Pochtixanilarda yolgha qoyulghan “Alahide tedbir” Uyghurlargha qolaysizliq tughdurghan

Muxbirimiz méhriban
2015.08.28
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
dilshat-rishit-305.jpg Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit ependi. 2011-Yili 2-may. Washin'gton.
RFA


Xitay atalmish yapon'gha qarishi urushning 70 yilliqini xatirilesh munasiwiti bilen yolgha qoyghan “Pochta yollanmiliri alahide tedbiri” Uyghur élide téximu qattiq yürgüzülgen. Bu munasiwet bilen Uyghurlarning pochta yollanmilirini kimlik boyiche tekshürüsh ilgirikidin kücheytilgen. Buning Uyghur xéridarlargha qolaysizliq tughdurghanliqi melum.

25 - Awghust xitayning “Shinxu'a agéntliqi”, “Shinjang xewerliri” qatarliq hökümet taratqulirida “Yapon'gha qarshi urushning 70 yilliqini xatirilesh qatarliq chong kölemlik pa'aliyetler mezgilidiki pochta yollanmiliri alahide tedbiri” élan qilghan idi.

Ürümchidin igiligen ehwallardin melum bolushiche, ürümchidiki qiziltagh pochtixanisi, döngköwrük pochtixanisi qatarliq pochtixanilarda 24 - awghust düshenbe künidin bashlapla, xitay ölkilirige we chet'ellerge ewetilidighan téz pochta yollanmilirida kimlikni xatirilesh tüzümi yolgha qoyulghan. Pochtixanigha xalta sélish üchün kelgen kishiler ilgirikidek normal tertipler boyiche pochta jedwellirini toldurghandin bashqa ularning yénidiki kimliki, xizmet kinishkisi, ammigha qulayliq kartisi qatarliqlarning kopiyisini tapshurush telep qilin'ghan.

Bu hepte ürümchidin chet'eldiki tughqinigha xalta ewetken öz kimlikini ashkarilashni xalimighan bir Uyghurning bildürüshiche, u aldinqi küni ürümchi qiziltagh pochtixanisigha barghinida pochtixana xadimliri ilgirikidin perqliq halda uningdin kimliki, xizmet kinishkisining kopiyisini tapshurushni telep qilghan. U öyide teyyarlap kelgen pochta yollanmiliri pochta xadimliri teripidin achquzulup, ichidiki nersiler u toldurghan jedweldiki pochta yollanmilirining nami we sani bilen sélishturulup birmu - bir tekshürülgen. Pochta xadimliri yollanmini özliri péchetlep, “Qattiq tekshürüshtin ötti” dégen tamghini basqandin kéyin andin uninggha bu yollanmini ewetish resmiyiti tamamlan'ghanliqini bildürgen. Adette yérim sa'et hetta 10 nechche minutta tamamlinidighan pochta resmiyitini u shu küni 2 sa'etke yéqin waqitta tamamlighan.

Xitay hökümet xewerliride, yene 2015 - yil 9 - ayning 1 - küni ötküzülidighan tibet aptonom rayonining 50 yilliqini xatirilesh, 2015 - yili 10 - ayda ötküzülidighan Uyghur aptonom rayoni qurulghanliqining 60 yilliqini xatirilesh pa'aliyiti mezgilidiki bixeterlikke kapaletlik qilish üchün, bu yil 8 - ayning axiridin 10 - ayning axirigha qeder bolghan ariliqta, Uyghur aptonom rayoni we shizang aptonom rayonidin ewetilidighan herqandaq pochta yollanmisi X nuriliq bixeterlik tekshürüshidin ötküzülidighanliqi tilgha élin'ghan.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan ürümchi qiziltagh pochtixanisining bir xadimi bu xewerning rastliqini delillidi.

Uning bildürüshiche, ötken heptining axiri ular ichki ölkilerdiki béyjing, tyenjin qatarliq sheherlerge ewetilidighan pochta yollanmilirini qattiq tekshürüsh, shizangning bezi rayonlirigha ewetilidighan téz yollanmilarning waqtinche toxtitilidighanliqi heqqide uqturush tapshuruwalghan.

Uning bildürüshiche, düshenbe künidin bashlap ular bu belgilimini ijra qilishqa bashlighan. Pochtixanigha kelgen xéridarlar ewetmekchi bolghan posulkilar qattiq tekshürüshtin ötüsh belgilen'gini üchün, öchiret saqlawatqan xéridarlar ilgirikidin köpeygen, emma xéridarlar weziyet éhtiyaji sewebidin bu xil alahide tekshürüshni qobul qilidighanliqini bildürgen.

U yene béyjing tyenjin qatarliq sheherlerge ewetilidighan pochta yollanmilirini qattiq tekshürüshning 9 - ayning 5 - künige qeder dawamlishidighanliqini, emma emma bu yil 10 - ayda atalmish Uyghur aptonom rayonining 60 yilliqini tebriklesh pa'aliyiti ötküzülidighanliqi üchün, Uyghur aptonom rayonidiki pochta yollanmilirining normal haletke kélish waqti 10 - ayning axirigha qeder sozulushi mumkinlikini bildürdi.

Da'iriler Uyghur élide yolgha qoyuwatqan pochta yollanmilirigha qaritilghan bu xil qattiq tekshürüsh tüzümi chet'ellerdiki Uyghur teshkilatlirining diqqitini qozghidi.

Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit ependi da'iriler her xil namlarda Uyghurlargha qaratqan qattiq basturush siyasiti heqqide toxtilip, yerlik da'irilerning insanning eng eqelliy hoquqi bolghan pochta alaqisigimu türlük cheklimilerni qoyup, Uyghurlargha qaritilghan türlük cheklimilerni kücheytishi, bésiwélin'ghan sherqiy türkistan, tibet qatarliq zéminlarda xitay hakimiyitini özi arzu qilghan muqimliq meqsitige yetküzmeydighanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.