Канада: баш министир терейдо хитай зияритидә һүсәнҗан җелил мәсилисини оттуриға қойиду

Мухбиримиз әркин
2016-08-22
Share
Huseyin-Jelil-305.jpg Һүсәйин җелилниң түрмигә кириштин бурунқи сүрити.
RFA File

Баш министир җустин терейдо 30‏-авғусттин 6‏-сентәбиргә қәдәр хитайни зиярәт қилиду. Канада һөкүмитиниң 18‏-авғуст елан қилған баянатида илгири сүрүшичә, терейдониң зиярити хитай баш министири ли кечяңниң тәклипигә бинаән орунлаштурулған.

У 7 күнлүк хитай зиярити мәзгилидә йәнә, 20 дөләт гуруһиниң 4 ‏- вә 5‏-сентәбир күнлири хаңҗуда ечилидиған башлиқлар йиғиниға иштирак қилиду.

Канада һөкүмити баянатида, терейдуниң бу җәрянида хитай рәһбәрләр, сода саһәси вә хәлқ аммиси билән учришидиғанлиқини, униң канада хитай оттурисида техиму кәң диалог қурушқа тиришидиғанлиқини билдүргән.

Тәмма терейдониң зиярәт күнтәртипидә кишилик һоқуқ қанчилик салмақни игиләйду? бәзи кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң диққити хитай түрмисидики канадалиқ сиясий мәһбус һүсәнҗан җелилға буралған.

Һүсәнҗан җелилниң канадада турушлуқ аяли камилә теләндибайиваниң билдүрүшичә, канада ташқи ишлар министирлиқиниң бир әмәлдари йеқинда униңға телефон қилип, һүсәнҗан җелилниң мәсилиси баш министир терейдониң күнтәртипидә барлиқини билдүргән. Камилә тиләндибайива дүшәнбә күни радийомизға сөһбәт елан қилип, һүсәнҗан җелилниң қоюп берилишигә, пәрзәнтлирини қойниға елишиға үмиди ашқанлиқини билдүрди.

Мухбир: йеқинда бәзи бир хәвәрләр чиқиватиду, қоюп берилиш еһтималлиқ бар, дәйдиған. Буниңға даир сиздә һәрқандақ бир учур йоқту?

Камилә: яқ, һечқандақ учур йоқ. Шу әмди бир адвокат билән көрүшүп бақай мән. Нәдин нәгичә боливатиду, бу хәвәрләр нәдин нәгичә, немә қилсақ болиду, дәп шуни ойлишиватқантуқ. Һазир тәтил болғачқа һәммә йәр тақақ.

Мухбир: өткәндә сиз оттаваға бир баридиғандәк қиливатимән, дегәндәк қиливататтиңиз? бардиңизму қандақ?

Камилә: бала билән барған, ташқи ишлар министирлиқиниң адәмлири билән көрүшкили. Берип яхши көрүшүп кәлдуқ. яхши қарши алди улар. Улар дәйду, биз әмди бу мәсилини оттуриға қоюп кәлдуқ 10 йилниң яқи. Пәскә чүшәмидуқ, бу мәсилини давамлиқ оттуриға қояғлиқ. Һазирқи әң игиз муһим мәсилиләр күнтәртипимиздә. Күндилик дәптиримиздә буниңдин әндишә қилма, хатирҗәм бол, дәп, шу ташқи ишлар министирлиқи хитай билән көрүшкәндә оттуриға қойиду, дәп шундақ җаваб бәрди.
Бизниң әлчиханидики адәмләр тәрҗиманлиримиз арқилиқ өйидикиләр билән көрүшиду, дәп шундақ дейишти.

Мухбир: бу канаданиң бейҗиңда турушлуқ әлчиханиси һүсәнҗан җелилниң қәшқәрдики уруқ-туғқанлири билән телефонда яки йүзтуранә көрүшкәнлики тоғрилиқ һәрқандақ мәлумат бәрдиму сизгә, биз униң аилиси билән көрүштуқ мундақ дәп?

Камилә: бир һәптиниң алдида ташқи ишлар министирлиқидики у қиз телефон қилиптикән, хәвириң болуп қалсун, биз көрүшкән өйдикилири билән. Улар йолдишиңни қәшқәргә апириптикән, ашу йәрдә туғқанлири вә достлири билән көрүштүргили. Һәммиси йиғилип көрүшти. 43 Дедиму 46 дедиму бәк есимдә йоқ сани. Шунчилик адәм келип көрүшүпту. Лекин қанчилик узун көрүштүрди уни билмәйдикән у қиз бала. Бизгә шундақ хәвәр кәлгән әлчиханидин, саңа йәткүзүп қояй, дедим, дәп телефонда дәп бәрди.

Мухбир: һүсәнҗан қариминиң һәдилири бурун үрүмчигә келип түрмидә көрүшәтти. Бу қетим уни үрүмчидин қәшқәргә апирип қәшқәрдә көрүштүрүптиму?

Камилә: һә, шу үрүмчидин қәшқәргә апирип, бирәр -икки күнлүк саяһәт қилдуруп, ашу қәшқәрдики түрмигә апарған охшайду. Ашу йәргә апирип туғқанлириға көрүштүрүпту....Лекин у қиз бала бизгә ениқ демәйватиду, немә иш қилишини. Биз давамлиқ оттуриға қоюватимиз, маву бизниң баш министир барғанда, у маву 9‏-айда маңидиғу, дәймән. Шу барған вақтида чоқум оттуриға қойиду. Чүнки, бу бизниң дәптиримиздә бар, сән хатирҗәм бол, буни оттуриға қойиду, деди.

Һүсәнҗан җелил 2005‏-йили өзбекистанда қолға елинип, кейинки йили хитайға өткүзүп берилгән. Шу йили үрүмчи шәһәрлик оттура сот тәрипидин "террорлуқ" билән әйиблинип муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинған иди.

Хитай һөкүмити йеқинда үрүмчи 1-түрмидики һүсәнҗан җелилниң муддәтсиз қамақ җазасини қисқартқан.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт