Ilham toxtigha bérilgen "Waymar kishilik hoquq mukapati" ni tarqitish murasimi ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2017-12-11
Share
waymar-mukapati-ilham-toxti-1.jpg (Ongdin) ilham toxti guruppisining re'isi enwerjan, waymar shehirining sheher bashliqi stéfan wulf, waymar mukapati bölümi mes'uli annégrét nikél, xeter astidiki milletlerni qoghdash teshkilati re'isi ulrix déliyus, ilham toxti guruppisining mes'uli, proféssor mari xolizman xanim. Enwerjan "Waymarning sherep qamusi" gha béghishlima yazmaqta. 2017-Yili 10-dékabir, waymar, gérmaniye.
RFA/Ekrem

2017-Yilliq "Waymar kishilik hoquq mukapati" ni tarqitish murasimi, bügün, yeni 12-ayning 10-küni gérmaniyening waymar shehiride daghdughiliq ötküzüldi. Murasimgha waymar sheherlik hökümetning muhim erbabliri we xelq'ara kishilik hoquq sahesidiki tonulghan kishiler qatnashti.

"Dunya kishilik hoquq küni" ge toghra kelgen bu murasim gérmaniyening türin'gen shtatidiki "Yawropaning medeniyet shehiri" dep atalghan waymar shehirining hökümet binasida ötküzüldi. Murasimgha waymar sheherlik hökümetning re'isi stéfan wulf bashchiliqidiki hökümet xadimliri, "Waymar kishilik hoquq mukapati" ishxanisining mes'ulliridin doktor annégrét nikél, gérmaniye parlaméntining ezaliridin gundula ga'uzé, margarétta ba'uzé we yüzligen her sahe kishiliri ishtirak qildi.

Mukapat tarqitish murasimgha yene d u q ning re'isi dolqun eysa bashliqidiki 20 din artuq Uyghur wekiller myunxén, karlsrux, frankfurt qatarliq sheherlerdin kélip qatnashti. Murasimda "Tehdit astidiki milletlerni qoghdash teshkilati" din ulrix déliyus bashliq bir bölek xadimlar, "Ilham toxti guruppisi" din enwerjan, proféssor mari xolizman, we Uyghur témisida kitab yézish bilen tonulghan yazghuchi in'gérd xanimlarmu bar idi.

Bu murasim, bu yil 6-ayning 29-küni ilham toxtigha bérilgen "Waymar kishilik hoquq mukapati" ni tarqitish murasimi bolup, murasim resmiy bashlinishtin ilgiri muxbirlarni kütüwélish yighini uyushturuldi.

Mukapat tarqitish murasim aldi bilen ilham toxtining türme hayatigha béghishlan'ghan tesirlik muzika bilen bashlandi. Andin waymar sheherlik hökümetning bayanatchisi ulrix délman ependi söz élip, "Waymar kishilik hoquq mukapati" ning néme üchün xitay türmisidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxtigha layiq körülgenliki heqqide izahat bérip ötti. A u sözide: "Ilham toxti tinchliq yoli bilen zulum astidiki Uyghurlarning kishilik heq-hoquqlirini qolgha keltürüsh yolida körsetken xizmetliri we bu yolda töligen bedelliri üchün bu mukapatqa layiq idi," dégenlerni tilgha aldi.

Murasimda kishilerde chungqur tesir qaldurghan bir ish shu boldiki, gérmaniye parlaméntining ezasi, meshhur siyasetchi gundula xanimning ilham toxti heqqide sözligen uzun nutqi boldi. Gundula xanim ilham toxti heqqide u qeder chungqur izden'genki, ilham toxtining shexsiy iqtisadining tonglitilip, a'ilisining weyran bolghanliqi we a'ilisining hazirqi qiyin hayati, a'ilisidikilerning ilham toxti bilen türmige bérip körüshelmeywatqanliqi, ilham toxtining ten salametlikining barghanséri nacharlishiwatqanliqi qatarliqlarni nahayiti inchike teswirlep körsetti. U yene ilham toxtining erkin chaghlirida xitayning türlük tehditlirige, qanche qétimlap tutup turup tekshürüshlirige pisent qilmay, zulum astidiki Uyghurlarning heq-hoquqi üchün küresh qilishni dawamlashturghanliqini etrapliq bayan qildi.

Bu murasimda "Ilham toxti guruppisi" ning re'isi enwerjan, proféssor mari xolizman xanimlarmu nutuqlar sözlep, ilham toxtining hayati heqqide chüshenchiler berdi we waymar shehirining bu mukapatni ilham toxtigha layiq körgenlikige rehmet éytti.

D u q ning re'isi dolqun eysa ependi bu murasim heqqide toxtalghanda, bu mukapatning yalghuz ilham toxtighila emes, belki pütün Uyghur millitige bérilgen bir sherep ikenlikini alahide eskertti.

Xitay türmisidiki Uyghur öktichi ziyaliysi ilham toxtigha "Waymar kishilik hoquq mukapati" bérishni tewsiye qilghanlar "Tehdit astidiki milletlerni qoghdash teshkilati" bilen "Ilham toxti guruppisi" bolup, sheher bashliqi stéfan wolf ependi mukapat longqisini ulrix déliyus we enwerjan ependilerge teqdim qilghanda zal ichide güldüras alqish sadaliri yangridi.

Waymar sheherlik hökümetning bayanatchisi ulrix délman ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qilghanda, "Bu mukapatni ilham toxtigha bérip toghra qilghanliqimiz ispatlandi," dédi.

U munularni tilgha aldi: "Waymar sheherlik hökümet bu mukapatqa ilham toxtini namzat tallap nahayiti toghra qilghan. Bügün bu yerde ilham toxti heqqide bolun'ghan sözler, ilham toxtining türme hayati, uning Uyghurlarning erkinliki, kishilik heq-hoquqi yolida qilghan küreshliri, xitayning uninggha qilghan heqsizliqi bu mukapatning uninggha bérilip toghra qilin'ghanliqini ispatlidi. Bizge bu mukapatni ilham toxtigha bérishni saye qilghan 'ilham toxti guruppisi' gha we 'tehdit astidiki milletlerni qoghdash teshkilati' gha rehmitimni bildürimen."

"Ilham toxti guruppisi" ning re'isi enwerjan ependige mikrofonimizni uzatqinimizda, u özining bügünki bu murasimdin köp hayajanlan'ghanliqini eskertti.

Gérmaniye parlamént ezasi margarétta ba'uzé xanimmu ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: "Bügün qaltis bir kün boldi. Ilham toxti üchünmu, Uyghur xelqi üchünmu, Uyghur xelqining heqqaniy dewasini qollawatqan kishiler üchünmu hemde 'tehdit astidiki milletlerni qoghdash teshkilati' we 'ilham toxti guruppisi' üchünmu qaltis kün boldi. Biz xitay türmisidiki ilham toxtini dunyaning unutmighanliqini, untumaydighanliqini, heqsizliqning eyiblinip, heqqaniyetning qollashqa érishidighanliqini pütün alemge jakarliduq."

Frankfurtta yashawatqan "Sherqiy türkistan medeniyet merkizi" ning re'isi, Uyghur ziyaliysi küresh ataxan ependimu bügünki bu menziridin bekla tesirlen'genlikini tilgha aldi.

Bügünki bu murasimda Uyghurlarni hayajan'gha chömdüridighan köpligen tesirlik nutuqlar, pa'aliyetler bolup ötti. Bu heqte kéyinki programmilirimizda dawamliq toxtilimiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet