Uyghurlar we tibetler awstraliyening parlamént binasi aldida xitaygha qarshi namayish élip bardi

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2017.03.23
awstraliye-namayish-li-kechyang.jpg Uyghurlar we tibetler awstraliyening parlamént binasi aldida ötküzgen xitaygha qarshi namayishtin körünüsh. 2017-Yili 23-mart.
RFA/Qutluq

23-Mart küni awstraliyede ziyarette boluwatqan xitay bash ministiri li kéchangning awstraliye parlaméntida élip baridighan ikki dölet söhbiti bashlinishtin ilgiri, awstraliyening her qaysi sheherliride yashawatqan Uyghur, tibet, falunggung muritliri we xitay öktichiliri paytext kanbiradiki parlamént binasi aldigha jem bolup, birlikte xitaygha qarshi namayish élip barghan. Biz mezkur namayish heqqide toluq melumatqa érishish üchün namayish meydanigha téléfon qilip bu heqte uchur igiliduq.

Aldi bilen téléfon ziyaritimizni qobul qilghan awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi nurmuhemmet türkistani namayish heqqide toxtaldi.

Namayishqa ishtirak qiliwatqan awstraliye Uyghur jem'iyitining re'isi doktor memtimin ela awstraliye parlaméntida xitay bash ministiri li kéchang bilen awstraliye terepning bügün élip baridighan ikki terep söhbitide asasliqi némilerning otturigha qoyulidighanliqi toghrisida özining qarashlirini bayan qildi.

Doktor memtimin ela bu qétimqi ikki terep söhbitide Uyghur, tibet kishilik hoquq mesilisining otturigha qoyulushi éhtimalliqtin yiraq dep qaralsimu, biraq awstraliyening bashqa mesililerni otturigha qoyush arqiliq xitaygha kishilik hoquq mesiliside belgilik derijide bezi bésimlarni élip kélidighanliqining mumkinchilikini bayan qildi.

Uning éytishiche, ötken yilining axiri awstraliye hökümiti Uyghur kishilik hoquq mesililiri boyiche awstraliyediki Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchiliri bilen bir qétimliq söhbet élip barghan. Lékin, xitay bash ministiri ili kéchangning awstraliye ziyaritidin ilgiri hökümet terep Uyghur mesililiri boyiche söhbet élip barmighan bolsimu, biraq awstraliyediki Uyghur kishilik hoquq teshkilatliri awstraliyediki Uyghur mesilisini yéqindin qollap kéliwatqan siyasiy partiyelerdin “ Yéshillar partiyesi” we shundaqla bir qisim hökümet emeldarliri bilen körüshüp Uyghur mesilisi toghrisida bezibir mesililerni anglatqan.

Ziyaritimiz jeryanida yene, namayishqa sydéniy shehiridin kélip qatnishiwatqan Uyghur ziyaliyliridin jür'et ependi bügünki namayish heqqidiki öz tesiratini bayan qildi.

Awstraliyediki Uyghur siyasiy aktip sultan ependi, xitay bash ministiri li kéchang parlamént binasigha qedem tashlishi bilen teng, namayishning téximu kücheygenliki heqqide uchur berdi.

Igilishimizche, parlamént binasi aldida xitaygha qarshi élip bérilghan Uyghur, tibet, falunggung muritliri we xitay öktichilirining birleshme namayish etigen sa'et ondin on ikkige qeder ikki sa'et dawam qilghan bolup, namayish meydanida yene, xitay bash ministiri li kéchangni qarshi élish üchün xitay elchixanisi teripidin teshkillen'gen xitay muhajirliri we oqughuchilirimu qollirida xitay bayriqini kötürüp qarshi élish sho'arlirini towlighan.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.