Tetqiqatchi küresh tahirning bir yildin buyan qamaqta ikenliki delillendi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2018-10-30
Share
Tetqiqatchi-Kuresh-Tahir-01.jpg Türmige qamalghan Uyghur aptonom rayonluq ijtima'iy penler akadémiyisining tetqiqatchisi küresh tahir ependim (ongda) sha'ir tahir hamut (solda) bilen birge.
Social Media

Yéqinda ijtima'iy taratqularda tarqalghan tutqun qilin'ghan ziyaliylar heqqidiki bir tizimlikte, Uyghur aptonom rayonluq ijtima'iy penler akadémiyisining tetqiqatchisi, meshhur sha'ir tahir talipning oghli küresh tahirning qamaqta ikenliki tilgha élin'ghan idi. Muxbirimizning éniqlashliri dawamida, shinjang ijtima'iy penler akadémiyisining bir xadimi küresh tahirning bir yil burun qeshqerdin kelgen saqchilar teripidin tutup kétilgenliki, uning shuningdin béri xizmet ornida yoqluqini bayan qildi. Töwende muxbirimiz shöhret hoshurning bu heqte teyyarlighan programmisi diqqitinglarda bolidu.

Muhajirettiki Uyghur ziyaliyliridin abduweli ayup bilen tahir hamut teripidin tüzülgen "Tutqun qilin'ghan Uyghur ziyaliyliri" namidiki tizimlikte yéqinqi ikki yilda Uyghur jem'iyitining herqaysi saheliridin tutqun qilin'ghan 98 neper ziyaliyning ismi we xizmet orni körsitilgen. Mutleq köpinchisi ijtima'iy pen saheside közge körün'gen, netije yaratqan, ilmiy tetqiqat we ijtima'iy hayatta yétekchilik rol oynap kelgen bu shexsler arisida, shinjang ijtima'iy penler akadémiyisining tetqiqatchisi küresh tahirningmu ismi tilgha élin'ghan. Mezkur ijtima'iy penler akadémiyisining ma famililik bir xadimi, deslepte küresh tahirni tonumaydighanliqini bildürdi, emma arqidin, u küresh tahirni tonuydighanliqini, emma ehwalidin xewersizlikini bayan qildi. Biz uningdin nöwette küresh tahirning xizmet ornida bar-yoqluqini sorighinimizda, u küresh tahirning burun ijtima'iy penler akadémiyeside ishligenlikini tilgha aldi. Biz uningdin küresh tahirning bu orundin qachan we néme üchün ayrilghanliqini sorighinimizda, u nöwette özining xizmet ornida emeslikini, shunga bu heqte jawab bérelmeydighanliqini éytti. U yene biz eger idarisige téléfon qilsaq bu heqte jawab béreleydighanliqini eskertti. Emma u sözliri arisida, küresh tahirning tutqunda ikenlikini inkar qilmidi. 

Xitayche "Beydu" uchur ambirida tonushturulushiche, küresh tahir 1969 ‏-yili qeshqerde tughulghan. 1993 ‏-Yili merkizi milletler uniwérsitétini püttürüp, shu yili shinjang ijtima'iy penler akadémiyesige ishqa chüshken. U mezkur akadémiyening "Chet'el tillirining Uyghur edebiy til tereqqiyatigha körsetken tesiri" qatarliq besh chong tetqiqat türige ishtirak qilghan. U 1993 ‏-yilidin 2009 ‏-yiligha qeder, Uyghur rayonidiki herqaysi gézit-zhurnallarda "'türkiy tillar diwani' din qaraxaniylar dölitining ma'arip ishlirigha nezer" qatarliq 66 parche ilmiy maqale élan qilghan. Uning "Uyghur tili di'aléktliridiki türkche sözler" namliq bir kitabi neshr qilin'ghan. 

Biz bu mol hosulluq tetqiqatchi küresh tahirning qachan tutulghanliqi we qeyerde tutup turuluwatqanliqini éniqlash üchün shinjang ijtima'iy penler akadémiyesige téléfon qilduq. Nöwetchi xadim küresh tahirning bir yil burun tutqun qilin'ghanliqini ashkarilidi. Küresh tahirning éniq qaysi küni tutulghanliqini dep bérilmigen nöwetchi xadim, uning qeshqer saqchiliri teripidin tutqun qilin'ghanliqini tilgha aldi. Emma küresh tahirning néme üchün tutulghanliqi heqqide melumat bérelmidi. 

Küresh tahirning ottura mektep we aliy mekteptiki sawaqdishi, amérikidiki Uyghur pa'aliyetchi, sha'ir tahir hamut küresh tahirning ötken yili ‏-19iyun küni tutulghanliqini tilgha aldi we uning ilmiy tetqiqat ishlirida adette jiddiy we nazuk témilargha köprek merkezlishidighanliqini, shunga uning tetqiqat eserliri yaki pa'aliyetliri seweblik tutqun qilin'ghanliq éhtimalliqini bayan qildi. U yene köprek éhtimalliq süpitide, türkiyening nigde dégen jayida échilghan bir türkologiye yighinigha qatnashqanliqining seweb bolghanliqini ilgiri sürdi. Biz ijtima'iy penler akadémiyisining nöwetchi xadimidin küresh tahirning nöwette lagér yaki türmide ikenlikini sorighinimizda, uning qanun organlirining bu heqtiki hökümidin xewersizlikini, shunga uning nede tutup turuluwatqanliqidin xewersizlikini éytti. 

Sha'ir tahir hamut küresh tahirning késilip bolun'ghanliqi heqqide jem'iyettin xewer anglighanliqini, emma bu uchurning toghriliqigha a'it birer delilni uchratmighanliqini eskertti. 

Sha'ir tahir hamutning yéqin alaqe torliridin igiligenlirige asasen bayan qilishiche, küresh tahirning dadisi, tonulghan sha'ir tahir talip؛ inisi ilham tahir we bir singlisimu tutqundiken. 

Küresh tahir heqqide "Beydu" uchur ambiridiki tonushturushta uning 2009 ‏-yildin kéyinki ilmiy emgekliri heqqide melumat bérilmigen. Sha'ir tahir hamut, küresh tahirning ilmiy tetqiqat pa'aliyitining 2009 ‏-yildin kéyinmu toxtimighanliqi, téximu yirik tetqiqat netijilirini élan qilish basquchida, uning tutqun qilin'ghanliqini bayan qildi.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, yuqirida Uyghur aptonom rayonluq ijtima'iy penler akadémiyisining tetqiqatchisi küresh tahirning bir yil burun qeshqer saqchiliri teripidin tutulghanliqining delillen'genliki heqqide anglitish berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet