Asasiy qatlamgha chüshken bir Uyghur kadirning jenubtiki kentlerde körgen-bilgenliri (1)

Muxbirimiz qutlan
2014.11.25
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
asasiy-qatlam-xizmet.jpg Xoten asasiy qatlamgha chüshürülgen kadirlar yighini. 2014-Yili 24-féwral, xoten.
xinjiang.gov.cn


Bu yilning bashliridin buyan da'iriler Uyghur aptonom rayunluq idare-jem'iyetler shuningdek her sahe we kespler boyiche 200 mingdin artuq kadirni atalmish “Muqimliq xizmiti” boyiche asasiy qatlamgha chüshürgenlikini xewer qilmaqta.

“Yéza-kentlerge illiqliq yetküzüsh”, “Xelq rayini bilish we qolgha keltürüsh”, “Muqim we inaq jem'iyet berpa qilish” dégendek chirayliq wiwiskilar bilen jenubtiki Uyghur déhqanliri arisigha barghan bu zor türkümdiki kadirlar rastinla ulargha “Illiqliq” yetküzelidimu? ularning “Töwen'ge chüshüshi” Uyghur yéza-kentliridiki yillardin buyan dawamliship kelgen mewjut ré'alliqni özgertelidimu?

Bu so'allarning jawabini belkim yéqinda Uyghur élidiki melum bir tor bette élan qilin'ghan “Jenubtiki melum kentte körgen-bilgenlirim” namliq inkas toluqlisa kérek.

‏- Men,  yuqiri derijilik orunlarning orunlashturushigha asasen aptonom rayon miqyasidiki 200 ming neper kentke chüshken kadirning birsi bolush süpitim bilen bir yilgha yéqin waqit jenubtiki melum kentte turdum,‏- dep sözini bashlaydu u , - men bu jeryanda özüm körgen, bilgen yaki biwaste anglighan shundaqla bashqilar rast sözleshke jür'et qilalmighan bezi ehwallar üstide tordashlar bilen ortaqlashmaqchimen.

U yazmisida özining qachan we qaysi kentke chüshkenliki heqqide mundaq dep yazidu:

“Men teshkilning orunlashturushi boyiche qeshqer yéngisheher nahiyesige qarashliq melum yézining melum kentige bu yil 3-ayda chüshüp hazirghiche shu orunda ishlep kiliwatimen. Xizmet ornumni ashkarilighum kelmidi, kechürgeysiler!”

1. U inkasining birinchi nuqtisi qilip munularni otturigha qoyidu:

“Biz kentke chüshkendin kéyin a'ile ziyariti qilduq yaki déhqanlardin ayrim ehwal igiliduq. Mewjut mesililerni pirinsip jehettin yéziliq partkom, yéziliq xelq hökümetlirige yollap berduq. Bizni yéziliq partkom  bashquridu, shunga yoluqqan mesililerni nahiyige emes, yézigha yollap bérishke mejburmiz. Kenttiki mutleq köp qisim saqlandi mesililer yézigha biwaste munasiwetlik bolup, xizmet guruppimiz  bu mesililerni biwaste nahiyege yollap bérelmigenlikimiz üchün hel bolush nisbiti intayin töwen boldi. Kentni emes, yéza organlirini tüzesh, tertipke sélishning intayin zörürlükini tonup yettim.”

Biz bu inkasqa asasen peyziwat nahiyesining oytagh kentige téléfon qilduq. Ziyaritimizni qobul qilghan bir yash déhqan asasiy qatlamgha chüshken kadirlarning mewjut mesililerni hel qilish qurbining yoqluqini bildürdi.

U kentke chüshken kadirlar heqqide toxtilip, ularning kélishi we kétishini xuddi “Su kétip tash qalidu, osma kétip qash qalidu” dégendekla bir ish dep chüshendürdi.

Qeshqer shehirige qarashliq melum yézidin ziyaritimizni qobul qilghan bir déhqan yéziliq partkomning yoqiridin chüshken kadirlarni dewa-desturi köp kentlerge ewetmeydighanliqini ilgiri sürdi.

U yene özlirining dewa-desturini yoqiridin chüshken kadirlargha anglitalmaydighanliqini, hemme ishta yéziliq partkomning kontrolluqi boyiche mangidighanliqini bildürdi.

2. Torgha inkas élan qilghan Uyghur kadir öz inkasining ikkinchi nuqtisini mundaq sherhileydu:

“Yuqiridin déhqanlargha  kipez, bughday we qonaq urughluqigha toluqlima bérish, apetke chidamliq öy qurulushi, ashliq we kipez sétip bérish toluqlima puli, apetke chidamliq öy qurulushi toluqlima puli, töwen turmush kapalet puli, yashan'ghanda béqilish sughurta puli, “ Üch pishqedemler” teminati, dawalinish sughurtisi puli, pilanliq tughut sherep guwanamisi alghanlargha bérilidighan pul qatarliq iqtisadiy yardemler bar bolsimu, lékin ular emeliyleshmeydiken. Bu siyasetlerni ijra qilish jeryanida yene tekshisizlik, öz kömichige chogh tartish, uruq ‏- tughqan, öz yéqinlirinila oylash xa'ishi éghir iken, apetke chidamliq öy qurulushida déhqanlarning arzusi boyiche ish körülmey mejburlash, artuqche chiqimlarni keltürüsh, öy qurulush matériyallirining bahasi bazar bahasidin yuqiri bolush qatarliq ehwallar bar iken.”

Bu heqte peyziwatliq déhqan yigit özi yashawatqan kentte kent sékritarining pütkül kenttiki 40% din artuq töwen turmush kapalet pulini öz uruq-tughqanlirigha béridighanliqini ashkara qildi.

Qeshqer shehirige qarashliq melum yézida olturushluq Uyghur déhqanmu déhqanlarning gépini qilidighan kent sékritarining ornida turalmaydighanliqini, kim déhqanlarni basturup berse shuning sékritar bolidighanliqini tekitlidi.

3. Asasiy qatlamgha chüshken Uyghur kadir öz yazmisining üchinchi muhim nuqtisi süpitide munularni bayan qilidu:

“Yéziliq partkom rehberliri bekmu qopal, xizmet usuli addiy, ziddiyettin qachidighan, kichikkine bir ishlarnimu hel qilmay bir-birige ittiridighan, emeliy ish qilmaydighan, kentlerning emeliy ehwalini nezerge ilmay buyruqwazliq qilidighan, töwenni bésip, yuqirini aldaydighan, shekilwazliq qilidighan, qalaymiqan jerimane alidighan ishlar bek köp iken.  Buning netijiside hökümet bilen xelq arisida ziddiyet we chüshinishmeslikler kep chiqidiken…”

Nezerbaghliq Uyghur déhqan ziyaritimiz jeryanida özlirining ezeldin ishen'gen adimini kent kadiri qilip saylap baqmighanliqini, kent kadirlirini pütünley yéziliq partkom körsitidighanliqini, ularning ichide déhqanlarning menpe'iti üchün ishleydighanlarning 10% gimu yetmeydighanliqini bildürdi.

Hetta yillardin buyan öz hoylisida qizil bayraq chiqirip, kallisi kommunizm mepkurisi bilen yuyulup ketken üstün atush yézisining qayraq kentide olturushluq qizil aktip qurban ömermu emeldarlardiki chiriklik we buzuqluqni étirap qilmay turalmidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.