Aqtu nahiyisi bir yil ichide 68 saqchi ponkiti bilen torlashturulghan

Muxbirimiz qutlan
2017-08-17
Share
Xitay-Saqchi-1.png Xitay saqchiliri qeshqer héytgah jamesi aldida charlash élip barmaqta, 2017-yil iyul, qeshqer.
AFP

Aqtu nahiyisi nöwette Uyghur aptonom rayonidiki saqchi tori eng kücheytilgen chégra nahiyilirining biri bolup, bu yerdin gérmaniyelik siyasiy analizchi andré'an zénz qeyt qilghan "Mukemmel saqchi döliti" ning kichiklitilgen bir körünüshini körüsh mumkin iken.

Aqtu nahiyisining pilal we üjme yéziliq saqchixanisidin ziyaritimizni qobul qilghan nöwetchi xadimlar ötken yili 10-aydin buyan, aqtu nahiyiside jem'iy 60 orunda atalmish "Xelqqe qulayliq" saqchi qarawulxanisining, 8 orunda yol éghizini tekshürüsh ponkitining qurulghanliqini ilgiri sürdi. Ularning tekitlishiche, her bir saqchi qarawulxanisining ariliqi 500 métir bolup, her bir qarawulxanida 25 tin 35 kéche saqchi kéche-kündüz nöwetchilikte turidiken.

Aqtu nahiyilik hökümet toridin melum bolushiche, nahiyilik j x idarisi bu yil 8-ayning 8-küni yene uqturush chiqirip, 110 bash qomandanliq merkizige 120 neper oghul, 40 neper qiz bolup, jem'iy 160 neper saqchi téléfonist qobul qilidighanliqini bildürgen.

Aqtu nahiyisining üjme yéziliq saqchixanisidiki bir neper Uyghur ayal saqchining tekitlishiche, aldinqi yillarda aqtu nahiyisining saqchi sistémisida xizmet qilidighan xéli köp xitay saqchilar xizmitidin istépa bérip xitay ölkilirige qaytip ketken iken. Shu sewebtin aqtu nahiyisi bu yil 600 neper saqchini yerliktin emes, belki xitay ölkiliridin nishanliq qobul qilghan iken.

Mezkur ayal saqchi ziyaritimiz jeryanida yene munularni ilgiri sürdi: "2015-Yilidin buyan nahiyide memurluqqa qobul qilidighan san barghanséri aziyip ketti. Oqush püttürüp xizmet kütüwatqan oghullarning köpinchisi yardemchi saqchiliqqa jelp qilindi, emma aliy mektep yaki aliy téxnikomlarni püttürgen qizlar xizmetke orunlishalmay ishsizliq köpeydi. Shundaq bolushigha qarimay, aqtu nahiyisi ichki ölkiliridin zor sanda saqchi qobul qildi we ularni yuqiri ma'ash bilen teminlidi. Gerche biz ular bilen oxshash bir sistémida, oxshash bir xizmetni ishlewatqan bolsaqmu, lékin ma'ash perqimiz bek zor. Elwette, bu ehwal bir qisim yerlik saqchilar arisida "adaletsizlik" héssiyatini qozghishi éniq, emma hazirqi ehwalda amalimiz yoq."

U yene xitay ölkiliridin qobul qilin'ghan saqchilarning hemmisining aqtu nahiye baziridiki xizmet shara'iti yaxshi bolghan qarawulxanilar bilen charlash etretlirige orunlashturulghanliqini ilgiri sürdi.

Üjme yéziliq saqchixanidiki mezkur ayal saqchi axirida aqtu nahiyiside hazir mewjut bolghan 60 orundiki atalmish "Xelqqe qulayliq" saqchi qarawulxanisi bilen 8 orundiki yol éghizini tekshürüsh ponkitida jem'iy 2000 din artuq saqchining ishleydighanliqini tilgha aldi. 

Aqtu nahiyisining pilal yéziliq saqchixanisidiki yene bir Uyghur ayal saqchi xitay ölkiliridin biwasite qobul qilin'ghan saqchilar heqqide so'allirimizgha jawab bériwatqanda nahiyilik j x idarisi 110 qomandanliq merkizidin agahlandurush téléfoni kélip, qiziq liniye késiwétildi.

Gérmaniyediki yawropa medeniyet we ilahiyet tetqiqat institutining léktori andiré'an zénz bu heqte inkas qayturup mundaq dédi: "Éniqini éytqanda, buni xitay da'irilirining tibet we Uyghurlarni nishan qilghan étnik tazilash herikiti déyishke bolidu. Ular her bir jayda tekshürüsh obékti qiliniwatidu, ularning qol téléfonliri tartiwélinip tekshürülüwatidu. Siz tibet bilen Uyghur diyarida qeyergila barmang, her qedemde saqchilarning tekshürüsh ponkitigha yoluqisiz. Elwette, saqchiliq xizmiti adettiki memuriy xizmetlerge oxshimaydu. Qarishimche, hazir rayonda türkümlep qobul qiliniwatqan saqchilarning ish toxtami gheyriy-normal shekilde boluwatidu, saqchiliqqa yallan'ghuchilarning oqush tariximu gheyriy-normal... Qiziqarliqi shuki, rayon perqi yaki oxshimighan jughrapiyige qarap da'irilerning saqchi küchige bolghan éhtiyaji we ulargha béridighan ish heqqimu perqliq bolmaqta. Bezi jaylarda hetta yardemchi saqchilarghimu yuqiri ish heqqi bérip ishlitiwatqanliqi melum."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.