Түркийә парламенти инсан һәқлири комитети хитайниң исим чәклимисини әйиблиди

Ихтияри мухбиримиз әркин тарим
2017-04-28
Share
Түркийә парламентиниң тор бетидә уйғурлардики исламий исимларни чәкләш мәсилиси һәққидә мақалә елан қилинди Мустафа йәнәроғлу түркийә парламентида елан қилған баянат
Photo: RFA

Уйғур аптоном район даирилири йеқинда бир уқтуруш чиқирип, йеңи туғулған балиларға "муҗаһид", "муһәммәд", "бағдат", "түркизат", "сүрийә", "мәдинә" қатарлиқ 29 хил исимни қоюшни чәклигән иди. Бу һәқтики хәвәр дуня ахбарат васитилиридә  тарқитилғандин кейин күчлүк инкас қозғиди.

Түркийә парламенти инсан һәқлири комитети мәхсус баянат елан қилип, хитай һөкүмитиниң мәзкур қарарини әйиблиди. Мәзкур комитетниң мәсули мустафа йәнәроғлу әпәнди, 26-апрел күни елан қилған баянатида, хитай һөкүмитиниң " хитайниң ‹дини радикаллиққа қарши туруш' дегән намда диний әркинлик һоқуқини чәкләш һәрикитиниң әқәллий инсан һәқ вә һоқуқиға хилап, хитай бу бәлгилимини бикар қилиши керәк" дәп көрсәтти.

Йәнәроғлу әпәнди түркийә парламентиниң тор бетидә елан қилған баянатида, шәрқий түркистанда мусулманлар уйғурларға қоюлған чәклимиләргә йеңи бир чәклиминиң қошулғанлиқини, хитай һөкүмитиниң уйғурларниң пәрзәнтлиригә мусулман исми қоюшни чәклигәнликини, бу бәлгилимиләргә хилаплиқ қилғанларни еғир шәкилдә җазалайдиғанлиқи көрситилгәнликини, булардин сирт, мусулманларниң символи болған ай-юлтузниң чәкләнгәнликини, хитай һөкүмитиниң бу сияситини бикар қилиши керәкликини тәкитлигән.

Түркийәдики әң чоң инсан һәқлири тәшкилатлиридин бири болған "инсаний ярдәм фонди" баянатчиси осман аталай әпәнди түркийә парламенти инсан һәқлири комитетиниң бу һәқтә баянат елан қилип хитайни әйиблишиниң наһайити муһим икәнликини баян қилди.

У мундақ деди: "хитайниң миллий вә мусулман исимлирини уйғур балилириға беришини чәклишини әйибләш наһайити муһим бир иш. Әслидә һәр милләтниң өрп-адити, тили, дини наһайити муһим. Булар инсан дуняға келиши биләнла берилгән һәқләрдур. 21-Әсирдә бүгүн дуняниң һечқандақ җайида бундақ бир нәрсә йоқ. Буни пәқәтла хитай һөкүмити уйғурларға қарита елип бериватиду. Шуңа түркийә парламентиниң бундақ бир баянат елан қилиши зор әһмийәткә игә."

Шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити рәиси һидайәтуллаһ оғузхан әпәнди түркийә дөләт рәиси рәҗәп таййп әрдуғанниң 5-айниң 12-күни хитайға баридиғанлиқини, у меңиштин бурун, хитайниң уйғурларға елип бериватқан бесим сияситини вә уйғурларниң тәләплириниму өз ичигә алған язма доклатларни мунасивәтлик киши вә органларға бәргәнликини баян қилди.

Осман аталай әпәнди инсаний ярдәм пондиниң уйғур дияридики инсан һәқлири дәпсәндичилики һәққидә давамлиқ доклат тәйярлап һөкүмәткә бериватқанлиқини баян қилди.

У мундақ деди: "бизниң тәшкилатимиз, шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлири тәйярлиған инсан һәқлири доклатлири бар. Биз давамлиқ бу хил доклатларни тәйярлаймиз. Түркийә парламенти инсан һәқлири комитетиғиму бу доклатларни бериватимиз. Биз түркийәдики пүтүн аммиви тәшкилатлар, өктичи партийиләрниңму шәрқий түркистан мәсилисини күнтәртипкә елип келишини арзу қилимиз."

Хитай һөкүмитиниң "уйғур балилириға қоюшқа болмайдиған исимлар тизимлики" дәйдиған уқтурушни тарқитиши хәлқара мәтбуатларда болғандәкла түрк ахбарат васитилиридиму күчлүк инкас қозғиған иди.

Бу хәвәр "ankahaber.com.tr ", "акт гезити", "һөрийәт гезити", "уйғурнәт" вә "гөкбайрақ" қатарлиқ гезит вә тор гезитлиридә хитай һөкүмитиниң уйғурларға қиливатқан бесимини ашуруп, балилириға қандақ исим қоюш -қоймаслиқниму бәлгиләп бериватқанлиқини йезилди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт