Рабийә қадир ханим хәлқара җәмийәтни патигүл ғуламниң қоюп берилиши үчүн һәрикәт қилишқа чақирди

Мухбиримиз гүлчеһрә
2016-03-30
Share
rabiye-qadir-yaponiye.jpg Д у қ рәиси рабийә қадир ханим мухбирларни күтүвелиш йиғинида сөз қилмақта. 2013-Йили 2-июн, токйо.
AFP

5-Июл ғайиблиридин имаммәмәт елиниң аниси патигүл ғулам ханимниң людаван түрмисигә қамалғанлиқи мәлум болди. Радиомиз арқилиқ патигүл ғуламниң әһвалидин шундақла хитай даирилириниң униңға йепиқ сот ачидиғанлиқидин хәвәрдар болған уйғур тәшкилатлири вә кишилик һоқуқ органлири униң түрмидин қоюп берилиши үчүн һәрикәткә кәлмәктә. Бүгүн бу һәқтә мәхсус инкас қайтурған уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханим, америка президенти обаманиң нөвәттә дуня ядро бихәтәрлик йиғини үчүн вашингтонға кәлгән ши җинпиңдин, балилири наһәқ түрмиләргә соланған уйғур аниларниң символи болған патигүл ғуламни шәртсиз қоюп беришни тәләп қилишқа чақирғанлиқини вә пүтүн дунядики адаләтпәрвәр дөләт вә тәшкилатларниму охшашла бу мәсилә көңүл бөлүши вә хитайға бу һәқтә бесим ишлитиши үчүн паалийәт елип бериватқанлиқини билдүрди.

Үрүмчидин радиомизға учур бәргүчи мәлум бир киши гәрчә, йиллардин буян 5-июл вәқәсидә ғайиб болған оғлини издәшни тохтатмиған патигүл ғуламниң 2014-йили 5-айниң 27‏-күни хитай дөләт бихәтәрлик тармақлири тәрипидин үрүмчидики өйидин тутуп кетилгәнлики вә  7-апрел униң үстидин аилисидикиләрниму қатнаштурмастин йепиқ сот ачмақчи болуватқанлиқини ашкарилиған болсиму, әмма патигүл ғуламниң қәйәрдә тутуп турулуватқанлиқи намәлум иди, бүгүн бу һәқтә радиомизға йәнә бир киши патигүл ханимниң икки йилға йеқин вақит үрүмчидики асаслиқ сиясий җинайәтчиләр қамилидиған людаван түрмисигә қамалғанлиқи һәққидә учур йәткүзди.

Бу учурни дәлилләш үчүн 30-март чаршәнбә үрүмчи людаван түрмиси билән алақиләштуқ, түрминиң сиясий башқармисидин бир хитай нөвәтчи сақчи хадим зияритимизни қобул қилди, у, патигүл ғуламниң бу түрмидә яки әмәсликигә ениқ җаваб бәрмиди пәқәт "буни ениқ билмәймән, бәлким алаһидә қаттиқ башқурулидиған тармақта болуши мумкин" деди.

Йепиқ сот адәттә түрмә ичидә ечиламду? дәп сориған соалимизға болса "бу һәқтә җаваб берәлмәймән, әң яхшиси тутқунниң адвокатидин сораңлар" дәп җаваб бәрди.

Даириләрниң үрүмчидә патигүл ғулам ханим үстидин 7-апрел йепиқ сот ачмақчи болуватқанлиқи һәққидики игә болған учурлиримиз аңлитилғандин кейин, чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири вә кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң күчлүк диққитини қозғиди. Шундақла уларниң патигүл ғуламни қутқузуш үчүн һәрикәт башлиғанлиқи мәлум. Дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханим бу һәқтә бүгүн радиомизға инкас қайтуруп өзиниң патигүл ғуламниң әһвалидин әнсирәватқанлиқини, әмма йәнә бу хәвәрниң дуня ядро бихәтәрлик йиғиниға қатнишиш үчүн ши җинпиңни өз ичигә алған һәр қайси дөләтләрниң юқири дәриҗилик рәһбәрлири пайтәхт вашингтонға йиғиливатқан мушу пәйттә оттуриға чиққанлиқи үчүн, илаҗсиз қалған патигүл ғуламниң қоюп берилиши үчүн елип бериватқан тиришчанлиқиниң яхши нәтиҗә беридиғанлиқидин үмиди барлиқини билдүрди.

"патигүл ғулам -5 июлда пәрзәнти хитай тәрипидин ғайиб қиливетилгән аниларниң вәкили, адаләт йолида тохтимай күрәш қиливатқан уйғур аниларниң, зулумға учраватқан уйғур хәлқиниң символи"‏-дегән рабийә қадир ханим вашингтонни мәркәз қилған уйғур паалийәтчилириниң, нөвәттә җиддий һәрикәткә келип америка дөләт мәҗлиси вә америка дөләт ишлири министирлиқидики мунасивәтлик әрбаблар билән көрүшүп, президент обамадин ши җинпиң билән көрүшкәндә патигүл ғулам вә илһам тохтиға охшаш бигунаһ қамалған барлиқ сиясий вә виҗдан мәһбуслириниң шәртсиз қоюп беришни оттуриға қоюшини тәләп қилған.

Рабийә қадир ханим йәнә хитай һөкүмитиниң патигүл ғулам ханимни, өзиниң қанунлуқ һәқ-һоқуқини тәләп қилғанлиқи, адаләт тәләп қилғанлиқи үчүнла наһәқ түрмигә солап,җазалиғанлиқиниң хитайниң уйғурлар үстидики зулуминиң бир испати икәнликини көрсәтти.

Рабийә қадир ханим зияритимиз давамида патигүл ханимниң "людаван түрмиси" дин ибарәт өзиму илгири зор риязәт, зулум чәккән қара күнләрни бешидин өткүзгән түрмидә икәнликини аңлап патигүл ғулам ханимниң қанчилик қийин-қистаққа учраватқанлиқини қияс қилалайдиғанлиқини билдүрүп: "мәнму өз вақтида людаван түрмисигә соланған, у түрмә әмәс бир бастуруқ, хитайниң әң қаттиқ җазалири вә зулумлири йүргүзүлидиған бир қара түрмә. Шуңиму патигүл ғулам ханимниң қандақ асарәтләр чекиватқинини көз алдимға елип келәләймән. Униң тез вә шәртсиз қуюп берилиши үчүн бу йолда ахирғичә һәрикитимизни тохтатмаймиз вә буниңға дуня җамаәтчилики қарап турмайду дәп ишинимән" деди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт