Dunya Uyghur qurultiyining b d t diki pa'aliyetliri bashlandi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2017-09-13
Share
dolqun-eysa-bdt-36-kengesh-2.jpg D u q bash katipi, wakaletsiz milletler teshkilatining mu'awin re'isi dolqun eysa ependi b d t kishilik hoquq kéngishining 36-nöwetlik yighinida Uyghur mesilisini anglatmaqta. 2017-Yili 11-séntebir, jenwe.
RFA/Ekrem

D u q xadimliri b d t 36-nöwetlik kishilik hoquq kéngishi yighinida Uyghurlar mesilisini otturigha qoyushqa bashlidi.

11-Séntebirdin étibaren d u q bash katipi, wakaletsiz milletler teshkilatining mu'awin re'isi dolqun eysa, qurultay programma mudiri pitér érwin we qurultay xizmetchisi rayin ependilerning shiwétsariyening jenwe shehiridiki birleshken döletler teshkilati (b d t) kishilik hoquq kéngishining 36-nöwetlik yighinida Uyghurlar mesilisini anglitish pa'aliyetlirini bashlidi.

B d t 36-nöwetlik kishilik hoquq kéngishi yighini 11-séntebirdin 27-séntebirgiche dawam qilidiken. D u q ning 3 neper xadimi ikki hepte türlük mezmundiki yighinlargha qatniship we doklatlar teqdim qilip, Uyghur mesilisini anglitishqa tirishidiken.

Gerche d u q xadimlirining b d t diki pa'aliyetliri cheklimige uchrimighan bolsimu, bir bölek Uyghurlarning b d t binasi aldida heptige sozulghan namayish qilish pilani b d t da'iriliri teripidin testiqlanmighan. B d t ning nyu-yorktiki merkizi bu yil aprélda xitayning bésimi bilen dolqun eysani yighin zalidin chiqiriwetken idi. Bu weqe xelq'arada ghulghula we naraziliqlargha seweb bolghan.

"Kishilik hoquqni közitish teshkilati" 5-séntebir jenwede élan qilghan zor hejimlik doklatida xitay hökümitining birleshken döletler teshkilatining kishilik hoquqqa mensup xizmet méxanizmigha qopalliq bilen ariliship, b d t ning normal xizmitini aqsitip qoyuwatqanliqi, buning bilen bir qisim öktichi pikirdikilerning, jümlidin dolqun eysaning bu seweblik köp dishwarchiliqqa uchrighanliqini tepsiliy bayan qilghan idi.

Bügün b d t yighin meydanidin ziyaritimizni qobul qilghan dolqun eysa ependi, xitayning Uyghur diyarida yalghuz Uyghurlarning awazinila boghup qalmastin, belki Uyghur mesilisining hetta erkin dunyada, bolupmu b d t da otturigha qoyulushigha qarshi chamining yétishiche heriket qiliwatqanliqini eskertti hemde bundaq bir jiddiy mezgilde b d t yighinigha qatnishishning ehmiyitining zor bolidighanliqini tilgha aldi.

Bu qétim d u q ning b d t diki pa'aliyetliri doklatlar teqdim qilish, nutuq sözlesh, teshwiqat pa'aliyetliri élip bérish bilenla cheklenmeydiken. D u q xadimliri yene herqaysi ellerning b d t diki elchiliri bilen ayrim-ayrim körüshüp, Uyghurlarning nöwettiki weziyiti heqqide söhbetler élip baridiken.

D u q ning programma mudiri pitér érwin ependimu b d t da turup téléfon ziyaritimizni qobul qildi. Özining 11-séntebir chaqirilghan kishilik hoquq kéngishi yighinda Uyghurlar duch kéliwatqan mewjut zulumlarni anglatqanliqini tekitlidi. U mundaq dédi: "Uyghurlar bügün xitay hakimiyiti teripidin dunyadiki héch bir millet körüp baqmighan éghir zulumlargha duch kéliwatidu. Shi jinping hakimiyiti bu milletni millet süpitide assimilyatsiye qilip éritip tügitish, basturup yoqitish siyasiti yürgüzüwatidu. Xitaygha qarshi chiqqan Uyghurmu, xitay üchün xizmet qilghan Uyghurmu, süküt qilghan Uyghurmu, wetinini terk etken Uyghurmu, Uyghur bolghanliqini üchünla misli körülmigen ziyankeshliklerge uchrawatidu. Uyghurlarning til, medeniyet, örp-adet, diniy étiqad we bashqa barliq kishilik heqliri tajawuzgha duch kéliwatidu. Men bu qétimqi yighinda bu mesililerni misalliri bilen etrapliq otturigha qoyup, dunya jama'itining, b d t we herqaysi döletler wekillirining aldida tesir qozghashqa, diqqet jelp qilishqa tirishtim."

Dolqun eysa ependi ziyaritimiz esnasida yene bu qétimqi b d t yighini jeryanida Uyghurlargha wakaliten élip baridighan pa'aliyetliri toghriliqmu bizni etrapliq uchurlar bilen teminlidi.

D u q xadimliri b d t diki bu qétimqi pa'aliyetliri jeryanida yene misirdiki tutqundin qutulup türkiyede waqitliq panahlinip turuwatqan Uyghur mesilisinimu hel qilish üchün térishchanliq körsitidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet