Уйғур деһқанлириниң қоғдиниш пули тапшурушқа мәҗбурлиниши инкас қозғиди

Мухбиримиз ирадә
2013-05-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Шиһитдөң йеза чуңқур мәһәллә партийә ячайкисиниң қоғдиниш пули йиғиш тоғрисидики уқтуриши
Шиһитдөң йеза чуңқур мәһәллә партийә ячайкисиниң қоғдиниш пули йиғиш тоғрисидики уқтуриши
Uyghur Encylopedia (www.uyghur.co.uk)

Ашкариланған учурлардин қариғанда, уйғур деһқанлар мәҗбурий һалда муқимлиқ пули тапшуруватқан болуп, бу әслидила йүки еғир болған деһқанларниң зиммисидики селиқни техиму ашурувәткән. Буниңға қаршилиқ қилғучилар болса һөкүмәт хизмитигә тосқунлуқ қилиш билән тәһдиткә учриған.

Йеқинда бу һәқтики наразилиқлар уйғур елидики тор бәтләрдә елан қилинған болсиму, әмма наһайити тезла өчүрүветилди. Чәтәлләрдики уйғур көзәткүчиләр болса, хитай һөкүмәт даирилириниң уйғур деһқанлиридин мәҗбурий һалда қоғдиниш пули йиғиш мәсилисигә инкас қайтуруп, уни худди қара гуруһларниң әзалиқ пули тапшурушқа мәҗбурлишиға охшатти.

Төвәндә бу һәқтики учурларни мухбиримиз ирадәдин аңлиғайсиләр.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, йеқинда мәкит наһийә шеһитдөң йеза чоңқур мәһәллә кәнт партийә ячийкисиниң кәнт аһалилиридин муқимлиқ хираҗити йиғиш һәққидики уқтуруши торда ашкариланған иди. Уқтурушта кәнт комитетиниң кәнтниң муқимлиқини қоғдаватқан хәлқ әскәрлириниң турмуш мәсилисини һәл қилиш үчүн кәнттики барлиқ аһалиләрдин киши бешиға 50 сомдин пул йиғишни қарар қилғанлиқи вә бу пулни һәр бир кишиниң 1 - май күнигичә тапшуруп болуши уқтурулған. Игилинишичә, деһқанлардин қоғдиниш пули йиғиш әһвали җәнубтики йезиларда омумйүзлүк мәвҗут әһвал болуп, һәр бир йеза, һәр бир кәнтниң деһқанлардин йиғидиған пулиниң миқдариму бир - биригә охшимайдикән. Бәзи җайларда 4 җанлиқ бир аилиниң йилда төләйдиған муқимлиқ қоғдиниш пулила 600 йүәнгә берип йәткән. Хитай мәркизи һөкүмити 2004 - омумйүзлүк уқтуруш тарқитип, деһқанларни мәҗбурий әмгәккә селишни вә пилан сиртидики баҗ - селиқни әмәлдин қалдурған вә уйғур аптоном районлуқ һөкүмитиму деһқанлардин қалаймиқан һәқ йиғишни чәкләйдиған сиясәтләрни бәлгилигән болсиму, юқиридики уқтуруштин буниң уйғур деһқанлири үчүн әмәлийләшмигәнлики көрүлмәктә. юқиридики уқтуруш тор бәтләрдә ашкариланғандин кейин чәтәлләрдики уйғур зиялийлири арисида күчлүк инкас қозғиди. Шивитсийидики уйғур зиялийси, паалийәтчи абдулла әһәт әпәнди зияритимизни қобул қилип, уйғур деһқанлар төләйдиған түрлүк қанунсиз селиқларниң интайин көплүкини, буниң йеңилиқ әмәсликини билдүрди.

Йеқинда уйғур елидики мәлум бир тор бәттә җәнубтики йезиларда йүз бериватқан қоғдиниш пули йиғиш мәсилсисигә болған наразилиқ инкас қилинған иди. Инкасни язған тордашниң инкасидин мәлум болушичә, һазир җәнубтики һәр бир кәнт қоросидики аманлиқ қоғдаш өйидә уйғур аптоном районлуқ һөкүмәтниң йолйоруқи бойичә 6 нәпәр хәлқ әскири турғузулған болуп, уларниң өлчәмлик мааши 1500 сом дәп бекитилгән. Әмма бу хәлқ әскәрлириниң мааши деһқанларниң зиммисигә артип қоюлған. Бәзи кәнтләрдә нопус бешиға 100 сомдин төләш тәләп қилинса, бәзи кәнтләрдә 200 сомға берип йәткән. Йәнә бәзи кәнтләр муқим хәлқ әскири бекитип, деһқанлардин пул алмиған болсиму, әмма деһқанларни нөвәт бойичә кәнттики аманлиқ өйидә нөвәтчилик қилиш, кәлмигәнләр 300 - 400 сомғичә җәриманә төләш түзүмини бекитип қойған. Муқимлиқ пули яки қоғдиниш пули тапшурушқа қарши чиққанларни болса кадирлар һөкүмәт хизмитигә тосқунлуқ қилиш яки төвән турмуш капаләт пули елиштин мәһрум қилиш билән тәһдит қилған.

Америкидики уйғур сиясий көзәткүчиси илшат һәсән әпәнди бу әһвалниң худди қара гуруһларниң қанунсиз һәқ йиғишиға охшайдиғанлиқини билдүрди.

юқиридики әһвал инкас қилған тордашниң ейтишичә, һәр бир кәнттә юқиридикидәк 6 хәлқ әскиридин срт йәнә, 4 нәпәр ярдәмчи сақчи вә бир нәпәр шитатлиқ сақчи болуп, җәмий 10 қоғдиғучи бар икән. Бу кишиләр адәттә иш йоқ, күн бойи қоғдаш ишханисида бикар олтуруп, күн өткүзидикән. Деһқанларға мәҗбурий селиқ селип, уларға бу кишиләрниң маашини беришкә зорлаш күн бойи җапалиқ әмгәк қилип тиним тапмай аран җан беқиватқан деһқанларни бизар қиливатқан болсиму, әмма улар нәгә берип әрз қилишини билмәй тиңирқап, дәрдини ичигә ютушқа мәҗбур болған.

Шивитсийидики абдулла әһәт әпәнди уйғур йезилиридики бундақ наһәқчиликләрниң түп сәвәбиниң хитай мәркизи һөкүмити икәнликини, шуңа буни әрз қилипму ақтурғили болмайдиғанлиқини ейтти.

Дәрвәқә, уйғур елидики тор бәттә әһвал инкас қилған киши хитайниң асасий қанунлирида вә кейин чиқирилған алақидар қанун маддилирида деһқанлардин бундақ һәқ йиғишниң әмәлдин қалдурулғанлиқини ейтип, буни тамамән йәрликтики әмәлдарларниң чирикликигә бағлиған болсиму, әмма бу инкас торға қоюлуп бир күн өтә - өтмәйла, биз бу тордашниң юқиридики инкаслириниң тор бәттин пүтүнләй өчүрүветилгәнликини байқидуқ. Илшат һәсән әпәнди уйғур деһқанлириниң әрз қилғудәкму йери йоқлуқини, чүнки хитай қанун билән башқурулмайдиғанлиқини билдүрди.

Пикирләр (1)
Share

UyGHur

Дин yc

Биздинму киши бешиға 5- сомдин пул йиғди, бәрмәймиз дәп турвалсақ һәрхил һөкимәт органлириға барсаңлар тамға уруп бәрмәймиз, балаңларни нопосқа елип бәрмәймиз, дохтур ханиға барсаңлар давалиниш һәққидә етивар қилмаймиз дәп турвалғачқа бәрмәп амал болмиди,

May 10, 2013 01:56 AM

Толуқ бәт