Güzelnur xanim xitay hökümitining ilham toxtigha töhmet chaplawatqanliqini bildürdi

Muxbirimiz méhriban
2014.07.30
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ilham-toxti-guzelnur.jpg Ilham toxti ependi tutulup kétishtin ikki kün ilgiri xanimi güzelnur bilen öz öyide. 2014-Yili 13-yanwar, béyjing.
RFA/Méhriban

Ürümchi teptish mehkimisining éri ilham toxtigha artqan atalmish jinayetler heqqide toxtalghan güzelnur xanim, xitay hökümitining érige töhmet chaplawatqanliqini bildürdi we xelq'ara jama'etni mezkur délogha köngül bölüshke chaqirdi.

30-Iyul xitay hökümet axbaratliri ürümchi teptish mehkimisining türmidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxtini “Döletni parchilash jinayiti” bilen eyiblep, uning délosini ürümchi ottura sotqa yollan'ghanliqini xewer qilin'ghan idi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan güzelnur xanim, éri ilham toxtining atalmish “Döletni parchilash jinayiti” bilen eyiblen'genliki heqqidiki xewerning özini qattiq chöchütkenlikini, da'irilerning bu yil 15-yanwar ilham ependini béyjingdiki öyidin tutup eketkendin buyan u we uning a'ilisige eng éghir külpetlerni salghanni az dep, emdi uni héchqandaq qanuniy tertipke uyghun bolmighan bu xil usulda eyiblishini qobul qilalmaydighanliqini bildürdi.

Güzelnur xanim, éri ilham toxtigha artilghan “Döletni parchilash” jinayitining töhmet ikenlikini we buningdin qattiq ghezeplen'genlikini bildürüp mundaq dédi: ürümchi teptish mehkimisi érim ilham toxtining délosini sotqa yollighanliqi heqqide bizge we adwokatqa héchqandaq uqturush qilghini yoq. Men bu xewerni hökümet toridin körüwatimen. Xewerni tordin oqughandiki tunji tesiratim, shinjang da'irilirining ilham toxtigha artqan atalmish “Döletni parchilash we qutratquluq qilish jinayiti” din qattiq chöchüsh we özümni yoqitip qoyush boldi. Shu tapta öyimiz aldidiki meydanda olturimen, öyge kirgüdek halim yoq. Chünki érim ilham toxti ular artqan bu jinayetlerning héchqaysini sadir qilmidi. Ular ispatsiz halda érim ilham toxtigha töhmet qiliwatidu.

Güzelnur xanim yene shu tapta ilham ependining adwokati li fangping we uning dostliri woysér wang lishong ependiler bilen alaqilishishke tirishiwatqanliqini we adwokat arqiliq ürümchi da'irilirining bu yolsizliqi üstidin erz qilidighanliqini bildürdi.

Güzelnur: men hazir érim ilham toxtining adwokati li fangping bilen alaqilishishke tirishiwatimen. Li fangping bilen alaqilishelisemla uni ürümchige ewetip ehwalni sürüshtürimen we ularni qanuniy jawabkarliqqa tartimen. Chünki ürümchi teptish mehkimisi érim heqqidiki eyibleshni ilham toxtining ayali bolghan manga, érimning uruq tughqanliri yaki adwokatqa uqturmidi, bu qanunsizliq. Ular özi tüzgen qanunni özi buzuwatidu. Buni qobul qilghili bolmaydu.
Xitay hökümitidin Uyghurlarning qanuniy heq-hoquqlirini telep qilish bilen dunyagha tonulghan ilham toxti ependi bu yil 15-yanwar tutqun qilin'ghandin buyan, xitay da'iriliridin ilham toxtini qoyup bérishni telep qélish chaqiriqi barghanche kücheymekte.

Emma, xitay da'iriliri ilham ependini qoyup bérish heqqidiki teleplerge qulaq salmighandin sirt, ilham ependige amérika qelemkeshler jem'iyiti teripidin bérilgen “Barbara goldsmit” namidiki erkin yézish mukapatini“Xitayning ichki ishlirigha qopalliq bilen arilashqanliq” dep eyibligen idi.

Chet'ellerdiki Uyghur teshkilatliridin dunya Uyghur qurultiyi we Uyghur kishilik hoquqni ilgiri sürüsh jem'iyiti we köpligen xelq'ara kishilik hoquq teshkilatlirimu xitay da'irilirining ilham toxtidek tinch yol bilen Uyghurlarning qanuniy heq-hoquqlirini telep qilghan bir ziyaliygha “Döletni parchilash” jinayiti artishining asassiz ikenlikini bildürüp, xitay hökümitini Uyghur ziyaliysi ilham toxtini shertsiz qoyup bérishke chaqirdi.

Ilham toxti “Döletni parchilash” jinayiti bilen eyibligendin kéyin, amérika dölet ishlar ministirliqimu xitay hökümitini ilham toxtini derhal qoyup bérishkiche chaqirdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.