Гуманлиқ кишиләрниң истанбулдики уйғурларға муттәһәмлик қиливатқанлиқи инкас қилинмақта

Мухбиримиз гүлчеһрә
2018-12-11
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Фатиһ районидики сарачхана бағчисида өткүзүлгән намайиштин көрүнүш. 2018-Йили 2-декабир, истанбул.
Фатиһ районидики сарачхана бағчисида өткүзүлгән намайиштин көрүнүш. 2018-Йили 2-декабир, истанбул.
RFA/Arslan

Йеқинда түркийәдики уйғурлар «түркийәгә хитай сақчилири келипту» дегән гәп-сөзләрниң тарқалғанлиқини вә уйғур җамаитиниң мәлум дәриҗидә паракәндичиликтә қалғанлиқини инкас қилған иди. Бүгүн бир қанчә уйғур аял зияритимизни қобул қилип, өзлириниң 10-декабир күни «дуня кишилик һоқуқ хитабнамиси» елан қилинғанлиқиниң 70 йиллиқи мунасивити билән истанбулда өткүзүлгән намайишқа қатнишип қайтиватқанда 3 нәпәр гуманлиқ кишиниң уларни сүрәткә тартқанлиқини, һәтта қопаллиқ билән гәп сорап ашкара муттәһәмлик қилғанлиқини инкас қилди.

Биз иҗтимаий таратқуларда «хитайниң қоли истанбулғичә йәттиму?» дәп инкас тарқатқучилардин мәзкур вәқәгә шаһит болған истанбулдики заһидә ханим билән алақиләштуқ. У ханим өзиниң 10-декабир намайиштин биллә янған йәнә 2 нәпәр достлири билән тархан уйғур ашханисиға тамақ йейиш үчүн киргәндә илгири һечқачан көрүп бақмиған 3 уйғурниң өзлирини көзитип олтурғанлиқини вә арида рошән ханимни қопаллиқ билән сораққа тартмақчи болғанлиқини сөзләп бәрди.

Заһидә ханимниң билдүрүшичә, бу 3 гуманлиқ кишиниң нишани достлири арисидики гүлбаһар җелил болуши мумкин икән. Гүлбаһар җелил ханим йеқинқи айларда хитай түрмисидин қоюп берилип, истанбулға кәлгәндин кейин иҗтимаий таратқуларда вә қисмән мәтбуатларда хитайдики лагерлар һәққидә гуваһлиқ бәргән икән. Гүлбаһар ханим қазақистанлиқ уйғур болуп, у хитайда бир йил икки айчә лагерға қамалған йәнә бир уйғур шаһиттур.

Заһидә ханим арқилиқ биз йәнә истанбулдики тархан ресторанида мәзкур 3 гуманлиқ кишиниң муттәһәмликигә биваситә учриған рошәнгүл ханимдин әһвал игилидуқ.

Рошән ханимниң ейтишичә, бу 3 кишиниң бири аввал өзидин «аву гүлбаһар җелилму» дәп сориған. Кейин йәнә «намайиш қилип йүргүчә, қораллиқ һәрикәт қилмамсиләр» дегәндәк гәпләрни қилған. Рошән ханим улардин бириниң өзиниң авазини телефонда еливатқанлиқини байқап уларға қаттиқ тәгкән. Бу вақитта уларниң муамилиси техиму қопаллишип: «бу йәрдә олтур! сәндин сорайдиған иш бар!» дәп ашкара муттәһәмлик қилишқа башлиған. Рошән ханим буларниң қопал муамилисидин уларниң хитай сақчилири болуши мумкинликини пәрәз қилип, дәрһал достлирини вә ашханидикиләрни агаһландурған. Нәтиҗидә бу 3 киши бир дәмлик паракәндичилик туғдуруштин кейин қечип кетишкән.

Тархан уйғур ресторанидики бу паракәндичиликкә шаһит болғучилардин гүлбаһар җелил ханим түнүгүнки вәқәниң өзидә дәсләптә қорқунч пәйда қилған болсиму, лекин өзиниң һәқни аңлитиш ирадисини йәниму тавлиғанлиқини билдүрди.

Биз истанбулдики уйғур җамаитиниң мөтивәрлиридин пешқәдәм сиясий паалийәтчи вә җамаәт әрбаби һамутхан гөктүрк әпәндиниң бу вәқә тоғрисидики көзқарашлирини соридуқ.

Һамутхан әпәнди түркийәдики чоң тәшкилатлар вә уйғур дәрнәклири уюштурған чоң намайишларни хитайниң җасус әвәтип көзитип келиватқанлиқини, болупму түркийәдә уйғурларниң дәлил-испатлиқ һалда лагер мәсилисини аңлитип, түркийә җамаәтчиликиниң диққитини тартиватқан бир мәзгилдә бу хилдики җасуслуқ һәрикәтлириниң күчийишини муқәррәр һадисә дәп қарайдиғанлиқини әскәртти.

Һамутхан әпәнди йәнә гәрчә түркийәдә уйғурлар халимайдиған хәтәрлик бир вәзийәт шәкиллиниватқан болсиму, әмма хитай сақчилириниң түркийәдә ашкара паракәндичилик вә тәһдит туғдурушиниң түркийә қануниға хилап һәрикәт икәнликини, мубада уйғурлар бу хил әһвалға учриса яки тәһдитни байқиса дәрһал түркийә әдлийә тармақлириға билдүрүши керәкликини тәвсийә қилди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт