Хитай түрмисидин қоюп берилгән моңғул кишилик һоқуқ паалийәтчиси хада билән сөһбәт

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2014-12-23
Share
xada-mongghul-oktichi-305.jpg Моңғул кишилик һоқуқ паалийәтчиси хада өз өйидә. 2014-Йили 23-декабир.
RFA/Qutluq

19 Йиллиқ сиясий мәһбуслуқ һаятини ахирлаштуруп 9-декабир хитай түрмисидин қоюп берилгән моңғул кишилик һоқуқ паалийәтчиси хада бүгүн радиойимизниң зияритини қобул қилип түрмидин қоюп берилгәндин буянқи өзи дуч келиватқан бир қисим сиясий бесимлар вә иқтисадий қийинчилиқлар һәққидә тохтилип өтти.

Хада 1995-йили "дөләтни парчилаш" җинайити билән әйиблинип 15 йиллиқ қамақ җазасиға буйрулған. Һалбуки, җаза муддити тошқан болсиму, у әйни вақитта йәнә қайтидин ички моңғулниң шималидики бир тутуп туруш түрмисигә 4 йил солап қоюлған.

Хада ички моңғулдики әң узун кесилгән сиясий мәһбуслардин бири болуп, у, ички моңғулға алий аптономийә тәләп қилип язған мақалилири сәвәбидин түрмигә ташланған иди.

Диққитиңлар хада билән елип барған сөһбитимиздә болсун.

Мухбир: яхшимусиз? сиз хада әпәнди боламсиз?
Җаваб: яқ,мән оғли.

Мухбир: һә, сиз оғли веилиси боламсиз?
Вәилиси: шундақ мән оғли,туруп туруң,дадамға телефонни берәй.
Хада: вәй,мән хада болимән.

Мухбир: яхшимусиз, хада әпәнди.
Хада: һимм...

Мухбир: мән сизниң әркинликкә чиққанлиңизни тәбрикләймән.
Хада: рәһмәт.

Мухбир: сизниң һазирқи әһвалиңиз қандақрақ?
Хада: мениң һазирқи әһвалим яхши әмәс.

Мухбир: яхши әмәсму? сизниң саламәтликиңиз қандақрақ?
Хада: саламәтликим яхши әмәс.

Мухбир: қайси тәрәптин әң начар, чүшәндүрүп берәмсиз?
Хада: мәндә һазир ениқланған 10 нәччә хилдин артуқ кесәл бар. Буниң ичидә һәммидин еғиррақи йүрәк қан томурлири қетишиш кесили.

Мухбир: униңдин башқа йәнә һазир қайси тәрәпләрдә қийинчилиқиңиз бар?
Хада:һазир турмуш җәһәттин әң чоң қийинчилиқим бар.

Мухбир: турмуш җәһәттин әң чоң қийинчилиқиңиз барму?
Хада:шундақ.

Мухбир: сизни сақчи вә һөкүмәт даирилириниң көзитиши қаттиқ болуватамду?
Хада: шундақ. Улар мениң чәтәл мухбирлириниң зияритини қобул қилишимни чәкләш билән биргә, идийә җәһәттин өзгириш һасил қилип, өзлиригә маслишишимни тәләп қиливатиду. Турмушимиз тәдриҗий һалда қийинлишиватиду.

Мухбир: сиз һазир әркин сиртқа чиқип кишиләр билән параңлашсиңиз боламду?
Хада: болиду. Лекин пайлақчилар арқимиздин марап йүрүшиду. Телефонимизни оғрилиқчә тиңшайду. Телефонимиз бәзидә уланмайду. Улансиму сөзлишип бола-болмайла үзүлүп кетиду.

Мухбир: сизниң һазир ички моңғулдики достлириңиз вә тонушлириңиз билән учришиш вә алақә қилишиңиз тәсму?
Хада: шундақ,мән һазир түрмидин чиққили йерим ай болуп қалди. Әмма достлиримдин һечким мени йоқлап кәлмиди. Сәвәби һөкүмәт даирилири уларға "хада билән көрүшмәңлар" дәп буйруқ қилған.

Мухбир: шундақму?
Хада: шундақ,шундақ болмиса достлирим мени йоқлап келәтти.

Мухбир:сиз түрмидики вақтиңизда уйғур, тибәтләрни учраттиңизму?
Хада: яқ.

Мухбир: сиз түрмидә учратқан мәһбуслар асасән хәнзу вә моңғулларму?
Хада: шундақ, тоғра.

Мухбир: түрмидә көплигән моңғул мәһбуслар барму?
Хада: бар. Шундақ дәп аңлидим.

Мухбир: сиз хәлқара җәмийәттин вә чәтәлдики моңғул мустәқилчилиридин қандақ ярдәм тәләп қилисиз?
Хада: мән алди билән улардин маңа турмуш ярдәм пули беришини сораймән. Кесилимни давалитимән. Һазир турмушум бәк начар, кесәл көрситиш имканийитим йоқ. Тамақ йийишимизму тәскә тохтаватиду.

Мухбир: сиз һазир иқтисадий җәһәттин бәк қийниливатамсиз?
Хада: шундақ. Мән түрмидин чиққандин бери, бизниң туғқанлиримиз ярдәм қилмиған болса, биз тамақ йийәлмигән болаттуқ. Бизниң турмушимиз бәк хәтәрлик.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт