Edib haji mirzahid kérimi: "Saqchilar öyümni axturup qur'an kerim we romanlirimni élip chiqip ketti"

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2017-06-20
Share
haji-mirzahid-kerimi.jpg Uyghur élida tonulghan, hazir qeshqerde yashawatqan ataqliq sha'ir we yazghuchi haji mirzahid kérimi. (Orni we waqti éniq emes)
RFA/Qutluq

Yéqindin buyan radiyomizgha kelgen inkaslardin melum bolushiche, qeshqer sheherlik jama'et xewpsizlik idarisining saqchi xadimliri Uyghur élida tonulghan, hazir qeshqerde yashawatqan ataqliq sha'ir we yazghuchi haji mirzahid kérimining öyini ilgiri-axiri bolup ikki qétim kélip axturup, qur'an kerim qatarliq diniy kitablarni we ilgiri neshr qilin'ghan aptorning "Yüsüp xas hajip", "Judaliq", "Mirza abekri", "Sultan se'idxan" we "Sultan abdureshitxan" qatarliq besh parche romanini élip chiqip ketken.

Igilishimizche, xitay hökümiti Uyghur élidiki edebiyat-sen'et saheside élip bériwatqan "Üch xil küch" ler qarshi turush herikitide aldi bilen, idé'ologiye jehette mesile bar qaralghan Uyghur yazghuchilirining ilgiri neshr qilin'ghan bir qisim romanliri üstide qaytidin tekshürüsh élip bériwatqan bolup, téléfon ziyaritimizni qobul qilghan, hazir qeshqer shehiride yashawatqan yéqinqi zaman Uyghur edebiyatida közge körün'gen 80 yashliq sha'ir we yazghuchi haji mirzahid kérimi öz öyining yéqinda qeshqer sheherlik jama'et xewpsizlik idarisining ikki neper xadimi teripidin ilgiri-axiri bolup ikki qétim axturulup, ilgiri neshr qilin'ghan "Yüsüp xas hajip", "Judaliq", "Mirza abekri", "Sultan se'idxan" we "Sultan abdureshitxan" qatarliq besh parche romanining we shundaqla qur'an kerim qatarliq diniy kitablarning saqchilar teripidin élip chiqip kétilgenlikini bayan qildi.

Biz sha'ir we yazghuchi haji mirzahid kérimining melumatigha asasen, qeshqer sheherlik jama'et xewpsizlik idarisige téléfon qilip bu heqte uchur igilimekchi bolghan bolsaqmu,biraq saqchilar bu ishtin özlirining xewersiz ikenlikini bildürüp, bu heqte toxtilishni ret qildi we bizning qeshqer Uyghur neshriyatigha téléfon qilip sürüshte qilishimizni jékilidi.

Biz qeshqer sheherlik jama'et xewpsizlik idarisidiki saqchi xanim teminligen téléfon nomurigha asasen, qeshqer Uyghur neshriyatigha téléfon qilip bu heqte uchur igileshke tirishtuq. Biraq, özini ishxana mudiri dep tonushturghan bir neper xitay xadim bu heqtiki so'allirimizgha özining jawab bérelmeydighanliqini bildürüp:"Bu mesile nazuk mesile, buni eng yaxshi siz j x idarisidin sorang. Men sizge bu heqte qalaymiqan jawab bérelmeymen" dédi.

Melum bolushiche, Uyghur élida tonulghan ataqliq sha'ir we yazghuchi haji mirzahid kérimi, 1959-yili aliy mektepte oquwatqan chaghlirida xitay da'iriliri teripidin "Yerlik milletchi", "Sherqiy türkistan teshkilati qurdi" dégen siyasiy qalpaqlar kiydürülüp, 1972-yilighiche türmige 13 yil qamalghan. Türmidin chiqqandin kéyinmu "Eksil'inqilabchi" dégen qalpaq bilen bilen yette yil nezerbend astida yashap, kéyin qeshqer sheherlik 6-ottura mektepke til-edebiyat oqutquchisi bolup orunlashqan. Kéyinki waqitlarda bolsa qeshqer Uyghur neshriyatida tehrir bolup ishligen.

Sha'ir we yazghuchi haji mirzahid kérimi eyni yillarda "Sanduq ichidiki bowaq" namliq meshhur shé'iri bilen keng Uyghur jama'itining hörmitige érishken.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet