Güzelnur xanim: érim ilham toxti Uyghurlarning qanuniy heq-hoquqini telep qildi xalas!

Muxbirimiz méhriban
2014.01.17
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ilham-toxti-guzelnur-woeser.jpg Ilham toxti ependi tutulup kétishtin ikki kün ilgiri, tibet ayal yazghuchisi wo'eser ilham toxti ependining öyige yoqlap kelgende chüshken xatire süret. Soldin onggha: ilham toxti, ilham toxtining xanimi güzelnur we wo'eser xanim. 2014-Yili 13-yanwar, béyjing.
RFA/Méhriban

15-Yanwar charshenbe Uyghur öktichisi ilham toxti tutqun qilghandin kéyin, nurghunlighan kishilik hoquq teshkilatliri we amérika qatarliq bir qisim démokratik döletler bayanat bérip, ilham toxtining ehwaligha köngül bölüwatqanliqini bildürdi.

16-Yanwar peyshenbe küni xitay bayanatchisi xung léymu chet'el muxbirlirining so'allirigha jawab bérip, musteqil tetqiqatchi ilham toxtining “Qanun'gha xilapliq qilish” gumani bilen qolgha élin'ghanliqini bildürgen idi. Ilham toxtining ayali güzelnur xanim bügün radi'omiz Uyghur bölümi we köpligen xelq'ara metbu'atlarda inkas qayturup, ilham toxtining xitay qanunigha xilapliq ish qilmighanliqini, uning peqet Uyghurlarning qanunda belgilen'gen heq-hoquqinila telep qilghanliqini bildürdi.

17-Yanwar küni xitay da'irilirining ilham toxti ependi heqqide yenila héchqandaq uchur bermigenlikini bildürgen güzelnur xanim, özining ikki kündin buyan nurghunlighan xelq'ara metbu'atlarning ziyaritini qobul qilghanliqini bayan qildi.

Güzelnur xanim xelq'ara metbu'atlarning ziyaritini qobul qilghanda, otturigha qoyghan mesililer heqqide toxtilip, éri ilham toxtining héchqandaq gunahi yoqluqini tekitlidi. U ilham toxti ependining Uyghurlarning xitay qanunida belgilen'gen qanuniy heq-hoquqlirining heqiqiy emeliylishishini telep qilghanliqini, shunga xitay hökümitidin eng téz waqit ichide ilham toxtini gunahsiz dep qoyup bérishni ümid qilidighanliqini bildürdi.

Güzelnur xanimdin uning a'ilisining ikki kündin buyanqi ehwalini sorighinimizda, u, ishik sirtida yenila 10 nechche saqchining bu a'ilini kéche-kündüz nazaret qiliwatqanliqini, bügün chong oghlini mektepke aparghichimu 4 saqchining ularni nazaret qilip bille barghanliqini bildürdi. U yene u qéyni anisining salametliki barghanche nacharlishiwatqini üchün, bügün ilham toxtining akisi atushtin béyjinggha kelgenlikini we bir ikki kün ichide qéyni anisini atushqa yolgha salidighanliqini dep ötti.

Güzelnur xanim yene, özining nöwettiki yükining éghirliqinimu eskertip, mushundaq waqitta özining béshigha kéliwatqan herqandaq ishqa teyyar turalaydighan rohi haletni saqlashqa tirishiwatqanliqini bildürdi.

U hökümet da'irilirining hazirghiche özige ilham toxtining néme üchün tutqun qilin'ghanliqi heqqide resmiy uqturush qilmighanliqini bildürüp, ilham toxti ependini we bu qétim qolgha élinip ketken oqughuchilarning ehwalini sürüshtürüsh üchün béyjingdin adwokat tapqanliqini we özining ilham toxtining gunahsiz ikenlikini sözleydighan herqandaq pursetni qoldin bermeydighanliqini bildürdi.

Güzelnur xanim ziyaritimiz axirida, xitay tashqi ishlar bayanatchisi xung léyning sözige inkas qayturup, “Érim ilham toxti hergizmu junggo qanunigha xilapliq ish qilmidi. U peqet qelimi arqiliq, sözi arqiliq, tetqiqatliri arqiliq Uyghurlarning érishishke tégishlik bolghan qanuniy heq-hoquqlirigha érishishi kéreklikini teshebbus qildi. Men junggo hökümitining eng qisqa waqit ichide érim ilham toxtini we bu qétim tutqun qilin'ghan oqughuchilarni gunahisz dep qoyup bérishni ümid qilimen. Men bu yolda shuninggha teyyarlandimki, men 3 yil emes, belki ilhamni 30 yil saqlashqimu teyyarmen!” dégen sözler bilen gépini axirlashturdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.