ана вәтән дегән бир милләтниң яшайдиған территорийиси. Қериндашлиримиз мустәқил дөләт болуп, бәхтлик яшаватиду. Бизму ана вәтинимиз азад болса икән дәп, буни яшлиримизниң қулиқиға қуюп турушимиз керәк. Ана вәтәнни башқа күн чүшкәндә адәм балиси чүшиниду”.

Матәм күнигә беғишланған бу паалийәттә шундақла қ. Ғоҗамбәрдиниң миң нусха билән йоруқ көргән “уйғурларниң парижда өткүзгән қурултийи” намлиқ китабчиси тарқитилди.

Бу паалийәттә муһәммәтҗан һаҗим азадлиқ вә әркинлик йолида қурбан болғанларниң роһиға атап қуран тилавәт қилип, дуа оқуди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт