Рабийә қадир ханим ләнтос кишилик һоқуқ мукапатини тапшуруп алди

Мухбиримиз гүлчеһрә
2015-12-10
Share
rabiye-tom-lantos-2015-mukapat-1.jpg Дуня кишилик һоқуқ күнидә, рабийә қадир ханимниң ләнтос кишилик һоқуқ мукапатини тапшуруп елиш мурасимидин көрүнүш. 2015-Йили 10-декабир, вашингтон.
Photo: RFA

Том ләнтос кишилик һоқуқ вә адаләт фондиниң 2015- йиллиқ ләнтос кишилик һоқуқ мукапатини тарқитиш мурасими, америка дөләт мәҗлисиниң каннан сарийида вашингтон вақти 11 дә башланди.

Том ләнтос кишилик һоқуқ мукапатниң саһиблири болмиш бу ханимлар мислисиз бәдәлләргә қаримай уйғурларниң һәқ-һоқуқи әркинлики үчүн күришиватқан уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир, мисирдин канадаға келип мусапир болған, дуня миқясида етиқад әркинлики, аялларниң баравәрлик һоқуқи үчүн күришиватқан даңлиқ аптор иршад манҗи, сомалидин балилиқида хорлуққа учраштин қечип голландийәдә панаһланған, аялларниң аилә зораванлиқиға учриши вә мәҗбурий никаһландурулушиға қарши хәлқарада паалийәт елип берип тонулған паалийәтчи аяан хирси алий болуп 3 нәпәр қәйсәр аял мурасим залиға қизғин алқишлар ичидә кирип кәлди.

Мәзкур мурасимға бир қисим америка дөләт мәҗлис әзалири, америкидики әлчихана вәкиллири, дуня уйғур қурултийини өз ичигә алған бир қисим хәлқаралиқ кишилик һоқуқ тәшкилат вәкиллири, америка вә хәлқаралиқ мәтбуат орунлириниң мухбирлири болуп 200 дин артуқ киши қатнашти.

Мурасимға риясәтчилик қилған фондиниң қурғучиси том ләнтос әпәндимниң инсан һәқлирини қоллаш вә қоғдаш хизмәтлирини давамлаштуруватқан қизлиридин анетта ләнтос ханим мукапат саһиблирини һөрмәт вә еһтирам билән : “бүгүн, бу мукапатниң 3 нәпәр мукапат саһибиниң һәммисила аял зати, шундақла охшашла мусулманлар аилисидин келип чиққан қәһриман аяллар. Өз алдиға тарих яратқан бу қәйсәр аяллар билән бу мукапатлаш сорунда биргә болғинимдин интайин пәхирлинимән” дәп тонуштурди.

Мукапат саһиблириниң һаят паалийәтлири тонуштурулған һөҗҗәтлик филим мурасим әһлигә көрситилгәндин кейин, мәзкур фонди җәмийәтниң рәиси катрина ләнтос ханимниң “уйғурларниң аниси дәп етирап қилинған мөһтәрәм рабийә қадир ханим” дәп тонуштуруши билән әң алдида рабийә қадир ханим сәһнигә чиқип 2015- йиллиқ том ләнтос кишилик һоқуқ мукапатини тапшуруп алди.

Рабийә қадир ханим өзиниң нутқида там ләнтос әпәнди вә ләнтос фондиниң уйғурларға охшаш езиливатқан милләтләрниң һәқ-һоқуқлирини қоғдаш йолида қиливатқан күрәшлирини қоллиғанлиқиға вә өзигә бу мукапатни лайиқ көргәнликигә алаһидә рәһмәт билдүрди.

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати, “кишилик һоқуқ, әркинлик һоқуқи” ни, бүгүнки дунйа инсан һәқлири күнидики тәшвиқат баш темиси қилған иди.

Рабийә қадир ханим нутқида буни алаһидә тәкитләп: “бүгүн дуня кишилик һоқуқ күни. Бирләшкән дөләтләр тәшкилати 10- декабир дуня кишилик һоқуқ күни мунасивити билән бу йиллиқ кишилик һоқуқ шоарини ‛ һәқлиримиз, һөрлүкимиз үчүн мәңгү күрәш қилимиз‚ дәп елан қилди. Бу әркинликниң кишилик һоқуқ билән баравәр йүксәк орнини көрситип бәрди. Дуня кишилик һоқуқ күнидә бу мукапатниң тарқитилғанлиқи 65 йилдин буян кишилик һоқуқи, азадлиқи үчүн күришини давамлаштуруп келиватқан шундақла дуняниң террорчилиққа қарши күришини суйиистемал қилған хитай һөкүмитиниң қаттиқ бастурушқа учраватқан уйғурларға үмид беғишлайду” деди вә дуня җамаәтчиликини уйғурларниң вәзийитигә көңүл бөлүшкә, уларниң адаләт үчүн елип бериватқан һәқлиқ күрәшлирини қоллашқа чақирди.

Рабийә қадир ханимниң нутқидин кейин, орунлиридин туруп һөрмәт вә еһтирам билдүргән меһманларниң алқиш садалири узаққичә үзүлмиди.

Ләнтос кишилик һоқуқ мукапати хәлқарадики нопузлуқ кишилик һоқуқ мукапатлириниң бири болуп, уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханимниң бу йиллиқ мәзкур мукапатқа еришкәнлики уйғур паалийәтчилири вә уйғурларниң кишилик һоқуқиға көңүл бөлүп келиватқан хәлқаралиқ кишилик һоқуқ тәшкилатлирини сөйүндүрди.

Мәхсус мушу мурасимға қатнишиш үчүн вашингтонға йетип кәлгән дуня уйғур қурултийиниң иҗраийә комитети мудири долқун әйса әпәнди, буниң уйғурлар вә уйғур дәваси үчүнму интайин хушаллинарлиқ бир хәвәр икәнликини билдүрүп: “бу мукапатниң рабийә қадир ханимға берилиши униң уйғур кишилик һоқуқи үчүн елип барған күрәшлири вә төлигән бәдәллириниң хәлқарада етирап қилиниши болупла қалмай, уйғур мәсилисиниң күн тәртипкә келиши, уйғур хәлқиниң күрәшлириниң һәқлиқ икәнлики вә бизниң бу күрәштә тоғра йолда кетиватқанлиқимизниң, бу йолимизни давам қилсақ йәниму көп қоллашқа еришәләйдиғанлиқимизниң ипадис, дәп қараймән” деди.

Мәркизи вашингтондики том ләнтос кишилик һоқуқ вә адаләт фондиниң рәиси катрина ләнтос ханим зияритимизни қобул қилип: “мән уйғурларниң әркинлики, кишилик һоқуқи үчүн тәһдит вә зор бәдәлләргә қаримай күрәш қилип келиватқан уйғурларниң лидери, аниси, рабийә қадир ханимдин интайин чоңқур тәсирлинимән, бу қәйсәр аялдин пәхирлинимән. У пүтүн дуняға бир үлгә яратқан бир аял. Фондимизниң рабийә қадир ханимни бу мукапатқа лайиқ көрүшимиз униң мислисиз роһий бесим вә хәтәрләргә қаримай кишилик һоқуқни қоғдаш күрәшлирини давам қилип келиватқанлиқини етирап қилғинимизла болуп қалмастин, бәлки уни бу күрәшкә илһамландурған уйғур хәлқиниң инсан һәқлири, уларниң етиқад әркинлики, өзиниң ғурури, баравәрлик һоқуқи, кишилик һәқ-һоқуқ күрәшлиригә бир иҗабий күч қуввәт беғишлаш. Америка вә хәлқарадики сиясийон, кишилик һоқуқ паалийәтчилириниң ортақ етирап қилишиға еришкән рабийә қадир ханимға ләнтос кишилик һоқуқ мукапати бериш, хитай дөлитиниң рәһбәрлиригә нисбәтән инсан һәқлирини һөрмәт қилишқа, өзиниң қанун вә хәлқаралиқ қанунлириға риайә қилишқа бир чақириқ елан қилиш” деди.

Мурасимға қатнашқан америка дөләт мәҗлисидики том ләнтос кишилик һоқуқ комитетиниң сабиқ хадими ханс хогариф зияритимизни қобул қилип:“рабийә қадир ханим ләнтос кишилик һоқуқ мукапатиға тамамән лайиқ. Рабийә ханим уйғурларниң һәқ-һоқуқлири үчүн мислисиз күрәш қилип интайин муһим вә әһмийәтлик хизмәтләрни қилип кәлмәктә. Мән рабийә ханимни чин көңлүмдин тәбрикләймән. Бу мукапатниң дуня инсан һәқлири күнидә тарқитилиши хәлқараниң диққитини йәниму уйғурларға мәсилисигә қаритишини үмид қилимән.” деди.

Мукапат саһиблири рабийә қадир ханим, иршад манҗи вә аяан хирси алийлар мурасимдин кейин хәлқаралиқ мәтбуатларниң зиярәтлирини қобул қилди.

Шу қатарда радиомиз зияритини қобул қилған рабийә қадир ханим, бу мукапат уйғурларниң адаләт йолидики күрәшлириниң етирап қилиниши, америка вә хәлқараниң кишилик һоқуқ күнидә уйғурларға, хитайға һәмдә дуняға бәргән сигнали дәп чүшинидиғанлиқини тәкитлиди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт