Amérikiliq yazghuchi: qolumdin kélishiche Uyghurlarning ghémini yewatqanliqimni bildürüp qoyunglar

Muxbirimiz eziz
2015-12-11
Share
lawalley-xanim-tal-sewet-6.jpg “Tal séwet” romanining aptori josanna lawalléy xanim(solda) bilen romanning tehriri dinash stéwénson xanim kitab tonushturush murasimida.
Suretni Josanna Lawalléy xanim teminligen


Amérikiliq yazghuchi lawalléy xanim “Tal séwet” romanining sheher turmushigha emes, belki yézilardiki Uyghurlarning hayatigha béghishlan'ghan roman ikenlikini eskertish bilen birge, romanning yézilishining aldi keynidiki bir qatar weqeler, shundaqla romandiki pérsonazhlar obrazining menbesi heqqide toxtilip ötti, shuning bilen birge, özining romandiki bash qehriman méhrigülning kéyinki teqdiri heqqide herqachan oylinip kéliwatqanliqini tilgha aldi.

U xotende ziyarette bolup amérikigha qaytip kelgendin kéyin pütün zéhnini yighip Uyghurlargha da'ir matériyallarni öginish we bu heqtiki melumatliq kishiler bilen söhbetlishish, shu arqiliq romanni imkan bar Uyghurlar diyaridiki ré'alliqni chinliq teswiri bilen yughurulghan halda ipadilep bérish meqsitige yétishke tirishqan. Pütkül jeryanda romandiki bash pérsonazh méhrigül uning xatirisidin, shundaqla köz öngidin bir minutmu néri bolmighan. Jümlidin yézilarda namratliq we békik ijtima'iy muhitning iskenjiside tépirlawatqan sadda Uyghur qizliri her da'im uning qelb xatirisini chalghitip kelgen. Biz uningdin “Eger méhrigül mushu minutlarda bizning yénimizda bolghan bolsa uninggha néme dégen bolattingiz?” dep sorighinimizda hayajandin közlirige yash kelgen lawalléy xanim özi amérikigha qaytip kelgendin kéyin romanni yézip chiqish we uni neshr qilish ishliri bilen aldirash bolup ketkenlikini, shuningdin kéyin Uyghurlar diyarigha sayahetke bérish pursiti bolmighanliqini, shu sewebtin mumkin bolsa bash qehriman méhrigülning kéyinki teqdiri heqqide melumatliq bolushni bekmu arzu qilidighanliqini tilgha aldi.

U mundaq dédi: “Uning hazir qandaqraq turuwatqanliqini, men ketkendin kéyin zadi néme ishlarning bolghanliqini bekmu bilgüm bar. Uning qandaq bolup méning jismim we rohum bilen bir gewde bolup yughurulup ketkenliki mangimu qarangghu. Chünki xotendiki yashlarning da'imliq teqdiri, ularni némilerning kütüp turghanliqi manga herhalda roshen halda melumluq. Ularning tinchliq shekildiki namayishni teshkilligenliki we kochigha chiqqanda xitaylarning ulargha oq atqanliqi, shu sewebtin nurghunlighan yashlarning bashqa jaylargha qéchip kétishke mejbur bolghanliqimu men üchün sir emes. Shunga rastini désem méhrigülning shuningdin kéyin qandaq qismetlerge muptila bolghanliqini bekmu bilgüm bar. Uning bextlik we ghem - endishisiz yashawatqan bolushini, dawamliq mektepke bérish imkaniyitige érishkenlikini, shundaqla téximu köp séwetlerni toquyalishini ümid qilimen.”

Roman weqelikining Uyghurlar edebiyatidiki da'imliq témilardin bolghan yéza turmushini asas qilghanliqini, emma mezkur romanning mushu téma boyiche chet'elde yézilghan we élan qilin'ghan tunji roman ikenlikini éytqinimizda lawalléy xanim buningdin bekmu xursen bolghanliqini bildürdi. Romanning bashqa tillargha terjime qilinish éhtimalliqi, shundaqla mumkin bolsa uning Uyghurche terjimisini royapqa chiqirish xizmitige qandaq qaraydighanliqini sorighinimizda u mushundaq bir künning kélishini bekmu arzu qilidighanliqini bildürdi.

Lawalléy xanim mundaq dédi: “Men romanning Uyghurchigha terjime qilin'ghanliqini körüshni bekmu arzu qilimen. Eger siz romanni Uyghurchigha terjime qilishqa erziydu, dep qarisingiz, men mushundaq bir künning yétip kélishini teshnaliq bilen kütimen. Emma neshr hoquqi mesilisini qandaq bir yaqliq qilishqa da'ir ishlarni anche tepsiliy bilip ketmeymen. Lékin men Uyghurche terjiman'gha bu jehette qolumdin kélishiche yardemde bolimen. Hazir bu roman koréye tiligha terjime qiliniwatidu. Méning bilishimche, mushu terjime nusxisi romanimning hazirche melum bolghan chet'el tilidiki tunji terjimisi hésablinidu. Eger roman shu qatarda Uyghur tilighimu terjime qilin'ghan bolsa, heqiqetenmu qaltis ish bolatti. Derweqe, uni Uyghurchigha terjime qilish - xéli küch telep qilidighan xizmet, elwette.”

Biz uningdin yene Uyghurlargha a'it bashqa eser yézish xiyalining bar yaki yoqluqini sorighinimizda, u özining dawamliq mushu heqte emgek qilishni xalaydighanliqini bildürdi, shundaqla özining méhrigülge oxshighan yüzligen yéza qizlirining Uyghurlar diyaridin ayrilip, mejburiy yosunda ichkiridiki zawutlarda ishlemchilikke ewetilgenliki heqqidiki ikkinchi romanini neshriyatqa tapshurghanliqidin uchur berdi.

Lawalléy xanim: “Yéngi romanim neshr qilinish aldida turuwatidu. Uninggha “Zawut qizi” dep mawzu qoydum. Bu pütünley bashqa jaydiki, bashqa bir Uyghur qizning sergüzeshti. U qiz ichkiridiki jenubiy xitay sheherliridiki bir zawutqa ishlemchilikke ewetilgen. Bu roman kéler yili neshrdin chiqidu. Bu heqiqetenmu xushallinarliq bir ish bolidu. Sizgimu köp rehmet, mushu arqiliq Uyghurlargha mendek bir mezlumning qolumdin kélidighan da'iride Uyghurlarning ghémini yewatqanliqimni bildürüp qoyunglar. Yene bir yaqtin men téximu köp amérika yashlirini Uyghurlarning ehwalidin xewerdar bolushqa righbetlendürimen. Méningche mushundaq qilish tolimu muhim.”

Biz axirida josanné lawalléy xanimgha xatirjemlik, salametlik we edebiy ijadiyitige téximu zor yéngi utuqlarni tilesh bilen birge ziyaritimizni axirlashturduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet