Yawropa ittipaqi xitay bilen bolghan di'alogda ilham toxti mesilisini tilgha almaqchi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2017-06-23
Élxet
Pikir
Share
Print
Resimde: otturidiki kishi yawropa parlaménti kishilik hoquq komitétining re'isi pi'er antoni'o panzeri ependi. 2017-Yili 26-yanwar.
Resimde: otturidiki kishi yawropa parlaménti kishilik hoquq komitétining re'isi pi'er antoni'o panzeri ependi. 2017-Yili 26-yanwar.
RFA/Ekrem

Panzeri ependi yawropa ittipaqi-xitay kishilik hoquq di'alogida türmidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxti mesilisini tilgha élishni tekitligen.

22-Iyun bashlan'ghan 24-iyun axirlishidighan 35-nöwetlik yawropa ittipaqi-xitay kishilik hoquq di'alogi heqqide yawropa ittipaqi tor bétide 22-iyun élan qilin'ghan bayanattin melum bolushiche, yawropa ittipaqi kishilik hoquq komitétining re'isi pi'er antoni'o panzeri ependi di'alog jeryanida türmidiki xitay yazghuchisi lyu shawbo we Uyghur ziyaliysi ilham toxti mesilisini tilgha élishni tekitligen.  

Bayanatta bayan qilinishiche, 2015-yili toxtap qalghan yawropa ittipaqi-xitay kishilik hoquq di'alogini dawamlashturush pikri, bu yil 6-ayning 1-künidin 6-künigiche ötküzülgen yawropa ittipaqi-xitay aliy derijilikler uchrishishi yighinida otturigha qoyulghan. Yighinda 35-nöwetlik di'alogni 22-iyun bashlashqa her ikki terep qoshulghan.  

Ikki terepning di'alogi bashlinishtin ilgiri, yawropa ittipaqi 19-iyun küni 10 gha yéqin xelq'ara kishilik hoquq teshkilatlirining wekillirini bélgiye paytexti biryusséldiki yawropa ittipaqi tashqi ishlar ministirliqigha teklip qilip, xitay bilen bolghan di'alogda otturigha qoyushqa tégishlik mesililer üstide söhbet ötküzgen idi. Bu söhbetke qatnashqan d u q bash katipi dolqun eysa we ilham toxti guruppisining re'isi eniwerjan ependiler, yighinda Uyghurlarning nöwettiki weziyitidin etrapliq melumatlar bérish bilen birge, ilham toxti mesilisini nuqtiliq halda tekitlep, yawropa ittipaqi-xitay di'alogida bu mesilini choqum küntertipte tutushnimu telep qilghan.  

Yawropa ittipaqi kishilik hoquq komitéti re'isi panzeri ependining yawropa ittipaqining xitay bilen 22-iyun bashlan'ghan di'alogda, bashqa kishilik hoquq mesililirini otturigha qoyush bilen birge, ilham toxti mesilisinimu tilgha élishni tekitlep, ilham toxtining alahide ismini atap ötkenliki Uyghurlarning diqqitini jelp qildi. Ilham toxti guruppisining re'isi eniwerjan ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qilip, yawropa ittipaqi kishilik hoquq komitéti re'isi panzeri ependining bu jasaritidin köp memnun bolghanliqini tilgha aldi. U sözide, bu qétim di'alogqa munasiwetlik uchurlarning mezmuninimu qisqiche sherhlep ötti. 

D u q bash katipi dolqun eysa ependi, yawropa ittipaqi élan qilghan 22-iyundiki bayanat heqqide toxtalghanda, yawropa ittipaqining xitay bilen bolghan kishilik hoquq di'alogida bir ijabiy qedem basqanliqini tekitlidi.  

Halbuki, 18-iyun küni 10 gha yéqin kishilik hoquq teshkilati birleshme bayanat élan qilip, yawro ittipaqi-xitay otturisidiki kishilik hoquq di'alogining xitayda depsendichilikke uchrawatqan milletler we xelqlerge nisbeten héch paydisi bolmighanliqini, xitayda kishilik hoquq weziyitide ijabiy bir özgirish barliqqa kelmigüche, bu xildiki di'alogni emeldin qaldurushni telep qilishqan idi. Emma panzeri ependi bu heqte bashqiche qarashni ilgiri sürgen. Uning 22-iyun élan qilin'ghan bayanatta bildürüshiche, herqandaq pursettin ünümlük paydilinip, xitay bilen bolghan di'alogni dawamlashturush we kücheytishning xitaydiki kishilik hoquq mesilisini yaxshilashqa haman bir küni paydisi hem türtkisi bolidiken. 

Yawropa ittipaqi kishilik hoquq komitéti re'isi panzeri ependige Uyghurlar mesilisi natonush emes. D u q bash katipi dolqun eysa ependi bu yil 1-aydin 6-ayghiche bolghan ariliqta uning bilen köp qétim uchriship, Uyghurlar mesilisi heqqide doklatlar teqdim qilghan. Bu yil 1-ayda panzeri ependi yawropa ittipaqi kishilik hoquq komitétigha re'isi bolup saylinip uzun ötmey, d u q re'isi rabiye xanim, mu'awin re'isi ömer qanat we bash katip dolqun eysa ependilerni yawropa parlaméntidiki ishxanisida qobul qilghanda, özining Uyghurlar mesilisige qiziqidighanliqini we köngül bölidighanliqini bildürgen idi. Dolqun eysa ependi bu heqte toxtilip, italiyelik bu kishining kishilik hoquq komitétigha re'is bolup saylan'ghandin buyan, Uyghurlar mesilisige diqqitini bérip kéliwatqanliqini eskertti.  

Dolqun eysa ependining bildürüshiche, bu yilning axirighiche yawropa parlaméntidiki Uyghur dostlirining yardimi bilen, d u q biryusséldiki parlamént binasida yene bir qisim pa'aliyetlerni élip baridiken.

Toluq bet