Uyghur déhqanlirining qoghdinish puli tapshurushqa mejburlinishi inkas qozghidi

Muxbirimiz irade
2013-05-08
Élxet
Pikir
Share
Print
Shihitdöng yéza chungqur mehelle partiye yachaykisining qoghdinish puli yighish toghrisidiki uqturishi
Shihitdöng yéza chungqur mehelle partiye yachaykisining qoghdinish puli yighish toghrisidiki uqturishi
Uyghur Encylopedia (www.uyghur.co.uk)

Ashkarilan'ghan uchurlardin qarighanda, Uyghur déhqanlar mejburiy halda muqimliq puli tapshuruwatqan bolup, bu eslidila yüki éghir bolghan déhqanlarning zimmisidiki séliqni téximu ashuruwetken. Buninggha qarshiliq qilghuchilar bolsa hökümet xizmitige tosqunluq qilish bilen tehditke uchrighan.

Yéqinda bu heqtiki naraziliqlar Uyghur élidiki tor betlerde élan qilin'ghan bolsimu, emma nahayiti tézla öchürüwétildi. Chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler bolsa, xitay hökümet da'irilirining Uyghur déhqanliridin mejburiy halda qoghdinish puli yighish mesilisige inkas qayturup, uni xuddi qara guruhlarning ezaliq puli tapshurushqa mejburlishigha oxshatti.

Töwende bu heqtiki uchurlarni muxbirimiz iradedin anglighaysiler.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, yéqinda mekit nahiye shéhitdöng yéza chongqur mehelle kent partiye yachiykisining kent ahaliliridin muqimliq xirajiti yighish heqqidiki uqturushi torda ashkarilan'ghan idi. Uqturushta kent komitétining kentning muqimliqini qoghdawatqan xelq eskerlirining turmush mesilisini hel qilish üchün kenttiki barliq ahalilerdin kishi béshigha 50 somdin pul yighishni qarar qilghanliqi we bu pulni her bir kishining 1 - may künigiche tapshurup bolushi uqturulghan. Igilinishiche, déhqanlardin qoghdinish puli yighish ehwali jenubtiki yézilarda omumyüzlük mewjut ehwal bolup, her bir yéza, her bir kentning déhqanlardin yighidighan pulining miqdarimu bir - birige oxshimaydiken. Bezi jaylarda 4 janliq bir a'ilining yilda töleydighan muqimliq qoghdinish pulila 600 yüen'ge bérip yetken. Xitay merkizi hökümiti 2004 - omumyüzlük uqturush tarqitip, déhqanlarni mejburiy emgekke sélishni we pilan sirtidiki baj - séliqni emeldin qaldurghan we Uyghur aptonom rayonluq hökümitimu déhqanlardin qalaymiqan heq yighishni chekleydighan siyasetlerni belgiligen bolsimu, yuqiridiki uqturushtin buning Uyghur déhqanliri üchün emeliyleshmigenliki körülmekte. Yuqiridiki uqturush tor betlerde ashkarilan'ghandin kéyin chet'ellerdiki Uyghur ziyaliyliri arisida küchlük inkas qozghidi. Shiwitsiyidiki Uyghur ziyaliysi, pa'aliyetchi abdulla ehet ependi ziyaritimizni qobul qilip, Uyghur déhqanlar töleydighan türlük qanunsiz séliqlarning intayin köplükini, buning yéngiliq emeslikini bildürdi.

Yéqinda Uyghur élidiki melum bir tor bette jenubtiki yézilarda yüz bériwatqan qoghdinish puli yighish mesilsisige bolghan naraziliq inkas qilin'ghan idi. Inkasni yazghan tordashning inkasidin melum bolushiche, hazir jenubtiki her bir kent qorosidiki amanliq qoghdash öyide Uyghur aptonom rayonluq hökümetning yolyoruqi boyiche 6 neper xelq eskiri turghuzulghan bolup, ularning ölchemlik ma'ashi 1500 som dep békitilgen. Emma bu xelq eskerlirining ma'ashi déhqanlarning zimmisige artip qoyulghan. Bezi kentlerde nopus béshigha 100 somdin tölesh telep qilinsa, bezi kentlerde 200 somgha bérip yetken. Yene bezi kentler muqim xelq eskiri békitip, déhqanlardin pul almighan bolsimu, emma déhqanlarni nöwet boyiche kenttiki amanliq öyide nöwetchilik qilish, kelmigenler 300 - 400 somghiche jerimane tölesh tüzümini békitip qoyghan. Muqimliq puli yaki qoghdinish puli tapshurushqa qarshi chiqqanlarni bolsa kadirlar hökümet xizmitige tosqunluq qilish yaki töwen turmush kapalet puli élishtin mehrum qilish bilen tehdit qilghan.

Amérikidiki Uyghur siyasiy közetküchisi ilshat hesen ependi bu ehwalning xuddi qara guruhlarning qanunsiz heq yighishigha oxshaydighanliqini bildürdi.

Yuqiridiki ehwal inkas qilghan tordashning éytishiche, her bir kentte yuqiridikidek 6 xelq eskiridin srt yene, 4 neper yardemchi saqchi we bir neper shitatliq saqchi bolup, jem'iy 10 qoghdighuchi bar iken. Bu kishiler adette ish yoq, kün boyi qoghdash ishxanisida bikar olturup, kün ötküzidiken. Déhqanlargha mejburiy séliq sélip, ulargha bu kishilerning ma'ashini bérishke zorlash kün boyi japaliq emgek qilip tinim tapmay aran jan béqiwatqan déhqanlarni bizar qiliwatqan bolsimu, emma ular nege bérip erz qilishini bilmey tingirqap, derdini ichige yutushqa mejbur bolghan.

Shiwitsiyidiki abdulla ehet ependi Uyghur yéziliridiki bundaq naheqchiliklerning tüp sewebining xitay merkizi hökümiti ikenlikini, shunga buni erz qilipmu aqturghili bolmaydighanliqini éytti.

Derweqe, Uyghur élidiki tor bette ehwal inkas qilghan kishi xitayning asasiy qanunlirida we kéyin chiqirilghan alaqidar qanun maddilirida déhqanlardin bundaq heq yighishning emeldin qaldurulghanliqini éytip, buni tamamen yerliktiki emeldarlarning chiriklikige baghlighan bolsimu, emma bu inkas torgha qoyulup bir kün öte - ötmeyla, biz bu tordashning yuqiridiki inkaslirining tor bettin pütünley öchürüwétilgenlikini bayqiduq. Ilshat hesen ependi Uyghur déhqanlirining erz qilghudekmu yéri yoqluqini, chünki xitay qanun bilen bashqurulmaydighanliqini bildürdi.

Toluq bet