Хитай әскәрлири броневиклар билән ғулҗа шәһәр ичигә кирди

Мухбиримиз гүлчеһрә
2017-01-26
Share
ghulja-bronewik-herbiy.jpg Хитай әскәрлири броневиклири билән ғулҗа шәһәр ичигә кириватқан көрүнүш. 2017-Йили 26-январ.
Social Media

26-январ радийомизға кәлгән инкасларға қариғанда, ғулҗа шәһири ичидә 25-январ кечидин башлап, Җиддий һаләт Йүргүзүлүп, хитайниң броневик, сақчи аптомобиллири сәп болуп шәһәр кочилирини айлинишқа башлиған. Һәммә органларға 24 саәтлик көзитиштә туруш уқтурулған. Бәзи җайларда өй ахтурушлар елип берилған. Шәһәрдики бу хил җиддий сарасимилик вәзийәт шәһәр аммиси вә саяһәт үчүн ғулҗиға кәлгән кишиләрдә раһәтсизлик, әнсизлик пәйда қилған.

Бүгүн бу һәқтики бир син көрүнүшиму фейсибок қатарлиқ иҗтимаий алақә васитилиридә пәйда болди. Буниң алдида хитай даирилириниң ғулҗида айдөң мәсчити имами вә униңда оқуватқан балилар һәмдә уларниң ата, анилири болуп 300 гә йеқин кишини тутқун қилғанлиқи һәмдә ахтуруш давам қиливатқанлиқи ашкариланған иди. Хитайниң ғулҗа шәһиридә җиддий һаләт йүргүзүшиниң сәвәблири һәққидә тәпсилий учур игиләшкә тириштуқ.

Бир қанчә күндин буян радийомиз ғулҗиниң вәзийитиниң җиддийләшкәнлики һәққидә учурларни тапшуруп алған идуқ, түнүгүндин башлап ғулҗа шәһәр ичидә җиддий һаләт йүргүзүлгәнлики һәққидә учур кәлди вә бүгүн бу һәқтики авазлиқ, синлиқ испатлиқ көрүнүшләр оттуриға чиқти. Өзини саяһәт идарисидин дәп тонуштурған, язма учур бәргүчи бириниң билдүрүшичә, 26-январ бир һәптилик сода вә саяһәт өмикини ғулҗиға башлап кирип-чиқиш җәрянида, саяһәт хадимлири вә саяһәтчиләр чеграда вә меһманханиларда даириләрниң көп қетим қаттиқ тәкшүрүшлиригә учриған. Шәһәр ичидә сақчи аптомобиллири тохтимай чарлаш елип бериватқан болуп, 25-чесла шу йәр вақти йерим кечә 12 дин башлап 20 дин артуқ броневик, 50 тин артуқ сақчи аптомобиллири сәп болуп, толуқ қоралланған хитай сақчи вә әскәрлири пүтүн шәһәрни айлинип, шәһәрниң нормал ритимини туюқсиз җиддийләштүргән, радийо вә телевизорларда, чағанлиқ бихәтәрлик үчүн җиддий һаләт давам қилидиғанлиқи уқтурулған.

Биз бу һәқтә йәниму тәпсилий учур елиш үчүн ғулҗа шәһәр мәркизи сақчиханиси һәрәмбағ сақчиханиға телефон қилдуқ:
-Хәвәр тепишимизчә, ғулҗа шәһиридә сақчи машинилири вә броневиклар чарлаш елип бериветипту, сәвәби немә?'
-Һә у, чаған мәзгилидики бихәтәрликни дәп аманлиқни қоғдаш у, пирқираватиду улар.
-Қачан башлиди?
-Бүгүн әтигән башлиди.
-Ғулҗиниң вәзийити қандақ, һазир тинчму?
-Тиничқу ғулҗа, чаған йеқинлишип қалдиғу асаслиқи шуниңға.
-Қачанғичә давам қилиду бу чарлаш?
-Чаған түгигичә.
-Силәрму 24 саәтлик нөвәтчиликтә туруватамсиләр?
-Һә ә, биз әзәлдин туримиз чаған боламду, байрам боламду, адәттә туруватимиз.
-Диний паалийәтләрниму чәкләмду бу мәзгилдә?
-Уни ениқла чәкләйдуғу.
-Бу чарлашларниң сәвәби пәқәт чағанлиқму яки-5 феврал ғулҗа вәқәсиниң 20 йиллиқи болай дедиғу дәймән һә...
-Киму сиз?
-Мән әркин асия радийосиниң мухбири.
-яқ, авууу... Сиз бизгә бундақ ишларни урмаң сиз...

Инкасларға қариғанда, даириләрниң йеқинқи күнләрдә ғулҗида йүргүзүватқан алаһидә бихәтәрлик чарилири ғулҗа аммисиниң нормал һаятиға тәсир көрситипла қалмай, уларниң чәтәлләрдики уруқ-туғқан, дост-ярәнлири билән телефон вә башқа иҗтимаий алақә васитилири билән нормал алақилишишигичә қәдәр тәсир көрсәткән. Бу һәқтә германийәдә яшаватқан әсли ғулҗидин болған абдусалам әпәнди йеқинқи күнләрдин буян ғулҗидики пәрзәнтлири вә ата, анилири биләнму телефон алақиси үзүлгәнликини, өткән һәптә ғулҗадики аилигә телефон қилғанда, уларниң наһайити җиддий вә кәскин һалда әмди телефон қилмаслиқини өтүнгәнликини билдүрди.

Хитай даирилири йиллардин буян уйғур елиниң һәр қайси чоң-кичик шәһәрлиридә, чаған вә өктәбир байрими мәзгиллиридә бихәтәрлик, аманлиқ чарилирини күчәйтип кәлмәктә. Әмма броневиклар арқилиқ чарлаш елип бериштәк һәрикәтлири 5-июл үрүмчи вәқәси, 5-ферваал ғулҗа вәқәлиридә көрүлгән иди.

Игилишимизгә қариғанда, нөвәттә пүтүн уйғур елида барлиқ идарә-орган, мәктәпләрдә чаған түгигәнгә қәдәр 24 саәтлик чарлаш вә нөвәтчилик түзүмини йолға қойған. Биз броневик билән чарлашниң башқа җайлардиму елип берилған-берилмиғанлиқини сораш үчүн қәшқәр һейтгаһ сақчиханисиға телефон қилип синап көрдуқ. Телефонни алған сақчи 24 саәтлик чарлаш вә нөвәтчилик түзүми йолға қоюлуватқанлиқини етирап қилған болсиму, әмма броневик билән чарлаш һәққидә сориғинимизда "бундақ чоң ишни сақчиханидин силәргә җаваб берәлмәймиз" дәп җаваб бәрди.

Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат ришит бу һәқтә зияритимизни қобул қилип, даириләрниң бу мәзгилдики алаһидә сәзгүрлүкиниң чағандики бихәтәрликидин әндишә қилғандин башқа, 5-феврал ғулҗа қирғинчилиқниң 20 йиллиқ хатирә күнлириниң йеқинлап қалғанлиқи биләнму мунасивәтлик дәп қарайдиғанлиқини билдүрүп: "20 йил бурунқи 5-февралда уйғур яшлириниң тинчлиқ наразилиқи мушу хил җиддий һаләттә бастурулған иди, хитай һөкүмити узундин уйғурларға қаттиқ бастурушни давам қилип кәлди вә бу хил бастуруш қанчә күчәйгәнсери техиму шиддәтлик тоқунушларни кәлтүрүп чиқармақта. Хитай һөкүмити бу сәзгүр мәзгилдә уйғурларниң кәң көләмлик наразилиқ һәрикити болуп қелишидин әндишә қилмақта вә бу хил һәйвә қилип агаһландурушлар арқилиқ униң алдини елишқа тиришмақта, бу бир тәрәптин шунчә қорал вә аманлиқ күчигә игә хитай һөкүмитиниң өзигә ишәнчисизликини көрсәтсә, йәнә бир тәрәптин өзиниң уйғурлар үстидики бастурушлириниң һаман наразилиқ кәлтүрүп чиқиридиған һәқсизлиқ икәнликини етирап қилғини, әмма хитай һөкүмити тарихтин һечбир савақ алмиди" деди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт