Istanbulda Uyghur xanim-qizlar namayish élip bardi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2018-03-15
Élxet
Pikir
Share
Print
Istanbuldiki Uyghur xanim-qizlar "Bir qedem bir awaz" namidiki Uyghur ayallar pa'aliyitige awaz qoshup taksimda ötküzgen namayishidin körünüsh. 2018-Yili 15-mart, istanbul.
Istanbuldiki Uyghur xanim-qizlar "Bir qedem bir awaz" namidiki Uyghur ayallar pa'aliyitige awaz qoshup taksimda ötküzgen namayishidin körünüsh. 2018-Yili 15-mart, istanbul.
RFA/Arslan

15-Mart peyshenbe küni dunyaning her qaysi jaylirida oxshash kün we oxshash sa'ette ötküzüsh chaqiriq qilin'ghan "Bir qedem bir awaz" namidiki Uyghur ayallarning pa'aliyitige awaz qoshqan istanbuldiki Uyghur xanim-qizlar 15-mart küni taksim rayonida yürüsh qilip namayish élip bardi.

Bu pa'aliyet istanbuldiki sherqiy türkistan teshkilatlar birliki teripidin uyushturulghan bolup, namayishqa Uyghur xanim-qizlardin ikki mingdin artuq kishi qatnashti.

Istanbulning her qaysi rayonlirida yashawatqan Uyghur xanim-qizlardin terkib tapqan namayishchilar aldi bilen beyt'oghli tunili aldigha topliship, qollirida türk we sherqiy türkistan bayraqlirini kötürgen halda her xil sho'ar toplap taksim meydanigha yéqin galata saray toluq ottura mektep aldighiche yürüsh qildi.

Namayishchilar birdek, "Ishghalchi qizil xitay sherqiy türkistandin yoqal!", "Heq-hoquq adalet, Uyghurlargha höriyet" dégendek sho'arlar towlidi.

Namayishqa yene sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining mes'ullirimu qatniship xanim-qizlarni qollap quwwetlidi.

Namayishqa, "Anatoliye agéntliqi", "Ixlas xewer agéntliqi", "Doghan xewer agéntliqi" qatarliq chong médiyalarning muxbirlirimu kelgen bolup, namayish jeryanida muxbirlarni kütüwélish yighini uyushturuldi we sherqiy türkistan teshkilatlar birliki hem namayishchilargha wakaliten munewwer özUyghur xanim bayanatni oqup ötti.

Munewwer özUyghur xanim, xitayning Uyghur diyarida yürgüzüwatqan chékidin ashqan bésim siyasetlirige dunya jama'itining süküt qiliwatqanliqini eyiblep mundaq dédi: "Alte aydin buyan sherqiy türkistanda némiler yüz bériwatidu?, qanche anining yüriki éziliwatidu, köz yashliri toxtimaywatidu, qanche bala ata-anisidin ayrilip qaldi, siler bilemsiler? sherqiy türkistanda yashawatqan musulman qérindashlirimizning bu ehwaligha yene qachan'ghiche süküt qilisiler? emdi bolsimu sözimizge qulaq sélinglar! din namida, millet namida, insanperwerlik izzet-ghurur nami üchün bolsimu emdi sözimizge qulaq sélinglar! yépiq terbiyelesh nami astida qérindashlirimiz üstidin dinsizlashturush, milliy kimlikidin uzaqlashturush üchün ménge yuyush opératsiyesi élip bériliwatidu. Xelqimiz zulum destidin qattiq ingrawatidu. 21-Esirde yashawatqan bolsaqmu pütün uchur-alaqe wasitiliri munasiwet qilishta cheklendi, intérnét we téléfon alaqe wasitiliri pütünley cheklime we nazaret astida qollinilidu. Qol téléfonlarda dini yaki milliy mezmun yaki resimler chiqip qalsa nechche yilliq türme jazasigha höküm qilinidu. Türmige qamalghanlardin xewer élish, ziyaret qilish pütünley cheklen'gen bolup, xewer élish imkansiz bolup qaldi. Nurghunlighan ösmürler ata-aniliridin ayrilip psixologiye jehette éghir zerbige uchrimaqta. Birleshken dölet teshkilati we dunya ösmürlerning heq-hoquqlirini qoghdash teshkilatini jiddiy wezipige chaqiriq qilimiz. B d t we dunya ösmürlerning heq-hoquqlirini qoghdash teshkilatining sherqiy türkistan'gha musteqil közitish hey'iti ewetishini telep qilimiz".

Namayish axirida sherqiy türkistanliq xanim qizlarning wekilliridin munewwer özUyghur xanim we sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining mes'ulliridin terkib tapqan bir hey'et birleshken döletler teshkilatining istanbuldiki wakaletxanisigha bérip Uyghurlar heqqide doklat we bir qanche teleplerni yézip sundi.

Munewwer xanimning bildürüshiche, ular yene asasliqi Uyghurlar üstidin yürgüzülüwatqan bésimlargha xatime bérilishi, bolupmu xitayning jaza lagérliridiki Uyghurlarning qoyup bérilishi, héch qandaq gunahi yoq insanlarni sewebsiz yoq qiliwetmesliki, tayland we malayshiyada tutup turuluwatqan Uyghurlarning erkin qoyup bérilishi qatarliq bir qanche türlük teleplerni b d t ning istanbuldiki ornigha sun'ghan. B d t ning istanbulda turushluq wekili ishxanisi aldigha chiqip, Uyghur hey'etni kütüwalghan we telep-iltimaslirini öz ichige alghan Uyghurlargha alaqidar doklatni qobul qilip b d t ning munasiwetlik aliy derijilik organlargha yetküzidighanliqigha wede bergen.

Biz bu namayish toghrisida pikir-qarashlirini élish üchün munewwer öz Uyghur xanim, sha'ire nur'ela köktürk xanim, türkiye iqtisad ministirliqidin dem élishqa chiqqan shemsiqemer xanimlar bilen söhbet élip barduq.

Munewwer özUyghur xanim bu namayishni uyushturushtiki asasi meqsiti toghrisida toxtilip, buning xitay da'irilirining Uyghur diyarida yürgüzüwatqan bésim we assimilyatsiye siyasiti shundaqla xitayning qilmishlirigha naraziliq bildürüsh, kishilerning diqqitini tartish, jama'et pikiri peyda qilishni meqset qilidighanliqini bildürdi.

Shemsiqemer xanim, bu namayishqa özining, xitay zulumigha qarshi turushni ipadilesh üchün qatnashqanliqini ipadilidi.

Sha'ire nur'ela köktürk xanim, bu namayishning ilgiriki namayishtin alahide perqliq bolghanliqini, nechche hesse köp kishining qatnashqanliqi, xitay zulumining chékidin éship ketkenlikini, Uyghur xelqimu oyghinip naraziliq pa'aliyitige aktip qatnishiwatqanliqini bildürdi.

Toluq bet