Долқун әйса: "әркинлик медали - әркинлик үчүн еғир бәдәл төләватқан уйғур хәлқигә мәнсуп!"

Мухбиримиз қутлан
2016-03-31
Share
dolqun-eysa-mukapat.jpg "коммунизм қурбанлири хатирә фонди" америка дөләт мәҗлиси қешидики капитол хил сарийида долқун әйсаға 2016-йиллиқ "труман-реган әркинлик медали" тәқдим қилди. 2016-Йили 30-март, вашингтон.
RFA/Qutlan

30-Март хитай рәиси ши җинпиң америка пайтәхти вашингтонға йетип кәлгән күндә "коммунизм қурбанлири хатирә фонди" америка дөләт мәҗлиси қешидики капитол хил сарийида тәнтәнилик мурасим өткүзүп, долқун әйсаға 2016-йиллиқ "труман-реган әркинлик медали" тәқдим қилди.

Мукапат тарқитиш мурасимиға "коммунизм қурбанлири хатирә фонди" ниң иҗраийә директори марион смит әпәнди риясәтчилик қилди.

У ечилиш нутқида мунуларни билдүрди: "коммунизмниң қурбани болған 100 милйондин артуқ инсанни хатириләш, уларниң әркинлик үчүн елип барған күрәшлирини яд етиш - инсан болуш сүпитимиз билән бизниң бурчимиз. Шуни җәзмләштүрүш керәкки, уйғур хәлқиму әркинлик үчүн еғир бәдәл төлигән башқа хәлқләргә охшаш коммунизм қурбанлири тизимидин орун алған хәлқтур."

Марион симит әпәнди сөзидә йәнә, дуня уйғур қурултийи иҗраийә комитетиниң рәиси долқун әйсаниң америкиға келип бу йиллиқ "труман-реган әркинлик медали" ни тапшуруп алғанлиқини қизғин тәбриклиди.

Мурасимда "труман-реган әркинлик медали" ниң 2013-йиллиқ саһиблиридин бири болған хитай демократчилиридин доктор яң җйәнли сөз қилди.

У мундақ деди: "узун йиллардин буян өз хәлқиниң һөрийити үчүн тинимсиз күрәш қилип кәлгән долқун әйса әпәндиниң шундақла өз әркинлик үчүн еғир бәдәл төләватқан уйғур хәлқиниң бүгүнкидәк шәрәпкә еришиши тегишликтур, дәп ойлаймән!..."

Мурасимда "коммунизм қурбанлири хатирә фонди" ниң рәиси ли едвардз сөз қилип, долқун әйсаниң уйғур хәлқиниң әркинлики вә инсаний һоқуқлири үчүн елип барған үзлүксиз күрәшлиригә юқири баһа бәрди.

У сөзидә мунуларни алаһидә тәкитлиди: "йәр шаридики һәр бир инсан әркин вә һөр яшашқа тегишлик. Шундақ, һәр бир инсан буниңға һоқуқлуқ болуши керәк. Һалбуки, хитай хәлқ җумһурийити долқун әйсаниң әркинлик медали елишиға етираз билдүрмәктә. Биз коммунизм қурбанлирини яд етишни, инсанийәтниң һөр вә әркинликини илгири сүрүшни тәшәббус қилғучи орган болуш сүпитимиз билән долқун әйсаға әркинлик медали беришни қарар қилдуқ. Бу сәвәблик хитай хәлқ җумһурийитидин келидиған һәрқандақ етиразға пәрва қилмаймиз. Америка бир әркин дөләт, бизниң әркинлик медалини кимгә беришимизгә һечкимниң арилишиш һоқуқи йоқ."

Әркинлик медалини тапшурувелиш мурасимида сөз қилған долқун әйса мунуларни билдүрди: "мениң җисмим бүгүнки күндә гәрчә һөр вә әркин яшаватқан болсиму, әмма мениң роһум хитайниң юқири бесимлиқ истибидатида әрксиз яшаватқан милйонлиған уйғур хәлқи билән биллә азабланмақта. Шундақ, коммунизм тәһликисиниң қурбани болған уйғур хәлқи 67 йилдин буян бейҗиң даирилириниң шәпқәтсиз һөкүмранлиқида яшимақта."

Мурасим җәрянида зияритимизни қобул қилған долқун әйса әпәнди радиомиз арқилиқ пүтүн дунядики уйғур қериндашларға мунуларни билдүрди:"мән бүгүн труман-реган әркинлик медалини тапшуруп алдим. Бу медал гәрчә маңа берилгән болсиму, әмма мән уни өз әркинлики үчүн һәссиләп бәдәл төләватқан вә бу йолдики күрәштин әсла ваз кәчмигән уйғур хәлқимгә мәнсуп дәп қараймән. Мән америка дөләт мәҗлиси қешидики бу сарайда өткүзүлгән бүгүнки мурасим арқилиқ уйғур хәлқиниң авазини дуняға йәнә бир қетим аңлитиш пурситигә еришкәнликимдин өзүмни хушал һес қилмақтимән. Мән бүгүн җисманий җәһәттин әркин вә һөр яшаватимән, әмма мениң роһум һәр вақит өз әркинлики йолида һәссиләп бәдәл төләватқан уйғур хәлқи билән чәмбәрчас бағланған."

Мурасимға қатнашқан америка уйғур җәмийитиниң рәиси илшат һәсән әпәнди зияритимизни қобул қилди һәмдә өзиниң тәсиратлирини мундақ баян қилди: "мән алди билән долқун әйсани тәбрикләймән шундақла пүтүн дунядики ортақ мәқсәт үчүн күрәш қиливатқан уйғур хәлқини тәбрикләймән. Хитай рәиси ши җинпиң америкиға кәлгән күнгә тоғрилап долқун әйсаға берилгән бу әркинлик медали мәйли сиясий җәһәттин болсун яки башқа җәһәтләрдин болсун интайин муһим әһмийәткә игидур."

Ахирида адвокат нури түркәл әпәндиму пикир баян қилип мундақ деди: "бу мукапат долқун әйсаниң өз хәлқиниң әркинлики үчүн елип барған узун мәзгиллик күрәшлириниң етирап қилиниши болупла қалмастин, бәлки әң муһими уйғур хәлқигә тәқдим қилинған бир һөрмәт вә риғбәт болуп һесаблиниду."

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт