Қазақистан уйғурлири ғулҗа паҗиәси қурбанлирини әслиди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2017-02-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Алмата шәһиридә өткүзүлгән 5-феврал ғулҗа вәқәсиниң 20 йиллиқини хатириләш паалийитидин көрүнүш. 2017-Йили 13-феврал, алмата.
Алмата шәһиридә өткүзүлгән 5-феврал ғулҗа вәқәсиниң 20 йиллиқини хатириләш паалийитидин көрүнүш. 2017-Йили 13-феврал, алмата.
RFA/Oyghan

1997-Йили 5-февралда ғулҗа шәһиридә уйғур яшлириниң тинчлиқ наразилиқ намайишини қораллиқ бастуруш вәқәсиниң 20 йиллиқи мунасивити билән 12-февралда алмата шәһириниң султанқорған мәһәллисидә орунлашқан кафеханиларниң биридә хатириләш паалийити өтти. Алмата шәһири вә наһийәләрдин кәлгән вәкилләр қатнашқан мәзкур паалийәттә алди билән әркинлик вә өзлириниң кишилик һоқуқлирини қоғдаш йолида шеһит болғанларға атап қуран оқулғандин кейин, дуня уйғур қурултийи рәисиниң қазақистан бойичә орунбасари әркин әхмәтоф ғулҗа вәқәсиниң келип чиқиши һәм сәвәблири һәққидә доклат қилди

Сөзгә чиққан сиясәтшунас қәһриман ғоҗамбәрди атақлиқ язғучи абдухалиқ маһмудоф башлиқ бир топ уйғур зиялийлириниң мәзкур паалийәткә қатнашқанлиқини алаһидә тәкитләп, асасән үч мәсилә үстидә тохталди: биринчи, рабийә қадир ханим башлиқ дуня уйғур қурултийиниң кейинки вақитларда елип барған паалийити, иккинчи, уйғур елидики вәзийәт, үчинчи, америкини йеңи президенти доналд трамп вә америка-хитай мунасивәтлири. Натиқ бу мәсилиләр һәққидә тохтилиш алдида йеқинда қазақистан президенти нурсултан назарбайеф илгири сүргән истратегийилик тәшәббусларниң маһийити, қазақистанда йүз бериватқан демократийәлик өзгиришләр һәм уйғурларниң мәмликәтниң мәдәний һаятидики орни һәққидә өз пикирлирини оттуриға қойди.

Қәһриман ғоҗамбәрди дуня уйғур қурултийи өмикиниң явропа парламентида бәш күн иш елип барғанлиқини көпчиликкә мәлум қилди. У вәкилләрниң явропа парламенти әзалири, шу җүмлидин бөлүм башлиқлири, комитет башлиқлири, уларниң муавинлири һәм мутәхәссислири билән бирликтә муһим мәсилиләрни қариғанлиқини алаһидә тәкитлиди.

Дуня уйғурлири аяллар комитетиниң муавин рәиси асийәм турдийева уйғур елидики омумий вәзийәтниң интайин кәскинлишип кәткәнликини, уйғурларниң билим, дин, мәдәнийәт вә башқиму саһәләрдә көплигән кәмситишләргә дучар болуватқанлиқини илгири сүрди. У болупму, қазақистанлиқ уйғурларниң өз ана тилида оқуши үчүн барлиқ шараитлар яритилған болсиму, әмма буниңдин толуқ пайдилинип кетәлмәйватқанлиқини, миллийликниң, биринчи нөвәттә, һәр бир аилидин башлинидиғанлиқини билдүрди. У көпчиликни уйғурларниң қәдимдин келиватқан миллий әнәнилирини, өрп-адәтлирини сақлап қелиш үчүн һәрикәт қилишқа чақирди.

Радиомиз зияритини қобул қилған алмата вилайитиниң турғуни сәйдалим әпәнди бүгүнки хатириләш паалийитидин наһайити қаттиқ тәсирләнгәнликини оттуриға қоюп, мундақ деди: «қәһриман ғоҗамбәрдиниң сөзлигән сөзлири, нутуқлири, һазирқи вақиттики бизниң асарәт астида ятқан мәмликитимизниң наһайити еғир әһвалда туруватқанлиқи тоғрилиқ нурғун тәсирлик мәлуматларни аңлидим. Йәнә бир хуш болғиним дуня уйғур қурултийиниң явропа парламентиға хитай коммунистлар партийисиниң қиливатқан бесими, зулуми тоғрилиқ йәткүзгини чоң ғәлибә дәп һесаблаймән. Қалған натиқларниң сөзлириму наһайити мәзмунлуқ болди. Бу йиғиндики наһайити пайдилиқ ишларниң бири балилиримизни өз ана тилида оқутуш мәсилисиниң көтүрүлүши».

Сәйдалим әпәнди мәзкур паалийәттин алған тәсиратлирини сөзсиз юртдашлириға, уруқ-туғқанлириға йәткүзидиғанлиқини билдүрди.

Сөзгә чиққан язғучи абдухалиқ маһмудоф инсан балисиниң, биринчи нөвәттә, илим игиләш лазимлиқини илгири сүрсә, «туран дуняси» фондиниң мудири карлин мәхпироф тилидин, мәдәнийитидин айрилған милләтниң сөзсиз йоқап кетидиғанлиқини, болупму ғулҗа вәқәси йүз бәргәндин кейин, уйғурлар һәққидә көп издәнгәнликини, бу вәқәниң дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханим һәм шундақла сиясәтшунас қәһриман ғоҗамбәрдигә охшаш шәхсләрниң кейинки һаятиға, уларниң милләт даваси йолидики паалийитигә қаттиқ тәсир йәткүзгәнликини илгири сүрди.

Хатириләш паалийитидә шундақла диний зат турсун һаҗим арзийеф, алим алимҗан һәмрайеф вә башқилар мустәқиллиқ, әркинлик, миллий маарип, миллий роһ һәққидә өз қарашлирини оттуриға қойди.

Зияритимизни қобул қилған шәһәрниң султанқорған мәһәллисиниң турғуни һакимҗан азнибақийеф ғулҗа вәқәсигә беғишланған паалийәтниң мәзмунлуқ һәм тәсирлик өткәнликини илгири сүрүп, мундақ деди: «1997-йили төкүлгән қанларни илаһим зиян кәткүзмәй, шеһит болған қериндашлиримизниң иманини камил қилип, қиямәтликини бәргәй, дәп аллаһдин соридуқ. Уларниң қанлири зайә кәтмәслики үчүн һәммимиз өмлүккә, бирликкә келип, миллий лидеримиз рабийә қадирға юқири дәриҗидә яр-йөләк болуп, мәқсәдлиримизгә йетишни аллаһдин сораймиз. Кәйнимиздин келиватқан балилиримизға, нәврилиримизгә инсап берип, өзиниң вәтини үчүн, миллити үчүн хизмәт қилишиға тиләкдашмиз».

Һакимҗан азнибақийеф уйғурларниң йәниму көплигән яхши ишларни әмәлгә ашуруп, көзлигән мәқсәт-муддиаларға йетишиға чоң үмид қилидиғанлиқини, буниң үчүн бирликкә, иттипақлиққа келишниң муһимлиқи һәм зөрүрлүкини алаһидә тәкитлиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт